https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81 2026-09-07T21:21:13Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81&diff=115448&oldid=prev 2026-06-26T06:26:43Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%81&diff=115447&oldid=prev 2016-02-28T18:14:05Z

<p>taxobox + <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B3%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Көкшегүлдер (мұндай бет жоқ)">Санат:Көкшегүлдер</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Шайтанкелмес<br /> |image = Polemonium caeruleum20110612 369.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Asterids]]<br /> |ordo = [[Ericales]]<br /> |familia = [[Polemoniaceae]]<br /> |genus = ''[[Polemonium]]''<br /> |species = '''''P. caeruleum'''''<br /> |binomial = ''Polemonium caeruleum''<br /> |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<br /> }}<br /> <br /> '''Шайтанкелмес''' немесе '''[[көкшіл көкшегүл]]''' ({{lang-la|Polemonium caeruleum}}) - көп жылдық, [[көкшегүлдер тұқымдасы]] [[көкшегүл]] туысына жататын шөп тектес өсімдік.<br /> <br /> == Сипаты ==<br /> [[Сурет:Polemonium caeruleum nf.jpg|thumb|left|180px|]]<br /> * Тамыр сабағы қысқа, одан көптеген жіңішке тамырлар тарайды.<br /> * Жапырақтары кезектесіп, жарыса орналасқан, қауырсын тәрізді, сопақша, ұштары сүйір келеді. Төменгі жағындағы жапырақтарының сағақтары ұзын, жоғарғы жағындағы жапырақтары отырмалы.<br /> * Гүлдері көкшіл түсті, майда, жағымды иісі бар. Гүл тостағаншасының қалақшалары да, гүл жапырақшалары да бес-бестен болады.<br /> * Жемісі - сопақша келген көп тұқымды қауашақ.<br /> * [[Маусым]]-[[шілде]] айларында гүлдейді. Жемісі [[тамыз]]-[[қыркүйек]] айларында піседі.<br /> * Өсетін [[ареал]]ы: ормандардың шеттерін, шабындықтар, жолдардың жиегі, өзендердің жағалары, орман ішіндегі алаңқайлар.<br /> <br /> == Емдік қасиеті ==<br /> Шайтанкелмес - халық медицинасында көп тараған дәрілік өсімдіктердің бірі. Дәрілік мақсат үшін өсімдіктің тамыр сабағын және тамырын тамыз-қыркүйек айларында қазып, жинап алады.<br /> * Құрамында сапониндер, [[шайыр]], [[органикалық қышқылдар]], [[эфир майлары]] бар.<br /> * Бұл өсімдікті [[жүйке жүйесі]]н тыныштандыратын, [[қақырық]] түсіретін дәрі есебінде пайдаланады. <br /> * Сонымен қатар [[қояншық]] ауруына қарсы және [[ұйқы]] қашқанда қолданылатын шипалық қасиеттері бар.<br /> * Шайтанкелместі [[асқазан]]ға және [[ұлтабар]]ға [[жара]] түскенде [[емдеу]] үшін де пайдаланады.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Дәрілік өсімдіктер]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> [[Санат:Көкшегүлдер]]<br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]] <br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kmoksy