https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BDШабран - Түзету тарихы2026-09-08T01:36:47ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD&diff=114204&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:25:37Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD&diff=114203&oldid=prev16:31, 2026 ж. қаңтардың 20 кезіндегі Мағыпар деген2026-01-20T16:31:52Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br />
|статусы = қала<br />
|қазақша атауы = Шабран<br />
|шынайы атауы = {{lang-az|Şabran}}<br />
|сурет = <br />
|сурет атауы = <br />
|жағдайы = <br />
|ел = Әзербайжан<br />
|елтаңба = <br />
|ту = <br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = <br />
|ту ені = <br />
|lat_dir = N|lat_deg =41 |lat_min =12 |lat_sec =02 <br />
|lon_dir =E |lon_deg =48 |lon_min =59 |lon_sec =00 <br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|аймақ түрі = Аудан<br />
|аймағы = Шабран ауданы<br />
|кестедегі аймақ = <br />
|аудан түрі = <br />
|ауданы = <br />
|кестедегі аудан = <br />
|қауым округі түрі = <br />
|қауым округі = <br />
|кестедегі қауым округі = <br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = <br />
|басшысы = <br />
|құрылған уақыты = <br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = Девечибазар<br />
|статус алуы = 1961<br />
|жер аумағы = 8,4 км²<br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = 33 ± 1 м<br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = <br />
|тұрғыны = 25 500<br />
|санақ жылы = 2020<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = +4:00<br />
|DST = <br />
|телефон коды = +994 2335<br />
|пошта индексі = AZ 1700<br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды = <br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
|ортаққордағы санаты = <br />
|сайты = <br />
|сайт тілі = <br />
}}<br />
<br />
'''Шабран''' ({{lang-az|Şabran}}) — [[Әзербайжан]]ндағы қала, [[Шабран ауданы]]ның орталығы.<ref>{{citeweb|url=https://deartravel.ru/3617-goroda-i-rayony-azerbaydzhana.html|title=Города и районы Азербайджана|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}</ref><br />
Шабран қаласының халқы 25 515 адамды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://awdb.ru/azerbaijan/shabran/?ysclid=mkmsy3f5tx181314965|title=Численность населения Шабрана (Азербайджан)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}</ref><br />
<br />
== Географиялық сипаттамасы ==<br />
Шабран қаласын қамтитын аймақ негізінен таулы. Бұл аймақ құм, саз, газ және мұнай сияқты минералды ресурстарға бай. Сондай-ақ минералды бұлақтар бар. Қала Каспий теңізі жағалауынан 12 шақырым жерде, [[Баку]]ден 120 шақырым қашықтықта орналасқан.<br />
<br />
== Тарихы ==<br />
Ежелгі дереккөздерге сәйкес, Шабран деген көне атауы ол әзербайжан тілінен аударғанда «түйе өсіруші» дегенді білдіреді. Ежелгі заманда оның тұрғындары түйе өсіріп, сауда жасаған. Шабран басқа қалалар мен ауылдардың тұрғындарын тартатын жәрмеңкелерімен танымал болған. Жәрмеңкелерде адамдар мал, құс, бал, май, ірімшік, кілемдер, жібек, жүн, фурнитура және т.б. сатып алып, сатқан. Сол алыс жылдары керуендер осында қысқа аялдап, тозған, ұзақ сапардан әлсіреген түйелерін қолжетімді бағамен сатып, демалып, содан кейін қиын сапарларын жалғастыратын.<ref>{{citeweb|url=https://m.gomap.az/info/Cities/Shabran.aspx?lng=ru|title=Город Шабран|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}</ref><br />
<br />
Бастапқыда V-VII ғасырларда бекініс ретінде құрылған Шабран IX-X ғасырларға қарай Ширваншахтар елінің сауда, мәдени және әкімшілік орталығына айналды. Ежелгі Шабранның орнында билеуші әулеттің отбасылық қабірі табылды. Моңғол жаулап алуларының нәтижесінде қала XIII ғасырда қирады. Тек ғасырдың соңына қарай ғана қирандылардан қайта көтерілді. Қала XV ғасырдың соңына дейін өсіп, гүлденді. Сефевид-Осман соғыстары, одан кейінгі жер сілкінісі бір кездері керемет болған қаланы қиратты.<br />
<br />
2010 жылға дейін қала Дивичи деп аталды. 1961 жылы елді мекенге қала мәртебесі берілді. Ол өзінің тарихи атауын (Шабран) 2010 жылы алды. 2019 жылы «Чыраггала» аймағы мен Шабран қаласы Мемлекеттік тарихи-мәдени қорық болып жарияланды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/2323-Shabran.html?ysclid=mkms9glm5l770469236|title=Азия. Азербайджан|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}</ref><br />
<br />
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==<br />
Қазіргі Шабран қаласының аумағында бірнеше кәсіпорын жұмыс істейді, соның ішінде аудан шекарасынан тыс жерлерде өз өнімдерімен танымал кілем фабрикасы, сүт зауыты және қиыршық тас зауыты бар. Қала арқылы Баку-Ростов-на-Дону тас жолы және Баку-Мәскеу теміржол желісі өтеді.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
{{Әзербайжан қалалары}}<br />
<br />
[[Санат:Әзербайжан қалалары]]</div>Мағыпар