https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A5%D1%8B%D0%B7%D1%8B 2026-09-08T01:32:05Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%8B%D0%B7%D1%8B&diff=114200&oldid=prev 2026-06-26T06:25:36Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%8B%D0%B7%D1%8B&diff=114199&oldid=prev 2026-01-20T07:55:33Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Әзербайжан қалалары (мұндай бет жоқ)">Әзербайжан қалалары»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br /> |статусы = қала<br /> |қазақша атауы = Хызы<br /> |шынайы атауы = {{lang-az|Xızı}}<br /> |сурет = Khizi.jpg<br /> |сурет атауы = <br /> |жағдайы = <br /> |ел = Әзербайжан<br /> |елтаңба = <br /> |ту = <br /> |елтаңба сипаттамасы = <br /> |ту сипаттамасы = <br /> |елтаңба ені = <br /> |ту ені = <br /> |lat_dir = N|lat_deg =40 |lat_min =54 |lat_sec =14 <br /> |lon_dir =E |lon_deg =49 |lon_min =04 |lon_sec =35 <br /> |CoordAddon = <br /> |CoordScale = <br /> |аймақ түрі = Аудан<br /> |аймағы = Хызы ауданы<br /> |кестедегі аймақ = <br /> |аудан түрі = <br /> |ауданы = <br /> |кестедегі аудан = <br /> |қауым округі түрі = <br /> |қауым округі = <br /> |кестедегі қауым округі = <br /> |қауым түрі = <br /> |қауым = <br /> |кестедегі қауым = <br /> |ішкі бөлінісі = <br /> |басшының түрi = <br /> |басшысы = <br /> |құрылған уақыты = <br /> |алғашқы дерек = <br /> |бұрынғы атаулары = <br /> |статус алуы = 2008<br /> |жер аумағы = <br /> |биiктiктiң түрi = <br /> |орталығының биiктігі = 745 м<br /> |климаты = <br /> |ресми тілі = <br /> |тұрғыны = 1588<br /> |санақ жылы = 2020<br /> |тығыздығы = <br /> |шоғырлануы = <br /> |ұлттық құрамы = <br /> |конфессионалдық құрамы = <br /> |этнохороним = <br /> |уақыт белдеуі = +4:00<br /> |DST = <br /> |телефон коды = +994 2331<br /> |пошта индексі = <br /> |пошта индекстері = <br /> |автомобиль коды = <br /> |идентификатор түрі = <br /> |сандық идентификаторы = <br /> |ортаққордағы санаты = <br /> |сайты = <br /> |сайт тілі = <br /> }}<br /> <br /> '''Хызы''' ({{lang-az|Xızı}}) — [[Әзербайжан]]ндағы қала, [[Хызы ауданы]]ның орталығы.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://deartravel.ru/3617-goroda-i-rayony-azerbaydzhana.html|title=Города и районы Азербайджана|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}&lt;/ref&gt;<br /> Хызы халқының саны 1603 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://awdb.ru/azerbaijan/hyzy/?ysclid=mkm9ij8w5c300384227&amp;utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Численность населения Хызы (Азербайджан)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-01-20|lang=}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Географиялық сипаттамасы ==<br /> Хызы Үлкен Кавказ жотасының оңтүстігінде орналасқан, таулар аласа. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 958 метрге көтеріледі — Сараку тауы. Таудың кейбір бөктері жайылым ретінде қолданылады.<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> «Хызы» топонимінің шығу тегі туралы бірнеше теория бар. Бұл аймақтың тат халқы ерте орта ғасырларда Иранның Хузестан аймағынан Сасанидтердің солтүстік шекараларын қорғау үшін осында қоныс аударылған деп есептеледі. Топонимия осы аймақтың атауымен байланысты болуы мүмкін.<br /> <br /> Біздің заманымыздың 1 ғасырынан бастап ғұндардың, сабырлардың және хазарлардың түркі тайпалары Дербент арқылы өтіп, албан шөліне, соның ішінде Бармак аймағына қоныстана бастады. 9-12 ғасырларда Бармак аймағы арқылы өтетін Жібек жолы арқылы Еуропа мен Азияның көптеген қалаларымен сауда байланыстары болды. Ол Бакуды Дағыстанмен, Солтүстік Кавказбен және оңтүстік орыс жерлерімен байланыстыратын сауда жолында орналасқан. Орта ғасырларда Хызаншах (Хызи шах) мемлекеті болды. 1804 жылдан 1813 жылға дейін, орыс-иран соғысынан кейін, қала Губа хандығымен бірге Ресейдің бақылауына өтті.<br /> <br /> 1928 жылы Хызы ауданы Баку Кеңесінің құрамына кірді, содан кейін ол дербес аудан ретінде жұмыс істей бастады. Кейінірек, 1940 жылдары, Сиазан ауданы аймақтандыруға байланысты Сиазан аймағына қосылды. Аудан 1956 жылға дейін жұмыс істеді. 1963 жылы Абшерон ауданы құрылып, бұл аумақ осы ауданға кірді.<br /> <br /> == Экономикасы және инфрақұрылымы ==<br /> Қала Абшерон-Хызы экономикалық аймағына жатады.<br /> Хызы кілем тоқу өнерімен әйгілі. Хызы кілемдері Әзірбайжан кілемдерінің Баку тобына жатады. Әдетте, кілемнің аралық аймағы үлкен торлы ұяшықтарға бөлінеді, ал қалған бөлігі кенеппен жабылған. Кілемдерде өмір ағашының өрнектері мен геометриялық өрнектер де бар.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> {{Әзербайжан қалалары}}<br /> <br /> [[Санат:Әзербайжан қалалары]]</div>

Мағыпар