Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:23:31Z

1 түзету

08:26, 2026 ж. наурыздың 20 кезіндегі Ashina деген

2026-03-20T08:26:31Z

Жаңа бет

{{Ғылыми ұйым
|атауы = Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы
|қысқаша атауы =
|халықаралық атауы =
|логотипі =
|бұрынғы атауы =
|ұран =
|құрылды = [[1921 жыл]]
|қайта құрылды =
|қайта құрылған жыл =
|түрі =Коммерциялық емес акционерлік қоғам
|басшы =
|президент = Дәулетова Ғалия Ноғайқызы
|ғылыми басшы =
|директор =
|қызметкер =
|ғылыми қызметкер =
|нобель лауреаты =
|академик =
|корреспондент-мүше =
|ғылым докторы =
|ғылым кандидаты =
|докторантура =
|аспирантура =
|түс =
|орналасқан жер = {{Байрақ|Қазақстан}} 010000, [[Астана]] қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 8
|метро =
|мекенжай =
|еншілес ұйым =
|сайт = https://uba.edu.kz/
|марапат =
}}
'''Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы''' (''Алтынсарин академиясы'') — Қазақстан Республикасының басты ғылыми-педагогикалық орталық. Академия 1921 жылы [[Ахмет Байтұрсынұлы|Ахмет Байтұрсынұлының]] бастамасымен құрылды, қазіргі уақытта [[Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі|Оқу-ағарту министрлігіне]] қарасты ұйым<ref>{{Cite web|title=Алтынсарин Академиясының ресми интернет-ресурс|url=https://uba.edu.kz/qaz}}</ref>.

Ұйым міндетіне Қазақстанның білім беру саласындағы ғылыми зерттеудің нәтижелігін арттыру, психологиялық-педагогикалық зерттеудің нәтижесін білім берудің нақты тәжірибесіне енгізу мен білім берудің барлық деңгейлерінің нормативтік құқықтық базасын әзірлеуді үйлестіру, педагогикалық білім берудің теориясы мен тәжірибесін дамытуға ықпал ету, үздік отандық және әлемдік педагогикалық тәжірибелерді аккумуляциялау, үйлестіру және бөлісу кіреді.

== Тарихы ==
1921 жылы [[Орынбор|Орынбор қаласында]] [[Ахмет Байтұрсынұлы|Ахмет Байтұрсынұлының]] басқаруымен ''Академиялық орталық'' ашылды.

1932–1933 жылы ''Ғылыми-әдістемелік кабинет'', ''Педагогикалық ғылыми-зерттеу институты'' болып қайта құрылды.

1936 жылы институт ''Білім беру және мектептерді ұйымдастыру институты'' болып қайта аталды.

1938 жылы оның атауы ''Ғылыми-зерттеу мектеп институты'' болып өзгертілді.

1951 жылы мекеме қайта құрылып, ''Ғылыми-зерттеу педагогика ғылымдары институты'' атауын алды.

1966 жылы Педагогикалық ғылыми-зерттеу институтына [[Ыбырай Алтынсарин]] есімі берілді.

1993 жылы, институтқа ''Қазақ білім проблемалары институты'' атауы берілді.

1998 жылы ол Қазақ білім академиясы болып қайта құрылып, оған қазақтың көрнекті ағартушысы Ыбырай Алтынсарин есімі берілді. Қазақ білім проблемалары институты ''Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясы'' болып өзгерді.

2008 жылғы 14 сәуірде мекемеге ұлттық мәртебе беріліп, ол ''Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы'' болып қайта аталды.

2020 жылғы 30 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Үкіметінің №951 қаулысымен «Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны болып қайта ұйымдастырылды.<ref>[https://uba.edu.kz/qaz/history Тарихы]</ref>

2000 жылдан бастап Академияның бастапқы бейіндік функцияларын жүзеге асыру мақсатында бірқатар республикалық орталықтар құрылды. Олардың қатарында:

* Ұлттық білім беру стандарттары және тестілеу орталығы (2008 жылдан бастап – '''''Ұлттық тестілеу орталығы''''');
* ''12 жылдық білім беру мәселелері жөніндегі республикалық ғылыми-практикалық орталық'' (2008 жылы Академия құрамына енгізілді);
* ''«Оқулық» республикалық ғылыми-практикалық орталығы'';
* ''Білім беру статистикасы және бағалау ұлттық орталығы'';
* ''Қосымша білім берудің республикалық оқу-әдістемелік орталығы'';
* ''«Мектепке дейінгі балалық шақ» республикалық орталығы'';
* ''Техникалық және кәсіптік білім беруді дамыту және біліктілікті беру жөніндегі республикалық ғылыми-әдістемелік орталық'';
* ''Болон процесі және академиялық ұтқырлық орталығы'' және басқа да ұйымдар.

