Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:30:56Z

1 түзету

06:22, 2017 ж. наурыздың 1 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген

2017-03-01T06:22:55Z

Жаңа бет

'''Қазақстан Жазушылар Одағы''' - Қазақстан Республикасының әдебиетші қауымын біріктіретін Республикалық қоғамдық бірлестік формасындағы шығармашылық [[ұйым]].

==Тарихы==
Қазақстан Жазушылар одағының алғаш ұйымдасуы ҚазАПП болып құрылған кезден басталады.

[[1925 жыл]]ы [[маусымның 18|18 маусымда]] [[РК(б)П орталық комитетінің Түркістан бюросы|РК(б)П Орталық Комитетінің]] «''Партияның көркем едебиет саласыңдағы саясаты туралы''» деп аталатын арнаулы қаулысының қабылдануына орай, сол жылғы [[шілденің 12|12 шілдеде]] РК(б)П-ның Қазақ Өлкелік Комитетінің секретариаты Қазақстанның [[пролетариат]] [[жазушы]]ларының [[ассоциация]]сын (ҚазАПП) ұйымдастыру жөнінде ұйғарым жасады. Құрамында [[Сәкен Сейфуллин|С. Сейфуллин]], [[Бейімбет Майлин|Б. Майлин]] бар ұйымдастыру бюросы құрылды. Бұл ұйымға республикадағы әдебиет күштерін біріктіру және пролетариат жазушыларының Бүкілқазақстандық 1-конференциясын әзірлеу тапсырылды.

[[1926]] жылы маусымда [[Қызылорда]] пролетариат жазушылары ассоциациясының бюросы құрылып, ҚазАПП-тың жарғысы қабылданды, оған мүшелер тартылды.

[[1932]] жылы [[сәуірдің 28|28 сәуірдегі]] БК(б)П Орталық Комитетінің ''«Әдеби-керкем ұйымдарды қайта құру туралы»'' қаулысы негізінде Қазақстан Өлкелік партия комитетінің секретариаты мамыр айында қарар қабылдады, осыдан кейін Қазақстан Жазушылар одағы құрылды, ұйымдастыру бюросының төрағалығына [[Ілияс Жансүгіров|I.Жансүгіров]] тағайындалды.

[[1932 жыл]]ы Қазақстанның Кеңестік Жазушылар Одағын ұйымдастырды. Қазақстан Кеңес Жазушыларының 1-съезі [[1934]] жылдың [[маусымның 12|12]] - [[маусымның 18|18 маусым]] аралығында өтті.

Құрамында [[проза]], [[поэзия]], [[драматургия]], [[көркем аударма]], [[балалар әдебиеті|балалар мен жасөспірімдер әдебиеті]], [[публицистика]] мен [[очерк]], [[сатира]], [[орыс әдебиеті]], [[неміс әдебиеті]], [[корей әдебиеті]], [[ұйғыр әдебиеті]] жөніндегі шығармашылық кеңестер жұмыс істейді.

Қазақстан Жазушылар одағы туысқан республикалардың жазушылары ұйымдарымен байланысты нығайтты; [[Азия]], [[Африка]] жазушыларымен, мәдениет қайраткерлерімен де ынтымақтастықты күшейтті. Осының нәтижесінде [[1973 жыл]]ы [[Азия мен Африка елдері жазушыларының 5-конференциясы]] [[Алматы]]да өтті <ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref>.

1925 жылы Қазақстан Жазушылар Одағының он шақты мүшесі болса, қазіргі уақытта 810 мүшесі бар. Қазақстанның 11 облысы мен [[Астана]] қаласында бөлімшелері жұмыс істейді. Қазақстан жазушыларының ішінен [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов|Ғ.Мүсірепов]] [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1974]]), [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М.Әуезов]] [[Лениндік сыйлық|Лениндік сыйлығының]] ([[1959]]), [[КСРО Мемлекеттік сыйлық|КСРО Мемлекеттік сыйлығының]] ([[1949]]), [[Жамбыл Жабайұлы|Ж.Жабаев]] ([[1941]]), [[Әбдіжәміл Нұрпейісов|Ә.Нұрпейісов]] ([[1974]]), [[Жайсаңбек Молдағалиев|Ж.Молдағалиев]] ([[1978]]) КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атағын алды. Ә.Әлімжанов (1970), [[Аманжол Шамкенов|А.Шамкенов]] ([[1992]]) Джавахарлал Неру атындағы Халықаралық сыйлығының лауреаты атанды.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

==Ресми басылымдар==
* "[[Қазақ әдебиеті (газет)|Қазақ әдебиеті]]" газеті ([[1934]]),
* "[[Жұлдыз (газет)|Жұлдыз]]" ([[1928]]),
* "[[Простор]]" ([[1933]]),
* "[[Жалын]]" ([[1969]]) журналдарының.

== Ұйымда басқарған Төрағалар==
* [[Сәкен Сейфуллин|Сәкен Сейфуллин]] ([[1925]] - [[1929]]),
* [[Ілияс Жансүгіров]] ([[1932]] - [[1935]]),
* [[Ғаббас Сәдуақасұлы Тоғжанов|Ғаббас Тоғжанов]] ([[1935]] - [[1936]]),
* [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов|Сәбит Мұқанов]] ([[1936]] - [[1937]]; [[1943]] - [[1951]]);
* [[Мұхамеджан Қожасбайұлы Қаратаев|Мұхамеджан Қаратаев]] ([[1937]] - [[1938]]),
* [[Диқан Әбілев|Дихан Әбілев]] ([[1938]] - [[1939]]),
* [[Әбділда Тәжібаев]] ([[1939]] - [[1943]]),
* [[Әбдірахим Жаймурзин]] ([[1951]] - [[1953]]),
* [[Ғабиден Мұстафин]] ([[1953]] - [[1956]]; [[1962]] - [[1964]]),
* [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов|Ғабит Мүсірепов]] ([[1956]] -[[1962]]; [[1964]] - [[1966]]),
* [[Әди Шәріпов]] ([[1966]] - [[1971]]),
* [[Әнуар Әлімжанов]] ([[1971]] - [[1979]]),
* [[Жұбан Молдағалиев]] ([[1979]] - [[1983]]),
* [[Олжас Сүлейменов]] ([[1983]] - [[1991]]),
* [[Қалдарбек Найманбаев]] ([[1991]] - [[1996]]),
* [[Нұрлан Оразалин]] ([[1996 жыл]]дан бері).<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

[[Санат:Қазақстан ұйымдары]]
[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]

← Ескі түзетулер	19:30, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Қазақстан жазушылар одағы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

06:22, 2017 ж. наурыздың 1 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген