https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A5%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80Хурафалар және бидағадтар - Түзету тарихы2026-04-21T07:14:57ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=32649&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:03Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=32648&oldid=prev07:41, 2016 ж. қаңтардың 21 кезіндегі Batyrbek.kz деген2016-01-21T07:41:59Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Хурафалар (ойдан шығарылған аңыздар) және бидағадтар (дінге кейіннен<br />
кіргізілгендер.''' Адамзат тарихында тура<br />
сенім мен жақсы ахлақпен бірге, қате<br />
сенімдер мен зиянды әрекеттер де болған. Ақиқат дін ғылымын ұмытқан немесе Илаһи діннен қашық адамдар [[Таухид|тәухид]]<br />
дініне түсетін бірқатар сенімдерді қабылдаған. Кейбірі [[Аллаһ]]тан басқа болмыстарды Тәңір етіп алған және бірнеше<br />
нәрселерді өздері мен тәңірлерінің арасына байланыс құралы етіп алған. [[Мазар]],<br />
[[зират]] орындарын және кесенелерді [[ғибадатхана]]ға айналдырған, әулиелерден,<br />
шейхтардан және көсем деп санаған<br />
адамдарынан жәрдем сұраған. Тастар<br />
мен ағаштарға тілек маталарын байлаған,<br />
өлгендерден медет күткен. Кейбір табиғи болмыстарын, таулар мен төбелерді киелі<br />
деп санап, құстардың шырылын, иттердің<br />
үруін, күннің күркіреуін және найзағай<br />
жарқылынан түрлі сенімдер тудырған.<br />
Міне, осы түсініктер мен сенімдер уақыт<br />
өте келе әлеуметтік орта тауып, дінге айналған және түрлі [[мазһаб]]тардың пайда болуына<br />
әсерін тигізген.<br />
<br />
Екінші жағынан [[Ислам]]ға кірген қауымдар мен ұлттар ерекшеліктерін, әдет-ғұрыптарын түрлі жолдармен дінге кіргізген,<br />
бұрынғы мәдениеттерін Исламға қосуды<br />
қалаған.<br />
Парсы және [[Византия]] империяларындағы<br />
қауымдар мен [[Орта Азия]], Орта Шығыс<br />
және [[Африка]] территорияларында өмір<br />
сүрген халықтар мұсылман болған кезде ескі сенімдерін, мәдениеттерін және<br />
салт-дәстүрлерін толығымен тастамаған.<br />
Керісінше олардан біраз нәрсе алып, Исламға қосқан. [[Мұсылман]]дарда бұл элемент барынша ықпалды болған. Көсем<br />
түсінігі, ''мәһди'' және ''мәсих'', ''хулул'' және ''танассух'' сенімдері Исламға кіргізілген ұлттық ерекшеліктер мен хурафаларға мысал<br />
болады. Хурафаларға сеніп, оларды дін<br />
деп есептейтіндер мен хурафилікке қарсы<br />
шыққандардың арасында үлкен қайшылықтар туған, сондықтан бір-бірін адасқан деп<br />
кінәлайтын топтар пайда болды. [[Шиизм|Шииттік]],<br />
Исмаилдік және Бахаилік осы хурафилікке<br />
мысал болып табылады.<br />
Исламның жан-жақты таралуына қарсы<br />
шыққан және мұны соғыспен іске асыра<br />
алмаған бірнеше ұлттар дінде болмаған<br />
нәрселерді, исраил, [[Христиан Діні|христиан]], [[Яһудилік|яһуди]], зороастризм және мәжусилерге қатысты кейбір<br />
сенімдерді мұсылман дініне қосып, оларды<br />
бөлуді көздеген. Елінің мұсылмандардың<br />
қолына өтуін қаламайтын осындай адамдар<br />
мұсылмандардың сенім және ахлақтарын<br />
өзгертіп, ішкі қақтығыс және бұлік шығарып мұсылман қоғамдарын жоюды<br />
жоспарлаған. Олар әр жердегі мұсылмандар арасында осы мақсаттарын жүзеге асырып түрлі мазһабтардың пайда <br />
болуына ықпалын тигізген. Парсылардың іс-әрекеттері<br />
осыған айқын мысал бола алады.<br />
==Басқа себептер==<br />
Мұсылман қоғамдар бастапқыда таза және қарапайым бір діни түсінікке ие болған. <br />
Өйткені олардың көпшілігі бір аймақта өмір сүрген адамдар. [[Арабия түбегі|Араб түбегінде]] туып-өскен, бірдей әлеуметтік, экономикалық және мәдени ортаны бөліскен адамдар<br />
болатын. Олардың арасында [[Мұхаммед пайғамбар|Пайғамбар]]<br />
(с.а.у.) бар еді. Пайда болған мәселелер мен<br />
келіспеушіліктерді [[Құран]] арқылы шешетін,<br />
сұрақтарға қанағаттанарлық жауап беретін.<br />
Дінді уағыздап түсіндіруші сол болғандықтан басқа ешкім билік жүргізген жоқ.<br />
Негізінде, Пайғамбар (с.а.у.) бар кезде<br />
басқалардан [[пәтуа]] сұрау дұрыс емес. Ешқандай да ғалым Пайғамбарлық (с.а.у.) алдына шығып пәтуа бере алмайды, пікір айта<br />
алмайды. Осы тұрғыдан алғашқы мұсылман<br />
қоғамында мазһабтардың шығуына себеп болатын факторлар болмады, түрлі көзқарас пен<br />
пікірлер және діни ағымдар кездеспеді.<br />
Бірақ мұсылмандар Хазіреті Мұхаммед<br />
(с.а.у.) қайтыс болғаннан кейін бірқатар<br />
қиындықтарға кездесіп, оларды шешуде<br />
алуан пікірлер білдірген.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС,<br />
2010 ISBN 9965-26-322-1</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Дін]]<br />
[[Санат:Ислам]]<br />
<br />
<br />
{{Islam-stub}}</div>Batyrbek.kz