Академия Қазақстандағы білім беру саясатын ғылыми тұрғыдан негіздеуде және оны практикалық іске асыруда жүйеқұраушы институт ретінде қалыптасты.

=== Академия басшылары ===
* 1984 –1991 жылдары – [[Никара Бәкірқызы Абаева|Никара Бәкiрқызы]] [[Никара Бәкірқызы Абаева|Абаева]]
* 1991 – 1997 жылдары – [[Немеребай Нұрахметұлы Нұрахметов]]
* 1997 – [[Ақселеу Сланұлы Сейдімбек]]
* Григорий Абрамович Уманов
*
* 2001–2003 жылдары – [[Асқарбек Қабыкенұлы Құсайынов]]
* 2007–2011 – Балықбаев Такир Оспанұлы
* 2013–2020 – [[Жанбол Октябрьұлы Жилбаев]]<ref>{{Cite web|title=Жилбаев Жанбол Октябрович|url=https://prg.kz/document/?doc_id=31274792&pos=11;366}}</ref>
* 2020 жылғы желтоқсан<ref>{{Cite web|title=Ұлттық білім академиясында жаңа президент|url=https://bilimdinews.kz/?p=131268|accessdate=2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ғани Бейсембаев Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының президенті болды|url=https://kaz.inform.kz/news/gani-beysembaev-y-altynsarin-atyndagy-ulttyk-bilim-akademiyasynyn-prezidenti-boldy_a3735010/}}</ref> – [[Ғани Бектайұлы Бейсембаев]]
* 2020–2025 жылғы мамыр – [[Мадина Ағланқызы Тыныбаева]]
* 2025 жылғы 26 мамыр<ref>{{Cite web|title=Назначен Президент Национальной Академии образования имени Ы. Алтынсарина|url=https://mektep.edu.kz/news/edu/?referals=1004280&language=rus}}</ref> – 2025 жылғы 1 желтоқсан<ref>{{Cite web|title=Президент академии Алтынсарина освобождена от должности после полугода работы|url=https://pedagog-kz.kz/ru/news/prezident-akademii-altynsarina-osvobozhdena-ot-dolzhnosti-posle-polugoda-raboty}}</ref> – [[Нәзипа Алтынбекқызы Аюбаева]]<ref>{{Cite web|title=Биография. Назипа Аюбаева|url=https://www.inform.kz/person/nazipa-aiubaeva-1748266422/}}</ref>
* 2026 жылғы 2 ақпан<ref>{{Cite web|title=Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының президенті тағайындалды|url=https://pedagog-kz.kz/news/ybyray-altynsarin-atyndagy-ulttyq-bilim-akademiyasynyng-prezidenti-tagayyndaldy}}</ref> – [[Зүльфия Темірханқызы Төребекова]]

== Қызметі ==
Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының қатысуымен [[орта жалпы білім беруді дамыту тұжырымдамасы]], [[жалпы білім беретін мектепті дамыту тұжырымдамасы]], сондай-ақ [[Қазақстан Республикасының Орта білім стандарттары|жалпы білім беретін мектептерге арналған мемлекеттік білім беру стандарттары]] әзірленді.

Өз қызметі барысында Академия білім беру жүйесіндегі [[Әдіснама|әдіснамалық]] бағдарларды айқындаудың және [[Оқу әдістемелік құрал|оқу-әдістемелік]] материалдарды әзірлеудің негізгі ғылыми орталығына айналды. Бұл материалдар тікелей оқу үдерісінде кеңінен қолданылады.

== Басылымдар ==
Академия 3 ғылыми журнал шығарады: «12 жылдық білім беру», «Қазақстан кәсіпкері», «Білім» <ref>Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы журналдарына мақала жариялау http://www.enu.kz/info/okigalar/24135/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001065854/http://www.enu.kz/info/okigalar/24135/ |date=2019-10-01 }}</ref>.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.enu.kz/info/okigalar/24135/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001065854/http://www.enu.kz/info/okigalar/24135/ |date=2019-10-01 }}

[[Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері]]
[[Санат:Білім саласындағы ұйымдар]]

← Ескі түзетулер	19:23, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

08:26, 2026 ж. наурыздың 20 кезіндегі Ashina деген