https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0Шолпаната - Түзету тарихы2026-09-08T12:08:00ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0&diff=98578&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-25T14:03:43Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:03, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0&diff=98577&oldid=prevMuratbekErkebulan: /* Ағартушылық пен салты */2026-05-24T05:32:38Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Ағартушылық пен салты</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{cleanup}}<br />
{{Елді мекен<br />
|статусы = Қала<br />
|қазақша атауы = Шолпаната<br />
|шынайы атауы = {{lang-ky|Чолпон-Ата}}<br />
|сурет = Rux Ordo from the SE.jpg<br />
|жағдайы = аудан орталығы<br />
|ел = Қырғызстан<br />
|елтаңба = Coat of arms of Cholpon-Ata.png<br />
|ту = Flag of Cholpon-Ata.svg<br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = <br />
|ту ені = <br />
|lat_deg= 42|lat_min= 39|lat_sec= <br />
|lon_deg= 77|lon_min= 05|lon_sec=<br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|шекара түрі = <br />
|кестедегі шекара = <br />
|ел картасының өлшемi = 300<br />
|аймақ картасының өлшемi = <br />
|аудан картасының өлшемi = <br />
|аймақ түрі = Облыс<br />
|аймағы = Ыстықкөл облысы<br />
|кестедегі аймақ = Ыстықкөл облысы{{!}}Ыстықкөл<br />
|аудан түрі = Аудан<br />
|ауданы = Ыстықкөл ауданы<br />
|кестедегі аудан = Ыстықкөл ауданы{{!}}Ыстықкөл<br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = Мэр<br />
|басшысы = Арнабек уулу Азамат<br />
|құрылған уақыты = 1922<br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = <br />
|статус алуы = 1975<br />
|жер аумағы = <br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = <br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = <br />
|тұрғыны = {{өсім}} 14 237<br />
|санақ жылы = 2021<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = +6<br />
|DST = <br />
|телефон коды = +996 3943<br />
|пошта индексі = 722125<br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды =<br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
}}<br />
<br />
'''Шолпаната''' ({{lang-ky|Чолпон-Ата}} [tʃoɫ'pon ɑˈtɑ]) — [[Қырғызстан]]ның [[Ыстықкөл облысы]]нда орналасқан қала, [[Ыстықкөл ауданы]]ның әкімшілік орталығы, шипажай.<br />
<br />
== Халқы ==<br />
Шолпан-Ата қаласының тұрғын саны 14 237 адам (2021).<br />
Халық санының көтерілу кестесі міне көрсетілген.<br />
{| class="wikitable"<br />
! Жылы !! Халқы <br />
|-<br />
| 1970 || 4 805 <br />
|-<br />
| 1979 || {{өсім}}7 221<br />
|-<br />
| 1989 || {{өсім}}9 669<br />
|-<br />
| 1999 || {{құлдырау}}8 851<br />
|-<br />
| 2009 || {{өсім}}10 525<br />
|-<br />
| 2021 || {{өсім}}14 237<br />
|}<br />
<br />
==Географиясы==<br />
Ыстықкөл жағасының солтүстігінде орналасты. Қаракөл қаласының облыстық орталығынан 145 шақырым жерде, республиканың астанасы [[Бішкек]] қаласынан 265 шақырым жерде орнын тапты.<br />
Қала өзінің ақ құмды жағажайларымен және мөлдір сулы көлдерімен белгілі.<br />
[[Сурет:Beach at Cholpon Ata 4.jpg|нобай|287px|Шолпаната қаласының жағажайы|right]]<br />
<br />
==Тарихы==<br />
[[Ұлы Жібек Жолы]]ның бағыттарының бірі осы көне қоныс арқылы өтетін. Чолпон-Ата атауы қырғызшадан аударғанда «Чолпон» (таңғы Шолпан жұлдызы) және «ата» (әке) дегенді білідіреді.<br />
Бұл топонимнің этимологиясына байланысты бірнеше аңыз бар. "Чолпон-Ата" ның өзге де мағынасы- аты аңызға айналған киелі Шопан атаның (қой қамқоршысы) бұрмалауынан жасалған.<br />
<br />
==Туризм==<br />
Шолпан-Атада 14 мыңға сәйкес адам тұрады. Алайда, жаз айларында қаланың халқының саны күрт үлкейеді. Оған [[Қазақстан]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]]ның басқа облыстарынан келген туристер тармағы себеп. Соңғы жылдарда Ыстықкөлге келген [[Ресей]] азаматтарының саны өсуде, негізінде, Сібір туристерінің арқасында.<br />
Туристерге арналған әртүрлі демалыс орындары, пансионаттар және қонақ үйлер қызмет көрсетуде. Олардың көбі сонау совет замандарынан бері сақталған. Оған қоса, түнеу үшін орынды жеке секторда табуға болады. Ол жерлерде пәтер мен үйлерді жалға беру – қала халқының басты табысы болып саналады. Онымен қатар, туристік инфрақұрылым елеулі үлес қажет етуде.<br />
<br />
==Ағартушылық пен салты==<br />
Шолпан-Атада 2 жалпы орта білім беретін мектеп бар: Киров атындағы мектеп пен Осмонов гимназиясы. Барлығы 2350 бала білім алуда, 135 мұғалім оқытады. Қалада тағы да 2 мектепке дейінгі балаларға арналған мекемеде 220 балаға жуық тәрбие алып жатыр. 2002 жылы жетім балаларға арналған «SOS-Kinderdorf – Балалар ауылы» ашылған еді. Осындайдың бәрінен басқа, қалада көптеген білім бері орталықтары бар.<br />
Қазіргі таңда қалада 3 кітапхана, 1 кинотеатр, 1 тарихи-өлкетану музейі және «Рух-Ордо» жеке музейлік кешені қызмет көрсетуде.<br />
[[Сурет:Ыссык кол.jpg|нобай|287px|right|Шолпанатаның Ыстықкөлден көрінісі]]<br />
<br />
==Назар аударарлық орындар==<br />
Қаланың басты назар аударарлық орындарының бірі Ыстықкөл көлі мен Ала-Тоо таулы жоталары.<br />
Шолпан-Атада 1979 жылдан бастап Ыстықкөл мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы жұмыс істейді. Музейдің экспозициясында көнеден XX ғасырға дейін келе жатқан жердің тарихына арналған топтамасы көрсетілген. Чолпон-Атаның маңайында туристерге Чон-Кой-Суу мен Шолпан-Ата аңғарларын көруге мүмкіндік бар.Ол жерлерде сан алуан петроглифтермен қатар қорған обалары бар.<br />
{{Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі}}<br />
{{бастама}}<br />
{{уики}}<br />
[[Санат:Қырғызстан қалалары]]<br />
[[Санат:Ыстықкөл ауданы елді мекендері]]</div>MuratbekErkebulan