https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%29 2026-09-25T12:55:43Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D0%BD_(%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD)&diff=136501&oldid=prev 2026-07-12T19:06:45Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:06, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D0%BD_(%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD)&diff=136500&oldid=prev 2023-06-09T12:39:11Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Өзен<br /> |атауы = Шаян өзені<br /> |шынайы атауы = <br /> |сурет = <br /> |сурет ені = <br /> |сурет атауы = <br /> |карта = <br /> |карта ені = <br /> |карта атауы = <br /> |ұзындығы =138<br /> |су алабының ауданы =1500<br /> |су алабы = [[Арыс (өзен)|Арыс]] өзені <br /> |өзендердің су алабы = <br /> |су шығыны = <br /> |өлшеу орны = <br /> |бастауы = [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]<br /> |бастауының орны = <br /> |бастауының биіктігі = <br /> |s_lat_dir = |s_lat_deg =43 |s_lat_min =14 |s_lat_sec = 16<br /> |s_lon_dir = |s_lon_deg =69 |s_lon_min =53 |s_lon_sec = 50<br /> |сағасы = Түркістан каналына жетпей тартылып қалады<br /> |сағасының орны = <br /> |сағасының биіктігі = <br /> |m_lat_dir = |m_lat_deg = 42|m_lat_min =47 |m_lat_sec = 46<br /> |m_lon_dir = |m_lon_deg =68 |m_lon_min =35 |m_lon_sec = 35<br /> |еңістігі = <br /> |ел = [[Қазақстан]]<br /> |аймақ =[[Түркістан облысы]] [[Бәйдібек ауданы|Бәйдібек]], [[Ордабасы ауданы|Ордабасы]], [[Отырар ауданы|Отырар]] аудандары<br /> |ортаққордағы санаты = <br /> }}<br /> <br /> '''Шаян''' – [[Арыс (өзен)|Арыс]] алабындағы өзен.<br /> <br /> == Географиялық орны ==<br /> [[Түркістан облысы]] [[Бәйдібек ауданы|Бәйдібек]], [[Ордабасы ауданы|Ордабасы]], [[Отырар ауданы|Отырар]] аудандары аумағынан ағады.<br /> <br /> == Бастауы ==<br /> [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]нан басталып, [[Арыс-Түркістан каналы|Түркістан каналы]]на жетпей тартылып қалады. [[Таңатар]], [[Шаян (Бәйдібек ауданы)|Шаян]], [[Төрткүл (Мақтаарал ауданы)|Төрткүл]] ауылдары жанынан ағып өтеді. Одан кейін [[Бөген бөгені|Бөген су қоймасы]]нан тартылған арық арқылы қайтадан салаланып ағады. Төрткүл ауылы маңында суы жүзім, мақта, т.б. дәнді-дақылдар егуге кеңінен пайдаланылады.<br /> <br /> == Гидрологиясы ==<br /> Ұзындығы 138 км, су жиналу алқабы 1500 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Аңғары таулық сипатта, арнасы тік жарлы. [[Атмосфералық жауын-шашын|Жауын-шашын]], аздап [[жер асты суы]]мен коректенеді. Әрқайсысының ұзындығы 10 км шамасында 90 саласы бар. Көктемде қатты ағын болып, кейде тамызда бір-екі апта иірімдерге бөлініп қалады. Көп жылдық орташа су шығыны Майбұлақ ауылы тұсында 1,93 м&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/сек. Археология деректер Шаян өзені алқабын адам баласы [[палеолит]] дәуірінен бастап мекен етіп келе жатқандығын айқындап берді.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Сырдария су алабы]]<br /> [[Санат:Бәйдібек ауданы өзендері]]<br /> [[Санат:Ордабасы ауданы өзендері]]<br /> [[Санат:Отырар ауданы өзендері]]</div>

Мықтыбек Оразтайұлы