Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:08:42Z

1 түзету

11:26, 2016 ж. қаңтардың 19 кезіндегі Тазагүл Ермаханова деген

2016-01-19T11:26:42Z

Жаңа бет

{{Тіл
| Тіл = Хинди-урду (Хиндустани)<br />हिन्दुस्तानी   •   {{Nastaliq|ہندوستانی}}
| Елдер = [[Үндістан]], [[Пәкістан]], [[Фиджи]], [[Гайана]], [[Малайзия]], [[Суринам]], [[Тринидад және Тобаго]]
| Сөйлеушілер = 490 млн (2006)<ref>[https://archive.is/20120525125610/www.bbc.co.uk/languages/other/guide/urdu/steps.shtml BBC: A Guide to Urdu]</ref>: 1-ші тіл 240 млн<ref>Хинди: 180 млн. (1991). Урду: 48 млн Үндістанда (1997) + 11 млн Пәкістанда (1993). ''Ethnologue'', 16-шы басылым.</ref>, 2-ші тіл — 165 млн<ref>120 млн хинди (1999), 45 млн урду (1999). ''Ethnologue'' 16-шы басылым.</ref>
| Класификация =
[[Үндіеуропа тілдері]]
*[[Үнді тілдері|Үндіарий тілдері]]
**Орталық топ тармағы
| Ресми мәртебе = [[Үндістан]] (хинди), [[Пәкістан]] (урду), [[Фиджи]]
| Азшылық ұлттар тілі =
| ISO1 = hi, ur
| ISO2 = hin, urd
| ISO3 = hin, urd, hif (Фиджи), hns (Кариб теңізінің алабы)
}}
'''Хинди-урду тілдері''' немесе '''Хиндустани''' (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی, {{IPA|ɦɪ̃n̪d̪ʊsˈt̪aːni}}, тікелей аударма «үндістан тілі»<ref name="NCSU-Hindustani">{{Cite web|url = http://sasw.chass.ncsu.edu/fl/faculty/taj/hindi/abturdu.htm| title = About Hindi-Urdu|publisher = [[North Carolina State University]]|accessdate = 2009–08–09}}</ref>, сонымен қатар тарихи '''хиндави''', '''урду''' және '''[[рекхта]]''') — батыс хинди тілінің кластерінің бөлімі болып табылатын [[идиом]]дар тобының ортақ атауы. Бұл идиомдар солтүстік Үндістанның, Пәкістанның және тағы басқа елдердің [[лингва франка]]сы болып табылады<ref name="siddiqi1994">{{Citation | title=Hindustani-English code-mixing in modern literary texts | author=Mohammad Tahsin Siddiqi | year=1994 | isbn= | publisher=University of Wisconsin | url=http://books.google.com/?id=vnrTAAAAMAAJ | quote=''... Hindustani is the lingua franca of both India and Pakistan ...''}}</ref><ref name="pulsipher2005">{{Citation | title=World Regional Geography: Global Patterns, Local Lives | author=Lydia Mihelič Pulsipher, Alex Pulsipher, Holly M. Hapke | year=2005 | isbn=0-7167-1904-5 | publisher=Macmillan | url=http://books.google.com/?id=WfNaSNNAppQC | quote=''... By the time of British colonialism, Hindustani was the lingua franca of all of northern India and what is today Pakistan ...''}}</ref>. Бұл [[Дели]]дің [[кхари-боли]] диалектіне негізделген және [[Парсы тілі|парсы]], [[Араб тілі|араб]], [[санскрит]] және [[Шағатай тілі|түрік]] лексикасының әсерлерімен қалыптасқан [[Үнді тілдері|үндіарий тілі]]<ref name="geomag1935jsh">{{Citation | title=The Geographical magazine, Volume 2 | author=Michael Huxley (editor) | year=1935 | isbn= | publisher=Geographical Press | url=http://books.google.com/?id=Z1xOAAAAIAAJ | quote=''... For new terms it can draw at will upon the Persian, Arabic, Turkish and Sanskrit dictionaries ...''}}</ref><ref name="jrsa1948hae">{{Citation | title=Journal of the Royal Society of Arts, Volume 97 | author1=Great Britain, Royal Society of Arts | author= | year=1948 | isbn= | publisher= | url=http://books.google.com/?id=fx_SAAAAMAAJ | quote=''... it would be very unwise to restrict it to a vocabulary mainly dependent upon Sanskrit, or mainly dependent upon Persian. If a language is to be strong and virile it must draw on both sources, just as English has drawn on Latin and Teutonic sources ...''}}</ref>. Бұл тілдің үнді нұсқасының аты [[хинди]], ал пәкістандағы нұсқасы — [[урду]] деп аталады<ref name="nunley1999">{{Citation | title=The Cultural Landscape an Introduction to Human Geography | author=Robert E. Nunley, Severin M. Roberts, George W. Wubrick, Daniel L. Roy | year=1999 | isbn=0-13-080180-1 | publisher=Prentice Hall | url=http://books.google.com/?id=7wQAOGMJOqIC | quote=''... Hindustani is the basis for both languages ...''}}</ref>.

Хинди тілі, урду тілі және хинди-урду тілдерінің сөйлеу стилдерінің айырмашылықтары өте аз<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/619612/Urdu-language|title=Urdu language — Britannica Online Encyclopedia|publisher=Britannica.com|date=|accessdate=2011-12-18|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HT0MG4WI|archivedate=2013-06-18}}</ref>, дегенмен, әдеби, ғылыми және техникалық лексикалары өзгешеленген: урдуда парсы тілінің әсері, ал хиндида санскриттің әсері сақталған<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=ooH5VfLTQEQC&pg=PA2&lpg=PA2&dq=urdu+heavy+persian#v=onepage&q=urdu%20heavy%20persian&f=false ''Hindi''] by Yamuna Kachru</ref><ref>[http://books.google.co.uk/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA175&lpg=PA175&dq=hindi+in+perso-arabic+script+india#v=onepage&q=&f=false ''Students' Britannica: India'': Select essays] by Dale Hoiberg, Indu Ramchandani page 175</ref>. Британ Үндістанның бөлінуіне дейін «хиндустани», «урду» және «хинди» сөздері синоним болып саналатын<ref name="ReferenceA">"Hindustani B2". Oxford English Dictionary. Oxford University Press. 2nd ed. 1989.</ref>. Хиндустани терминымен Үндістанның және Пәкістанның лингва франкасын және [[фиджи хинди тілі|фиджи хиндустани]] және [[кариб хиндустани]] тілдері аталады.

Сөйлеушілер саны бойынша әлемде екінші (кей мәліметтер бойынша үшінші) тіл болып табылады (қытай тілі және мүмкін ағылшын тілінен кейін)<ref>[http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm The World’s Most Widely Spoken Languages]</ref>.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер]]

← Ескі түзетулер	19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Хинди-урду - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

11:26, 2016 ж. қаңтардың 19 кезіндегі Тазагүл Ермаханова деген