https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D2%9B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2026-09-09T01:53:12Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D2%9B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D0%B8%D0%BD&diff=129219&oldid=prev 2026-07-12T15:39:46Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">15:39, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D2%9B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%A9%D0%BA%D0%B8%D0%BD&diff=129218&oldid=prev 2025-12-23T00:17:16Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox Biography <br /> |subject_name = Шапық Шөкіұлы Шөкин <br /> | image_name =<br /> | image_size = <br /> | image_caption =[[Шөкин Шапық Шөкіұлы]] <br /> | date_of_birth = {{birth date |1912|10|1}}<br /> | place_of_birth = қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Баянауыл ауданы]] 10-ауыл<br /> | date_of_death = {{death date |2003|7|4}}<br /> | deathplace = [[Алматы|Алматы қаласы]]<br /> | occupation = [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы|Қазақстан Республикасы ғылым академиясының]] академигі ([[1954]]), профессор ([[1956]]). Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері ([[1961]])<br /> | nationality = [[Қазақтар|қазақ]]<br /> }}<br /> '''Шапық Шөкіұлы Шөкин''' (01.10.[[1912]], қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Баянауыл ауданы]] 10-ауыл – 4.7.[[2003]], [[Алматы]]) – көрнекті қазақ [[энергетик|энергетигі]], [[Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы|Қазақстан Республикасы ғылым академиясының]] академигі,[[техника]] ғылымының докторы ([[1953]]), профессор (1956). <br /> <br /> [[Арғын]] тайпасының [[Сүйіндік (Орта жүз)|Сүйіндік]] руының Айдабол бөлімінен шыққан.&lt;ref&gt;http://qr.pavlodarlibrary.kz/books/literaturovedenie/aldabergenov_bir_tuar_dara_tulgalar.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210902080057/http://qr.pavlodarlibrary.kz/books/literaturovedenie/aldabergenov_bir_tuar_dara_tulgalar.pdf |date=2021-09-02 }}&lt;/ref&gt;<br /> Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961). 1937 жылы [[Омбы]]ның С.М.Киров атындағы ауыл шаруашылық институтын бітіріп, Қазақ КСР ауыл шаруашылық электрлендіру мекемесінде бөлім бастығы, [[бас инженер]] (1937— 43), Қазақ КСР ҒА энергетика бөлімінің меңгерушісі (1943-44), Қазақ КСР ғылым академиясының [[энергетика]] институтының директоры (1944—63) әрі академик- секретарь (1955-62), Қазақ КСР ғылым академиясының президенті (1964—67) және президиум мүшесі (1955—68) қызметтерін атқарды. 1963 жылдан бері Қазақ энергетикалық ғылыми-зерттеу институтының директоры. Ш.Шөкин —[[Кржижановский|Г.М.Кржижановскийдің]] шәкірті.&lt;ref&gt;Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2&lt;/ref&gt; Ол 1944-50 жылдары [[Ӏле өзені|Ӏле өзенінің суы мен]] энергетика қорын комплексті түрде пайдалану мәселесін шама т9рғыдан зерттеді, сөйтіп, [[Қапшағай]] бөгені мен [[Қапшағай су электр станция]]сын салу ісіне үлкен үлес қосты. 1949-58 жылдары Орталық Қазақстанды сумен қамтамасыз ету мөселесімен Ертіс өзенін бұру негізінде шешуге болатындығын дәлелдеді. Мұның өзі [[Ертіс]]-[[Қарағанды]] каналының салынуына себеп болды. Ш.Шөкин — [[Сібір]] өзендерін [[Қазақстан]] мен [[Орта Азия]]ғa бұру мәселесін ғылыми тұрғыда қарастырған алғашқы ғалымдардың бірі. Оның басшылығымен осы мәселені шешудің тиімді жолдары мен жобалары айқындалды. Ш.Шөкин — 170-тен астам ғылыми еңбектің авторы. Негізгі еңбектері энергетика және [[су шаруашылығы]]ның болашақ дамуы мен отындық энергетиканың, баланс проблемасына т. б. арналған. Ол [[Белград]] (1957), [[Бангкок]] (1961), [[Будапешт]] (1965), [[Мәскеу]] (1968) және [[Парижде]] (1971) өткен халықаралық конференциялар мен симпозиумдарға қатысып, онда Қазақстанның энергетикасы мен су шаруашылығының дамуының бүгінгісі мен келешегі туралы баяндамалар жасады. Ш.Шөкин — КСРО ғылым академиясының комплексті энергетика және су қорларын пайдалану мен қорғау жөніндегі ғылыми кеңестердің мүшесі, Республикалық энергетика және электротехника ғылыми қоғамы председателінің орынбасары Қаз КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972). 6-сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Қазақстан Компартиясының ХӀӀ-съезінде Қазақстан КП ОК мүшесі болып сайланды. Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақстан ұлттық энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Шығармашылығы==<br /> *Основы развития энергетики Казахстана, А.-А., 1971; <br /> *Энергетика и водное хозяйство Казахстана, А.-А., 1975; <br /> *Топливно-энергетический баланс Казахстана, А.-А., 1979; <br /> *Параметры и режимы гидроэлектростанции, А.-А.,1983.<br /> <br /> ==Деректі фильм==<br /> Ш.Шөкин - режиссері Қалила Умаров. 2013 жыл<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]<br /> [[Санат:1912 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:2003 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы академигі]]<br /> [[Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары]]</div>

Nurken