https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D1%8B%D1%82%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2026-09-07T18:59:25Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D1%8B%D1%82%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=127301&oldid=prev 2026-07-12T14:47:43Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D1%8B%D1%82%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=127300&oldid=prev 2025-08-30T08:33:36Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Шытша-5 мегалиттері.jpg|thumb|right|300px|Шытша-5 мегалиттері көрінісі.]]<br /> '''Шытша мегалиттері''' – [[Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археологиялық ескерткіштер.<br /> <br /> == Орналасқан жері ==<br /> [[Түпқараған ауданы]], [[Таушық]] ауылынан солтүстік, солтүстік-батысқа қарай 15,5 км аралықтарында орналасқан.<br /> <br /> == Сипаты ==<br /> [[1982 жыл|1982]] жылы Еділ-Орал археологиялық экспедициясы айқындаған. [[2006 жыл|2006]] жылы Маңғыстаудың &quot;Маңғыстау тарихи-мәдени қорығы&quot; мемлекеттік мекемесі &quot;Ескерткіштер жинағы&quot; археологиялық экспедициясымен қосымша зерттелген.&lt;br&gt;<br /> Шытша мегалиттері теңіз жағалауының тепсеңді етегінде, одан солтүстік-батысқа қарай 1 км жерде Шытшы құдығы орналасқан. Солтүстік-батыс жағындағы құрылыс құрғақ таяз арнамен шекаралас келеді. Ескерткіш бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін ірі әктас тақтатастар түрінде. Олар 3 шоғырлы жиындырмен көрсетілген, оның бірі үлкен 100×80 жоспарда бұрыс су тамшысы пішінінде, осы жиынға 3оба үйіндісі тақау тұр. Мегалиттерге солтүстік-батыстан 4 тас табыт, тас жәшіктен тұратын қорым жақын тұр. Барлық алаңнан да тас еңбек құралдарын жасаудың технологиялық қалдық-қоқыстары кездеседі.<br /> <br /> === Шытша-2 және Шытша-3 мегалиттері ===<br /> [[Сурет:Шытша 2,3 мегалиттері.jpg|thumb|right|300px|Шытша-2 және Шытша-3 мегалиттерінің жалпы көрінісі.]]<br /> Шытша-2 және Шытша-3 мегалиттерінің (қола дәуірі) арасы құрғақ және таяз жылға арнасымен кесілген. Ескерткіштер тастың бұрыш астымен баурайына қойылған, ұзындығы 1,5 м дейін жететін ірі әкті тақтатастар түрінде. Олар тұтастық жиындармен шоғырланған. Олардың бірі көлемі ені бойынша 40 м асса, ұзындығы 200 м-ге дейін созылған және оңтүстік-батыс бөлігінде арналық ағыспен (Шытша-2) қабысқан. Екіншісі, жоспарында төрт бұрыш пішінге ие 15×15 және біріншісінен гөрі биігірек, екі арнаның қосылуымен жасалған мүйісте орналасқан. Шытша-2 жүйесі солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс сызығымен, етекке паралельді орналасқан.<br /> <br /> === Шытша-4 мегалиттері ===<br /> Шытша-4 мегалиттері жағалаулық етекте бір құрғақ және терең емес жылға арнасымен кесілген. Ескерткіштер бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін жететін ірі әкті тақтатастар түрінде, тас кесектер шоғырлану орындарында тұтасты орналасқан көлемі 60×25, шығыс-батыс сызығымен терең емес арналық ағыс бойымен созылып жатыр. Мұнда солтүстік-шығыс жақтан 2 тас үйігі, ал оңтүстік жақтан қазылған оба үйігінің тас қалдықтары жатыр.<br /> <br /> === Шытша-5 мегалиттері ===<br /> Мегалиттік жүйе бұрыш астымен баурайына қойылған ұзындығы 2 м дейін ірі әктас тақтатастар түрінде. Тақтатастар 3 жерге шоғырланған жиынымен көрсетілген. Жиындар 60 м астам жерге ие бола отырып, солтүстік-шығыс пен оңтүстік-батыс сызығымен 400 м-ге созылған. Жүйе орталығында тас аралас топырақ үймеге ие оба, ал периметрі бойынща 4 тас үйігі орналасқан.&lt;ref&gt; М19 Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени ескерткіштерінің жинағы. Маңғыстау облысы. - Өскемен: AsT prime, 2012. - 600 бет. ISBN 978-601-06-2031-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br /> [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]</div>

Салиха