https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%AD%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8 2026-09-08T22:19:34Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8&diff=105318&oldid=prev 2026-06-25T14:29:16Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:29, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%AD%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8&diff=105317&oldid=prev 2026-05-30T11:49:01Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox scientist<br /> |name = Evangelista Torricelli<br /> |box_width =<br /> |image =Libr0367.jpg<br /> |image_size =220px<br /> |caption =Evangelista Torricelli portrayed on&lt;br&gt; the frontpage of ''Lezioni d'Evangelista Torricelli''<br /> |birth_date = October 15, 1608<br /> |birth_place = [[Faenza]], [[Romagna]], [[Italy]]<br /> |death_date = October 25, 1647 (aged 39)<br /> |death_place = [[Florence]]<br /> |Cause of Death = [[Typhus]]<br /> residence = <br /> |citizenship = <br /> |nationality = [[Italy|Italian]]<br /> |ethnicity = [[Italians|Italian]] <br /> |field = [[Physics|Physicist]] &lt;br/&gt; [[Mathematics|Mathematician]]<br /> |work_institutions = <br /> |alma_mater = <br /> |doctoral_advisor = <br /> |doctoral_students = <br /> |known_for = [[Barometer]]&lt;br/&gt;[[Torricelli's Law]]<br /> |author_abbrev_bot = <br /> |author_abbrev_zoo = <br /> |influences = [[Galileo]]<br /> |influenced = <br /> |prizes = <br /> |religion = <br /> |footnotes = <br /> |signature =<br /> }}'''Evangelista Torricelli''' ({{Audio|Evangelista_Torricelli.ogg|pronunciation}}; (15.10.1608, Фаэнца – 25.10. 1647, Флоренция) – [[италия|италиялық]] [[математика|математик]] және [[физика|физик]].<br /> [[Image:Evangelista Torricelli - Museo di Storia Naturale di Firenze.JPG|thumb|200px|right| Torricelli's statue in the Museo di Storia Naturale di Firenze.]] <br /> [[Image:1959_CPA_2279.jpg|thumb|200px|right|1959 Evangelista Torricelli [[commemorative stamp]] of the [[U.S.S.R.]]]]<br /> == Өмірбаяны ==<br /> Римде [[Галилей|Г.Галилейдің]] шәкірті – [[Кастеллиден|Б.Кастеллиден]] математикалық білім алған. <br /> <br /> [[1641]] ж. [[Арчетри|Арчетриге]] келіп, [[Галилей|Галилейге]] еңбектерін өңдеуге көмектесті. [[Галилей]] қайтыс болғаннан кейін, [[1642]] жылдан [[Тоскана]] ұлы герцогінің сарай математигі, [[Флоренция]] және [[Тоскана]] университеттерінде профессорі болды. Торричелидің негізгі танымал ғылыми еңбектері [[пневматика]] мен [[механика|механикаға]] арналған.<br /> <br /> [[1644]] ж. атмосфералық қысым теориясын дамытты, Торричелли бостығын алу мүмкіндігін дәлелдеді және сынапты [[барометр|барометрді]] ойлап тапты. Механикадағы негізгі [[“Еркін түсетін және тасталған ауыр дененің қозғалысы туралы”]] еңбегінде ([[1641]]) [[Галилей|Галилейдің]] қозғалыс туралы идеяларын жетілдірді, ауырлық центрінің қозғалыс принципін толықтырды, [[гидравлика|гидравликаның]] негізін салды, идеал сұйықтықтың ыдыстағы тар саңылаудан ағып шығу жылдамдығын анықтайтын формуланы ойлап тапты.<br /> <br /> ==Торричелли формуласы==<br /> Торричелли формуласы – ашық ыдыстағы тар саңылаудан ағып шыққан сұйықтықтың жылдамдығын () анықтайтын формула; , мұндағы g – еркін түсу үдеуі, h – саңылаудың центріне дейінгі сұйықтық деңгейінің биіктігі. Торричелли формуланың дәлірек есептеуге арналған түрі: , мұндағы  – жылдамдық коэфф. (). Торичелли формулан италиялық ғалым Э.Торричелли тапқан ([[1643]]). <br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> [[Қазақ энциклопедиясы]], 8 том.<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Торричелли тәжірибесі]]<br /> <br /> [[Санат: Тұлғалар]]<br /> [[Санат: Тарих]]<br /> <br /> {{wikify}}</div>

1nter pares