https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%AD%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82_%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8F%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B 2026-04-20T11:15:52Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82_%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8F%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B&diff=42819&oldid=prev 2025-04-25T18:15:15Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:15, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82_%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8F%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B&diff=42818&oldid=prev 2014-06-16T05:11:05Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер, сүйықтық → сұйықтық using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''&quot;Ядро&quot;''' деген терминді бірінші рет 1833 жылы [[Браун]] қолданды. Эукариот клеткаларының ядросынан айырмашылығы байкалады. Біріншіден ДНҚ орналасатын аумак цитоплазмадан ерекше мембрана арқылы бөлінген. Екіншіден [[эукариот]] клеткаларында ДНҚ мөлшері мың есе көп. Үшіншіден - ДНҚ аумағы күрделі нуклеопротеид кешенін - хроматинді құрайды. Әрбір хромосомды ДНҚ жартылай реплоконды кұрылым немесе автономды бөлімдерден тұрады. [[Эукариот]] клеткаларында синтез бен транскрипция күрделі түрде жүреді. Бүның құрамына [[ДНҚ]] молекуласының фрагментациясы (процессинг) және ДНҚ фрагменттерінің өсуі (сплайсинг) кіреді. Эукариот клеткаларының ядросында ақуыз синтезі жүрмейді, мұнда ДНҚ, РНҚ синтездері ақуыз синтезінен бөлінген.<br /> Ядроның құрамына ядро кабаты, хроматин, ядрошық, [[ядро]] матриксі және [[кариоплазма]] кіреді.<br /> Ядроның негізгі кұрамы хроматин болып табылады. Хроматин - генетикалық қызмет аткарады, ал хроматин ДНҚ-да бүкіл генетикалық ақпарат сакталады. Ядро қабатының атқаратын қызметі жан-жақты. Біріншіден-күрделі қорғаныштық - рецепторлы, екіншіден - тасымалдаушы және каркас қызметтерін аткарады. Ядроның матриксі хромосомдардың ядрода орналасуын және олардың қызметтерінің іске асуына әсер етеді. Ядрошық [[рРНҚ]] синтезін және [[Рибосома|рибосомдар]] құратын хромосомдардың бір бөлігі болып саналады. Ядрода [[хроматин]] мен матрикстен басқа әртүрлі РНҚ-дан тұратын [[рибонуклеопротеидтер]] орналасады. Осы екі компоненттердің арасында орналасқан сұйықтық кариоплазма орналасады. [[Кариоплазма]]да ядро [[метоболизм]]іне және ядроның ішкі тасымалдауына қатысатын блоктар мен РНҚ сияқты күрделі процестер жүреді.<br /> Өсімдіктер мен жануарлар клеткаларын бекітіп барып бояғаннан кейін, ядроның құрамынан әртүрлі бояулармен әсіресе негізгі бояулармен боялатын тығыз денешіктер анықталды. Бұл денешіктер [[Хроматин|&quot;хроматин &quot;]] (Флеминг, 1880) деген атқа ие болды. Хроматиннің құрамы ДНҚ мен ақуыздардың тұратыны анықталды.<br /> [[Прокариоттар|Прокариотты]] клеткаларға карағанда [[Эукариоттар|эукариотты]] клеткаларда хроматиннің ДНҚ-дан тұратын заттары екі күйде кездеседі: интерфазада тығыз емес (деконденсированный) және митоз кезінде тығыздалған.<br /> [[Гидролиз]] [[кинетика]]сын зерттеу барысында ДНҚ нуклеаза синтезінде ядролық матрикс ДНҚ [[репликация]]сымен байланысты екендігі анықталды. Құрамында [[Радиоактивтілік|радиоактивті]] белгісі бар, матрикспен байланысқан; ДНҚ-ның көптеген бөлігі, ішкі ядролық матрикс аймағында 70% жоғары жаңа синтезделген ДНҚ-да орналаскан. Бұл жағдай ядро матриксінде меншікті ДНҚ репликациясы болатындығын көрсетті. ДНҚ фракциясы ядролық матриксте сипатталады;<br /> Ядролық матрикс құрамында ДНҚ [[полимераза]] ДНҚ репликациясының а- негізгі ферменті бар екендігі бар екендігі анықталды. Ядролық [[матрикс]] одаи басқа [[ДНҚ- полимераза]], [[ДНҚ-лигаза]], [[ДНҚ-топоизомераза]] II репликативті ферменттер комплексімен байланысқан. ДНҚ ілмегі бекітілген репликаңия комплекс матриксімен бағытталатындығынан ДНҚ репликациясы бар деген болжам жасалды.<br /> ДНҚ-ның әдетте ядролық матриксі бекінетін аймағының маңында ДНҚ репликациясының басталу нүктелері орналасатындығын айқындады.<br /> Ядро матриксінің құрамында 1% шамасында РНҚ болады. Оғай рРНҚ және РНП-ның кіші ядролық РНҚ-сы мен гетерогенді жоғары [[молекула]]лы РНҚ кіреді. Матрикстің элементтері транкрипция процесі байланыстылығын көрсетілетінділігін матриксті қыска уақытта таңбалағанда ол тез арада таңбаланған гетерогенді РНҚ мен канығуы нәтижесінде байқалды.<br /> Бұл бақылаудың нәтижесінде ядролық матрикстің синтез, процессинг ядролық РНҚ-ны тасымалдау кезінде құрылымдық рөл атқаратындығы анықталды.&lt;ref&gt;Цитология және гистология. Оқу құралы. Сапаров Қ.Ә. - Алматы: Қазақ университеті, 2009. - 128 бет. ISBN 978-601-247-057-4&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Медицина]]<br /> [[Санат:Гистология]]<br /> [[Санат:Цитология]]</div>

ArystanbekBot