https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B7 2026-09-06T05:11:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=130573&oldid=prev 2026-07-12T19:01:06Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:01, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;' class='diff-multi'>(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)</td></tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=125448&oldid=prev 2026-06-26T06:40:35Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=130572&oldid=prev 2023-11-30T19:20:26Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%81" title="Арнайы:Үлесі/Болаткулов Шынгыс">Болаткулов Шынгыс</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%81&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:Болаткулов Шынгыс (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:InternetArchiveBot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:InternetArchiveBot (мұндай бет жоқ)">InternetArchiveBot</a> соңғы нұсқасына қа</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:20, 2023 ж. қарашаның 30 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Kasymov https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=125447&oldid=prev 2023-11-30T19:20:26Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%81" title="Арнайы:Үлесі/Болаткулов Шынгыс">Болаткулов Шынгыс</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%81&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:Болаткулов Шынгыс (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:InternetArchiveBot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:InternetArchiveBot (мұндай бет жоқ)">InternetArchiveBot</a> соңғы нұсқасына қа</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox_Disease<br /> | Name = Энтеробиоз<br /> | Image = Pinworms in the Appendix (1).jpg<br /> | Caption = <br /> | DiseasesDB = 13041<br /> | ICD10 = {{ICD10|B|80}}<br /> | ICD9 = {{ICD9|127.4}}<br /> | ICDO = <br /> | OMIM = <br /> | MedlinePlus = <br /> | eMedicineSubj = <br /> | eMedicineTopic = <br /> | MeshID = D017229<br /> }}<br /> '''Энтеробиоз''' (жаңа лат. enterobiosis [[Ежелгі грек тілі|көне грек]]. ἔντερον — асқазан, βίος — өмір) — [[жұмыр құрттар]] тобының ең таралған [[Гельминтоздар|гельминтозы]]. <br /> <br /> ==Этиологиясы==<br /> Ауру тудырушысы мен қоздырушысы – [[жылан құрт]]тар. <br /> <br /> Жылан құрт – кішкентай, құртты ақ түстес. Ұрғашысының ұзындығы - 10 мм, арт жағы құрсаққа оралған. Еркегінікі - 5мм дейін барады, арт жағы біз тәрізді ұшталған.<br /> <br /> Дененің ал жағында қабыну, «сулы бөртпе ([[везикула]])» атанған ауыз қуысы орналасқан. Соның көмегімен жылан құрт асқазан қабырғасына жабысады. Бұл іс-әрекет жұмыр құрттар тобындағы жылан құрттарға үйреншікті. Құрттар [[Қарын|асқазанның]] ішіндегісімен қоректенеді және [[Қан|қанды]] жұтып жібере алады. [[Жылан]] құрттардың жұмыртқалары түссіз қапты әрі сопақ. Сопақшаның бір жағы жалпақ, екінші жағы дөңес. <br /> <br /> Жылан құрттар [[соқыр ішек]]те және [[Аппендикс|соқыр ішектің құрт тәрізді өскінінде]] ешқандай ауру тудырмай өмір сүреді. Кей кезде ісінген соқыр ішектің құрт тәрізді өскінінде осы [[Гельминттер|гельминттарды]] табады, бірақ олардың ісініге қатысқаны жөнінде ешқандай дәлел жоқ. Жұққан адамның ұйқысының алдында немесе ұйқысы кезінде паразиттер сыртқа шығып, теріге жұмыртқаларын тастайды. Адам қатты қышу сезінеді, содан соң [[Паразитизм|паразиттер]] оның қолына, тырнағына, одан кейін басқа да заттарға, адамның аузына түседі. [[Паразиттер|Паразиттың]] жұмыртқасы кей кезде шыбын, тарақан және шаңмен тасымалданады. Жұмыртқаның дамуы үшін қолайлы жағдай – 34-36° С температура аралығы және көп мөлшердегі ылғалдылық (70-90 %)&lt;ref&gt;&quot;Ішкі аурулар&quot; кітабы. Б.С.Калмурзина, Алматы &quot;Эверо&quot;, 2010-540&lt;/ref&gt;. <br /> <br /> ==Клиникасы==<br /> [[Инкубациялық кезең]] – 3-6 апта. Энтеробиоздың жай түрінде науқаста 1-3 күн аралығында болатын қышу пайда болып, өзі кетеді, бірақ 2-3 аптадан кейін реинвазия арқылы қайта пайда болады. Ол асқынып шыдатпайтын әрі әркезгі ауруға айналады. Кейін ауру барысын қиындататын жаралар, терінің екінші деңгейдегі [[Бактериялар|бактериямен]] жұғысуы, тері қабынуы пайда болады. Кей адамдарда асқазан жұмысының бұзылуы – іштің ауыруына, кебуіне, жүрек айну, құсуға әкеліп соғуы мүмкін. <br /> <br /> ==Диагностикасы==<br /> Ауруды анықтау үшін перианальді қабаттарға арналған қырнама қолданады. Күніне немесе күнара 3 рет қолданған дұрыс. Бұрында тәңертеңгі жуынып-шайыну мен дефекация алдында мақтаны [[Глицерин|глицеринге]] сулап жасаған. Қазір ол үшін түссіз жабысқақ бауды пайдаланады. <br /> <br /> ==Емдеу жолдары==<br /> ;Антигельминтті препараттар қолдану:<br /> * [[Пирантел]]<br /> * [[Вермокс]]<br /> * [[Мебендазол]]<br /> * [[Вормил]]<br /> <br /> ;[[Гигиена]] ержелерін сақтау:<br /> * қолды дұрыс жуу<br /> * Қысқа қиылған тырнақтар<br /> * Киімді ыссы суға жуу<br /> * Киімді ыссы бумен үтіктеу<br /> * Пәтерде аптасына кемінде 2 рет ылғал тазалық жүргізу<br /> <br /> &lt;div style=&quot;background-color:#EFDAC2; border:1px solid #AC9D8C; color:black; margin:2em 0pt 1em; padding:0.5em 1em; vertical-align:middle&quot;&gt;''Егер отбасыда бір адам ауырса, отбасының барлық мүшелері де қаралуы шарт!''&lt;/div&gt;<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Жұмыр құрттар]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.infectology.ru/nosology/parasitic/helmintoses/enterobiosis.aspx Энтеробиоз (Enterobiosis, Oxyurosis) — Вестник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011155012/http://www.infectology.ru/nosology/parasitic/helmintoses/enterobiosis.aspx |date=2014-10-11 }} ([[Орыс тілі|орыс]].)<br /> * [http://pro-parasites.info/enterobioz.html Энтеробиоз — Pro-Parasites.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219200056/http://pro-parasites.info/enterobioz.html |date=2015-12-19 }} ([[Орыс тілі|орыс]].)<br /> <br /> [[Санат:Паразитология]]<br /> [[Санат:Жұмырқұрттар]]</div>

Kasymov