https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B 2026-04-18T14:54:31Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B&diff=89343&oldid=prev 2025-04-25T19:24:59Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B&diff=89342&oldid=prev 2014-09-24T06:22:04Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Ұлттық әнұрандар (мұндай бет жоқ)">Ұлттық әнұрандар»</a> деген санатты аластады; «<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80" title="Санат:Әнұрандар">Әнұрандар»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құр...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>«'''Шығыс қызарды'''» ({{zh-stp|s=东方红|t=東方紅|p=Dōngfāng Hóng}}) — 1960-шы жылдары [[Қытай Халық Республикасы]]ның бейресми әнұраны болған өлең. Өлеңнің сөзі солтүстік [[Шанси]] аймағының тұрғыны [[Ли Йоюан]]ға телініп жүр, әні жергілікті халық өлеңіне негізделген. Ол осы өлеңді таңертең шығыстың қызарып, күннің көтеріліп бара жатқанын көргенде шабыттанып жазған деген әңгіме бар.<br /> <br /> Бұл өлең барлық қалалар мен ауылдарда дыбыс зорайтқыштар арқылы таңертеңнен кешке дейін ойнатылған. Теле-радиохабарлар әдетте «Шығыс қызардымен» басталып, «[[Интернационал]]» әнұранымен аяқталып отырған. Оқушы-студенттер әр күні алғашқы сабағын осы өлеңді айтып барып бастауға міндетті болған. Мәдени төңкеріс кезінде Қытайдың ресми әнұраны [[Еріктілер маршы]]ның ауторы [[Тан Һан]] қуғын-сүргінге ұшырағандықтан, ресми әнұран орындалмайтын.<br /> <br /> &lt;!-- Commented out because image was deleted: [[Image:The_East_Is_Red.jpg|300px|thumb|right|A scene from the musical ''The East is Red'']] --&gt;<br /> «'''Шығыс қызарды'''» деп [[коммунизм]]ді, әсіресе [[маоизм]]ді насихаттайтын «ән мен би жыры» да аталады. Ол Қытайда 1960-шы жылдардың басында шығарылып, 1965 жылы операның киноға түсірілген түрі де дайындалды. Онда [[Мау Зыдоң]]ның жетекшілігіндегі [[Қытай коммунистік партиясы]]ның тарихы баяндалады. Операны қазір де копмакт-дискі мен бейнетаспада табуға болады.<br /> <br /> 1970-ші жылдардың екінші жартысында [[Дың Шаопин]]нің билік басына келуімен байланысты бұл өлеңнің [[Мәдени төңкеріс]]пен байланысы күшті болғандықтан сирек орындалатын болды. Қазіргі Қытайда ол [[Мау Зыдоң|Маоның]] [[жеке басқа табыну|жеке басына табынуын]] еске түсіретін өлең ретінде қарастырылады. Әнұран ретінде онда не коммунистік партия, не Мау төраға туралы сөз қозғалмайтын [[Еріктілер маршы]] қайтадан қолданылып жүр.<br /> <br /> '''«Дуңфаң һуң»''' («Шыңыс қызарды» немесе «Қызыл Шығыс» дегеннің қытайшасы) деп [[Қытайдың ғарыш бағдарламасы|Қытайдың жер серіктерінің]] бір түрі аталған. Қытайдың ғарышқа ұшырған алғашқы жер серігі [[Dong Fang Hong 1]] ұшырылған кезде оның ішіндегі арнайы радиоқұрылғы әуе толқындарына «Шығыс қызарды» әнұранын шығарып отырған.<br /> <br /> ''[[media:The East is Red.au|Өлеңді тыңдаңыз]]''<br /> <br /> == Қытайша сөздері ==<br /> : 东方红，太阳升，<br /> : 中国出了个毛泽东。<br /> : 他为人民谋幸福，<br /> : 呼尔嗨哟，他是人民大救星！<br /> <br /> : 毛主席，爱人民，<br /> : 他是我们的带路人，<br /> : 为了建设新中国，<br /> : 呼尔嗨哟，领导我们向前进！<br /> <br /> : 共产党，像太阳，<br /> : 照到哪里哪里亮。<br /> : 哪里有了共产党，<br /> : 呼尔嗨哟，哪里人民得解放！<br /> <br /> == Пинійн ==<br /> :Dōngfāng hóng, tàiyáng shēng,<br /> :Zhōngguó chū liǎo ge Máo Zédōng,<br /> :Tā wèi rénmín móu xìngfú,<br /> :Hū ěr hei yo, tā shì rénmín dà jiù xīng!<br /> <br /> :Máo zhǔxí, ài rénmín,<br /> :Tā shì wǒmén de dài lù rén<br /> :Wèi liǎo jiànshè xīn Zhōngguó,<br /> :Hū ěr hei yo, lǐngdǎo wǒmén xiàng qiánjìn!<br /> <br /> :Gòngchǎndǎng, xiàng tàiyáng,<br /> :Zhào dào nǎlǐ nǎlǐ liàng,<br /> :Nǎlǐ yǒu liao Gòngchǎndǎng,<br /> :Hū ěr hei yo, nǎlǐ rénmín dé jiěfàng!<br /> <br /> == Өлеңнің мағынасы ==<br /> :Шығыс қызарды, күн көтерілді.<br /> :Қытайда бір Мау Зыдоң пайда болды.<br /> :Ол халықтың бақытын ойлайды,<br /> :Еһһһе-һе, ол халықтың ұлы құтқарушысы.<br /> <br /> :Мау төраға халықты сүйеді,<br /> :Ол біздің жол сілтеушіміз,<br /> :Жаңа Қытайды салу үшін,<br /> :Еһһһе-һе, ол бізді алға жетелейді!<br /> <br /> :Коммунистік партия күн сияқты,<br /> :Қайда нұрын түсірсе, сонда жарық.<br /> :Коммунистік партия қайда болса,<br /> :Еһһһе-һе, сол жерде халық азат болады!<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.morningsun.org/east/ Таңғы күн]<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> *[[Коммунистік партия болмағанда жаңа Қытай жа болмас еді]]<br /> *[[Һуңлаовай]]<br /> <br /> {{Chinese patriotic songs}}<br /> <br /> [[Санат:Әнұрандар]]<br /> [[Санат:Қытайдағы мәдени төңкеріс]]</div>

Нұрлан Рахымжанов