https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A5%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82Хромит - Түзету тарихы2026-04-18T09:26:04ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82&diff=23199&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:04:19Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A5%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82&diff=23198&oldid=prevBatyrbek.kz: clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using AWB2016-01-21T10:58:07Z<p>clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:ChromiteUSGOV.jpg|thumb|'''Хромит''']]<br />
'''Хромит''', хромитті теміртас — тотықтар класына жататын минерал. Химиялық формуласы: FeCr<sub>2</sub>O<sub>4</sub>. Қатты [[Моос]] шкаласы бойынша 4,5 — 5,5, тығыздығы 4,5 — 5 грамм/куб сантиметр.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref><br />
<br />
Кубтық [[сингония]]да кристалданады, жіктілігі нашар, түсі қара, сызығы сарғыш қоңыр, магниттік қасиеті бар. Хромит магманың бөлшектеніп жіктелу барысында пайда болып, кейде өте негізді тау жыныстарының (перидотит, дунит) арасында кездеседі. Оны [[феррохром]], бояу, отқа төзімді кірпіш алуда қолданады.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет.<br />
ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2<br />
</ref><br />
<br />
==Жаратылысы== <br />
Ол магманың бөлшектеніп жіктелу барысында пайда болады. Хромит көбінесе жалбыраған [[ұя]] тәрізді, [[линза]]<br />
тәрізді және бағана тәрізді формалар түрінде кездеседі. Кейде шашыранды түрде аса негізді жыныстардың ([[перидотит]]тердің, [[дунит]]тердің) арасында кездеседі.<br />
<br />
Табиғи өзгеру зонасында хромит химиялық берік [[минерал]] болып табылады. Ол тек ыстық климат жағдайларында ғана тотықтанып бұзылады.<br />
<br />
Хромит минералы феррохром алу үшін қолданылады. Феррохромдан жоғары сапалы [[хром]]ды және хромникельді [[болат]]<br />
алады. Металдарды тот баспас үшін оларға хром жалатады. Хромитті [[химия өнеркәсібі]]нде жоғары сапалы [[бояу]] алу үшін, отқа төзімді [[кірпіш]] жасау үшін де қолданады.<br />
<br />
Хром кені КСРО-да Уралда (негізді жыныс арасында), [[Қазақстан]]да ([[Ақтөбе облысы]]нда) кездеседі.<br />
<br />
Шет елдегі кені оңтүстік-шығыс [[Африка]]да (Родезия кені), [[Түркия]]да, [[Куба]] аралында бар.<ref>Кристаллография, минералогия, петрография. Бұл кітап Абай атындағы Қазақтың мемлекеттік педагогты институтының, география факультетінде оқылған лекциялардың негізінде жазылды, 1990. ISBN 2—9—3 254—69</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Геология]]<br />
[[Санат:Химия]]</div>Batyrbek.kz