Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:05:51Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері

2017-02-04T05:35:25Z

Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері

Жаңа бет

{{Infobox Biography
|subject_name = Шерхан Мұртаза
| image_name = Шерхан_Мұртаза.jpg
| image_size =
| image_caption =[[Шерхан Мұртаза]]
| date_of_birth = [[1932]] [[қыркүйек]]
| place_of_birth = [[Жамбыл облысы]], [[Жуалы ауданы]] , [[Талапты ауылы]]

| occupation = [[жазушы]],[[қоғам қайраткері]]
| spouse =
}}

'''Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза''' (28.9. [[1932 жыл]]ы туған, [[Жамбыл облысы]][[ Жуалы ауданы]] [[Талапты ауылы]]) — [[жазушы]], [[қоғам қайраткері]], ҚР-ның [[еңбек]] сіңірген мәдениет қызметкері (1984), Қазақстанның халық жазушысы (1992).

М.В. Ломоносов атындағы [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]н бітірген (1955). 1955 — 56 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет баспасында, 1956 — 60 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”), 1960 — 63 жылы “Социалистік Қазақстан” (қазіргі “Егемен Қазақстан”) газеттерінде тілші, әдеби қызметкер, редактор, 1970 — 72 жылы “Жазушы” баспасы жанындағы Балалар мен жастар әдебиеті бас редакциясының және “Жалын” альманахының бас редакторы, 1972 — 75 жылы “Жұлдыз” журналының бас редакторы, 1975 — 80 жылы Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы, 1980 — 89 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы, 1989 — 92 жылы “[[Егемен Қазақстан]]” газетінің бас редакторы,
1989 жылдан-«Егемен Қазақстан» республикалық газетінің редакторы. «Қазақстан» мемлекеттік телерадиокомпаниясының төрағасы. 1990 жылдан - Ұлттық саясат, мәдениет және тілді дамыту жөніндегі комитет мүшесі. 1994 жылдан - Мәдениет, баспа, бұқаралық ақпарат құралдары, қоғамдық бірлестіктер жөніндегі комитет мүшесі, Мәдениет, баспа, бұқаралық ақпарат құралдары, қоғамдық бірлестіктер жөніндегі комитеттің мәдениет, әдебиет және өнер бөлімдік комитетінің төрағасы. ҚазКСР Халық депутаты (1990-1993). ҚР Жоғарғы Кеңесінің (1994-1995), ҚР Парламенті Мәжілісінің 2-ші шақырылым (1999-2004)депутаты.1992 — 94 жылы “Қазақстан” мемлекет [[телерадио]] компаниясының төрағасы қызметтерін атқарды. 12, 13-шақырылған ҚР Жоғ. Кеңесінің, 2-шақырылған ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты болды. Сондай-ақ ол ҚР Президенті жанындағы Ұлттық кеңестің мүшесі. 1995 жылдан - шығармашылық жұмыспен айналысуда. 1996 жылдан - «Егемен Қазақстан» газетінің қызметкері.

«Құрмет белгісі», «[[Отан ордені|Отан]]» ордендерімен марапатталған (1999). «Қара алқа» романы үшін ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының (1978); Қазақстандық Лениндік Коммунистік Жастар Одағы, Жалпыодақтық Лениндік Коммунистік Жастар Одағы, «Тарлан» тәуелсіз сыйлықтарының лауреаты (2000). ҚазКСР мәдениетіне Еңбек сіңірген қызметкері. Қазақстанның Халық жазушысы (1992). Қырғыз Республикасының Халық ақыны.

Хоббиі - төс белгілер және асықтар жинау.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

==Шығармашылығы==

Тұңғыш кітабы — “Құрылысшы Дәку” очерктер жинағы 1958 жылы жарық көрді. Қазіргі замандас бейнесі, соғыс жылдарындағы тылдағы адамдардың қажырлы еңбегін баяндаған “Табылған теңіз” (1963), “Бұлтсыз күнгі найзағай” (1965), “Белгісіз солдаттың баласы” (1967), “Мылтықсыз майдан” (1969), “41-жылғы келіншек” (1972), “Ахметжанның анты” (1973), т.б. повестер мен “Интернат наны” (1974) атты әңгімелер жинақтары жарияланды. Өндірістің дамуы жөнінде, адам мен қоршаған ортаға қамқорлық туралы маңызды мәселелер көтерген, ғылыми-техникалық төңкеріс жайын сипаттаған “Қара маржан” (1976; ҚР Мемлекет сыйлығы, 1978) романы, мемлекет қайраткері Т.Рысқұловтың өміріне арналған (“Қызыл жебе”, 1, 2-кіт. 1980; “Жұлдыз көпір”, 3 кіт., 1984) [[роман]]-трилогиясы басылды. Драматургия саласында жазушының “Қызыл жебе” (1987, Қ.Ысқақовпен бірге), “Сталинге хат” (1988), сондай-ақ “Бесеудің хаты” (1989) атты пьесалары қойылды. «41-ші жыл келіні», «Интернат наны», «Жүрек қартаймайды» әңгімелер жинақтарының; «Қара алқа», «Қызыл садақ» романдарының; «Сталинге хат», «Бесеудіңхаты», «Бесінші бұрыш» пьесаларының авторы.

==Аудармалары==
Шерхан Мұртаза шығармашылық жолын студент кезінде Л. Лагиннің “Хоттабыч қарт”, М.Кәрімнің “Біздің үйдің қуанышы” шығармаларын қазақ тіліне аударумен бастады. Ол Г.Х. Андерсеннің әңгімелерін, венгр халық ертегілерін, Ш.Айтматовтың “Ботагөз”, “Қош бол, Гүлсары”, “Теңіз жағалап жүгірген тарғыл төбет” повестерін, “Боранды бекет”, “Жанпида” романдарын қазақ тіліне аударды.
Екі томдық шығармалар жинағы жарық көрді (1982). Ш. Айтматовтың туындыларын қазақ тіліне аударды.

==Дереккөздер==
<references/>

[[Санат:1932 жылы туғандар]]
[[Санат:Жуалы ауданы тұлғалары]]
[[Санат:Жамбыл облысы тұлғалары]]
[[Санат:Жамбыл облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан халық жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Отан орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері]]

← Ескі түзетулер	19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері