Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:16:00Z

1 түзету

13:48, 2017 ж. тамыздың 2 кезіндегі AlibekKS деген

2017-08-02T13:48:45Z

Жаңа бет

{{Саясаткер
|Есімі = Ыбырайым Жайнақов
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Ені =
|Атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Лақап аты =
|Туған күні =
|Туған жері = [[Верный уезі]], [[Жетісу облысы]], [[Ресей Империясы]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Азаматтығы =
|Білімі = [[Верный]] ерлер гимназиясы
|Ғылыми дәрежесі =
|Діні = [[ислам]]
|Партиясы = [[Алаш партиясы]]
|Негізгі идеясы =
|Мансабы =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Жұбайлары =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Ыбырайым Жайнақов''' (туған жылы белгісіз, бұрынғы [[Жетісу облысы]] [[Верный уезі]] — өлген жері белгісіз) — ''Алаш қозғалысының'' қайраткері.

==Өмірбаяны==
[[Верный]] ерлер гимназиясын бітірген.

[[Жетісу облысы]] басқармасында тілмаштық қызмет атқарған.

===Қоғамдық саяси әрекеттері===
[[1911 жыл]]ы [[21 қазан]]да Жайнақовтың бастамасымен Жетісу облысының болыстары және құрметті ақсақалдарының кеңесі өтіп, онда облыс әкімшілік пен қоныстандыру басқармаларының іс-әрекеттері жөнінде және саяси іздестіру бөлімдерінің облыстағы көшпелі халықтың ісіне араласпауы туралы [[Ресей империясы]]ның астанасы [[Санкт-Петербург]]тегі '''''[[Мемлекеттік дума]]''''' мүшелеріне өтініш айтып, өкілдер жіберу мәселесі шешілді. Нәтижесінде көрнекті қазақ зиялыларының бірі [[Барлыбек Сыртанов]] Санкт-Петербургке барып, '''''Мемлекеттік думаның''''' ''[[Мұсылман фракциясы]]'' мүшелеріне Жетісудағы жергілікті халықтың өтініш-тілектерін білдіріп қайтты.

Жайнақов ''Бүкілресейлік мұсылмандар съезінің'' даярлануына және өтуіне ат салысты. Ол [[Ресей]] патшасының ''1916 жылғы 25 маусым жарлығына'' байланысты шиеленіс туындаған жағдайда халықтың көтеріліске шықпауын жақтады.

[[1916 жыл]]ы [[14 шілде]]де [[Верный]] қаласында [[Үлкен Алматы болысы]]на қарасты жергілікті халық өкілдерінің мәжілісін ұйымдастырушылардың бірі ретінде халықтың көтеріліске шығып босқа қырылмауын, мәселенің бейбіт түрде шешілуін халыққа түсіндірді.

[[1917 жыл]]ы Жайнақов [[Ақпан төңкерісі]]нен кейін елдегі қоғамдық-саяси өзгерістерге белсене араласты. Сол жылы Жетісу облысы қазақ комитетінің төрағасы болып сайланды.

[[1917 жыл]] [[12]] — [[23 сәуір]]інде 81 делегат қатысқан Жетісу облысы қазақ 1-съезін даярлап өткізуге көп еңбек сіңіріп, съезге төрағалық етті.

1917 жылы 19 шілдеде Уақытша үкіметтің Жетісу облыстық комиссарының орынбасары болып тағайындалды.

1917 жылғы 1-, 2-жалпықазақ съездерінің жұмысына белсене араласты. ''Бүкілресейлік Құрылтай жиналысына'' Жетісу облысынан депутаттыққа ұсынылды.

1917 жылы шілде, тамыз айларында [[Әлихан Бөкейханов|Ә.Бөкейханов]], [[Мұстафа Шоқай|М.Шоқаев]], [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов|Х.Досмұхамедовтермен]] бірге Жайнақов [[Челябинск]] қаласында өткен [[Сібір үкіметі]] мен ''Құрылтай жиналысының'' мүшелері комитетінің мәжілісіне қатысты.

1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысынан кейін босқыншылыққа ұшырап, [[Қытай]]ға ауған [[Жетісу]]дың жергілікті қазақ және қырғыз халықтарын отанына қайтару, оларға көмек көрсету, ашаршылыққа тап болған Жетісудың жергілікті халықтарын азық-түлікпен қамтамасыз ету, қоныс аударушылар мен жергілікті халықтың арақатынасын реттеу ісіне қазақ және қырғыз зиялыларымен бірге ат салысты.

1918 жылы 10 — 31 тамыз аралығында [[Лепсі (ауыл)|Лепсі]] қаласында өткен Жетісу облысы қазақтарының 2-съезіне төрағалық етті, съезге жиналғандарға қазақ және қырғыз тілдерінде облыстық газет шығаруды ұсынды.

Большевиктер билік басына келіп, елдегі қоғамдық-саяси жағдайдың өзгеруіне байланысты Жетісудағы ''Алаш қозғалысының'' көрнекті қайраткерлерімен бірге [[Қытай]]ға қоныс аударып, сол жақтан большевиктерге қарсы қарулы қарсылық ұйымдастыру әрекеттерін қолдады. Жайнақовтың қайтыс болған жері белгісіз.<ref>«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7</ref><ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Bio-stub}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Туған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Алматы облысында туғандар]]
[[Санат:Алаш Орда қайраткерлері]]

← Ескі түзетулер	19:16, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Ыбырайым Жайнақов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

13:48, 2017 ж. тамыздың 2 кезіндегі AlibekKS деген