Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:36:22Z

1 түзету

ArystanbekBot: /* top */clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

2016-05-04T11:11:51Z

‎top: clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Халел (Халиулла) Ахметжанұлы Ғаббасов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = Алашорда автономиялы үкіметінің төреағасының орынбасары
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары =
| Ізбасары =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Реті_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні =[[1888]] жылы
| Туған жері = [[Семей уезі]], [[Семей облысы]]
| Қайтыс болған күні = [[1931]] жылы
| Қайтыс болған жері = [[Мәскеу]], [[Ресей КФСР]]
| Жерленді =
| Діні = [[ислам]]
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Мамандығы = публицист, ғалым, аудармашы
| Балалары =
| Партиясы = [[Алаш партиясы|Алаш]]
| Білімі = [[орыс]]-[[қазақ]] мектебі,гимназия
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}
'''Халел (Халиулла) Ахметжанұлы Ғаббасов''' ([[1888]], бұрынғы [[Семей облысы]] Семей уезі, Шаған болысы — 1931, Мәскеу) — [[Алаш]] қозғалысының қайраткері. [[1898]] — [[1909]] жылы [[Семей]]де приход, [[орыс]]-[[қазақ]] мектептерінде, гимназияда оқыған. [[1910]] жылға шейін Сейтен болысында мұғалім болып қызмет еткен. 1910 жылы [[Мәскеу]] университетінің заң факультетіне түсіп, [[1911]] жылы студенттер ереуіліне қатысқаны үшін оқудан шығарылған. Осы жылы Мәскеу университетінің [[физика]]-[[математика]] фаультетіне оқуға түсіп, оны [[1915]] жылы алтын медальмен бітірген. [[1915]] — [[1917]] жылы Орталық ұсақ [[несие]] басқармасының Семей қаласындағы бөлімшесінде есепші, Мемлекеттік банктің Семей бөлімшесінде инспектор болып қызмет атқарған. [[1917]] жылы Семей облысы Қазақ к-ті төрағасының орынбасары, облыс земство басқармасының мүшесі, “Сарыарқа” газетінің редакторы (1917 — 1919) болды. Семей облысында қазақ съездерін өткізуді ұйымдастыруға белсене қатысты. 1-жалпықазақ съезінде Бүкілресейлік [[Құрылтай]] жиналысына мүшелікке кандидат ретінде ұсынылды. 1917 жылдың қазан айынан бастап Алаш партиясының Семей облысы к-тінің төрағасы қызметін атқарды. 2-жалпықазақ съезінде Алаш милициясын құру жайында баяндама жасады. Алашорда үкіметі құрамына сайланды. 1918 жылы қаңтардан Семей облысында земство басқармасы төрағасының орынбасары болды. [[1918]] жылы 20 наурызда [[Алашорда]] үкіметінің тапсыруымен [[телеграф]] арқылы И.В. [[Сталин]]мен сөйлесіп, кеңес үкіметімен келіссөз жүргізіп, ұлттарға өзін-өзі билеу құқығын беруді талап етті. Кеңес өкіметі тұсында білімін, қайрат-жігерін қазақ халқының мүддесіне бағыттады. [[1920]] жылы к-ттің ұлттық бөлімінде қызметкер, [[губернатор]] земство басқармасы алқасының мүшесі, Қазақ революциясы к-тінің Сібір рев. к-тіндегі өкілетті өкілі, Қазақ рев. к-тінің мүшесі, [[1921]] —[[1923]] жылы Қазақ АКСР ОАК жанынан [[Ақмола]] және Семей облыстарын қабылдап алу үшін құрылған төтенше комиссияның мүшесі, губернатор атқару к-ті жер бөлімінің меңгерушісі болды. [[1924]] — [[1925]] жылы Алаш (Жаңа Семей) аудармашы одағында қызмет атқара жүріп, қоғамдық-мәдени шараларға қызу араласты. 1924 жылы 29 желтоқсанда [[география]] қоғамының ұйымдастыруымен өткен [[Абай]]ды еске алу кешінде “Абайдың өмірбаяны” деген тақырыпта баяндама жасады. [[1926]] жылы ақпанда [[Қазақ АКСР]] Жоспарлау комиссариатына қызметке шақырылды. Онда Төралқа мүшесі, сектор меңгерушісі, ғылым қызметкер болып қызмет істеді. [[1930]] жылы “халық жауы” деген жалған айыппен тұтқынға алынып, ОГПУ “үштігінің” [[1931]] жылғы сәуірдегі шешімімен өлім жазасына кесілді. [[Мәскеу]] түрмесінде атылды. [[1988]] жылы ақталған.

== Дереккөздер ==
Қазақ энциклопедиясы

[[Санат:1888 жылы туғандар]]
[[Санат:Алаш қозғалысы]]
[[Санат:1931 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алаш Орда қайраткерлері]]

← Ескі түзетулер	19:36, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Халел Ахметжанұлы Ғаббасов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: /* top */clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB