Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:04:43Z

1 түзету

15:48, 2015 ж. шілденің 11 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген

2015-07-11T15:48:27Z

Жаңа бет

{{Infobox writer 
|name = Федор Достоевский
|image = Dostoevsky.jpg
|caption = 1879
|birth_name = Федор Михайлович Достоевский
|birth_date = {{Birth date|1821|11|11}}
|birth_place = [[Мәскеу]], [[Ресей империясы]]
|death_date = {{Death date and age|1881|2|9|1821|11|11}}
|death_place = [[Санкт-Петербург]], Ресей империясы
|occupation = [[Жазушы]]
|language = [[Орыс тілі|Орыс]]
|nationality = [[Орыстар|Орыс]]
|period = 1846–1881
|genre =
|subject =
|movement =
|religion = [[Орыс Православ]]
|notableworks = ''[[Жасырын жүргендегі жазбалар]]''<br />''[[Қылмыс пен жаза]]''<br />''[[Нақұрыс]]''<br />''[[Ағайынды Карамазовтар]]''
|spouse = Мария Дмитриевна Исаева (1857–64) [қайтыс болды]
[[Анна Григорьевна Сниткина]] (1867–1881)
|children = София (1868), [[Любовь Федоровна Достоевская|Любовь]] (1869—1926), Федор (1875–1878)
|relatives =
|signature = Fyodor Dostoyevsky Signature.svg
}}

'''Федор Михайлович Достоевский''' (30 қазан (11 [[қараша]]) [[1821 жыл]]ы, [[Мәскеу]], [[Ресей империясы]] — 28 қаңтар ([[9 ақпан]]) [[1881 жыл]]ы, [[Санкт-Петербург]], [[Ресей империясы]]) — ең атақты орыс [[жазушы]]ларының және ойшылдарының бірі.

Достоевский Федор Михайлович – орыс жазушысы, [[Санкт-Петербург]] Ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1877). Ол 1821 жылы он бірінші қарашада Мәскеу қаласында туған. 1843 жылы Санкт-Петербург әскери-инженерлік училищесін бітіреді. 1847 жылдан [[Михаил Петрашевский]]дің қоғамына қатысқаны үшін 1849 жылы қамауға алынып, [[өлім жазасы]]на кесіледі. Бұл жаза каторгамен ауыстырылып, 1850 – 54 жылдары [[Омбы]]да айдауда, кейін қатардағы солдат болды. 1854 жылы Омбыда [[Шоқан Уәлиханов]]пен танысады, бұл таныстық [[Семей]]дегі кездесулерден соң үлкен достыққа айналды. 1859 жылы Достоевский [[Тверь]], кейіннен Санкт-Петербург қаласында тұруға рұқсат алады. Өз ағасы Михаил Достоевскиймен бірге 1864 жылға дейін «[[Время]]» (1861 – 63) және «[[Эпоха]]» (1864 – 65) журналдарын шығарып тұрды. 1862 – 63 және 1867 – 71 жылдары шет елде болды. 1873 – 74 жылдары [[князь Владимир Мещерский]] шығарып тұрған «[[Гражданин]]» журналының редакторы болды.

Достоевскийдің «[[Бейшаралар]]» (1846 қазақшаға 1955 жылы [[Сәйділ Талжанов]] аударған) атты алғашқы романы оның шығармашылық қуатын танытты. Кейінірек, «[[Қор болғандар мен қорланғандар]]» (1861), «[[Өлі үйден хаттар]]» (1861 – 62) романдары жарық көрді. Достоевский «[[Ойыншы]]» (1866), «[[Қылмыс және Жаза]]» (1866, қазақшаға 1972 ж. [[Мұхтар Жанғалин]] аударды), «[[Нақұрыс]]» (1868, қазақшаға 1984 ж. [[Нияз Сыздықов]] аударған), «[[Албастылар]]» (1871 – 72), «[[Жасөспірім]]» (1875). «[[Ағайынды Карамазовтар]]» (1879 – 80) романдарын жазды. Жазушы шығармалары адамның ішкі дүниесіндегі қайшылықты ашып, қоғамдағы әлеуметтік мәселелерге психологиялық талдау жасайды. «[[Жазушының күнделігі]]» (1871 – 81), «[[Пушкин туралы сөз]]» (1880), т.б. әдеби-сын еңбектерінің әлемдік эстетика тарихында алар орны ерекше. Уәлихановпен достығы туралы Достоевский «Жазушының күнделігінде» жазған, екеуінің жазысқан хаттары сақталған.

Жазушы 1881 жылдың тоғызыншы ақпанында [[Санкт-Петербург]] қаласында қайтыс болған. Семейдегі 1857 – 59 жылдары тұрған үйінде Достоевскийдің әдеби-мемориалдық [[мұражай]]ы (1971) бар.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

{{commons|Федор Михайлович Достоевский}}

[[Санат:11 қарашада туғандар]]
[[Санат:1821 жылы туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде туғандар]]
[[Санат:9 ақпанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1881 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар]]
[[Санат:Орыс жазушылары]]
[[Санат:Ресей философтары]]

← Ескі түзетулер	19:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Фёдор Михайлович Достоевский - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

15:48, 2015 ж. шілденің 11 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген