Arystanbek: 95.58.114.95 (т) өңдемелерінен Sibom соңғы нұсқасына қайтарды

2016-09-28T16:23:22Z

95.58.114.95 (т) өңдемелерінен Sibom соңғы нұсқасына қайтарды

Жаңа бет

{{Спорт түрі
| атауы = Футбол
| сурет = [[Сурет:Football iu 1996.jpg|200px]]
| сурет сипаттамасы =
| басшы ұйым = [[ФИФА]]
| басқа атулары =
| алғашқы = 1872 жыл
| ойыншылар =
| клубтар =

| контакт =
| команда = 11
| жыныс = ер, әйел
| санат = командалық ойын
| керек-жарақ = футбол добы
| доп =
| орын =
| ұзақтық = негізгі уақыт - 90 мин
| есеп =
| мақсат = Қарсылас команданың қақпасына қарсыластарға қарағанда көбірек доп салу
| ескерген =
| олимпиадада =
}}

'''Футбол''' — ({{lang-en|foot}} — аяқ, ''ball'' — доп) спорттың командалық ойын түрі. Футбол — әлемге аса танымал ойындардың бірі<ref name=EB>{{cite web|title= Overview of Soccer |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/550852/football|publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=4 маусым 2008| archiveurl= http://web.archive.org/web/20080612123410/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/550852/football| archivedate= 12 маусым 2008 | deadurl= no}}</ref><ref>{{cite book |last=Guttman |first=Allen |editor=Eric Dunning, Joseph A. Maguire, Robert E. Pearton |title=The Sports Process: A Comparative and Developmental Approach |year=1993 |accessdate=26 January 2008 |publisher=Human Kinetics |location=Champaign |isbn=0-88011-624-2 |page=129 |chapter=The Diffusion of Sports and the Problem of Cultural Imperialism |chapterurl=http://books.google.com/books?id=tQY5wxQDn5gC&pg=PA129&lpg=PA129&dq=world's+most+popular+team+sport&source=web&ots=6ns3wVUEGV&sig=SZPKYSDMJBrO1uV4mPxNbKyAuJY#PPA129,M1 |quote=the game is complex enough not to be invented independently by many preliterate cultures and yet simple enough to become the world's most popular team sport }}</ref><ref>{{cite book |last=Dunning |first=Eric |authorlink=Eric Dunning |title=Sport Matters: Sociological Studies of Sport, Violence and Civilisation |year=1999 |accessdate=26 January 2008 |publisher=[[Routledge]] |location=London |isbn=0-415-06413-9 |page=103 |chapter=The development of soccer as a world game |chapterurl=http://books.google.com/books?id=X3lX_LVBaToC&pg=PA105&lpg=PA105&dq=world's+most+popular+team+sport&source=web&ots=ehee9Lr9o1&sig=nyvDhcrPoR8lXhYKE7k4CZYg_qU#PPA103,M1 |quote=During the twentieth century, soccer emerged as the world's most popular team sport }}</ref><ref>{{cite book |last1=Mueller |first1=Frederick |last2=Cantu |first2=Robert |last3=Van Camp |first3=Steven |title=Catastrophic Injuries in High School and College Sports |year=1996 |accessdate=26 January 2008 |publisher=Human Kinetics |location=Champaign |isbn=0-87322-674-7 |page=57 |chapter=Team Sports |chapterurl=http://books.google.com/books?id=XG6AIHLtyaUC&pg=PA57&lpg=PA57&dq=soccer+most+popular+team+sport&source=web&ots=QzydYB5Am0&sig=w_ouIgmegjytYFfWy7k92guTNfU#PPA57,M1 |quote=Soccer is the most popular sport in the world and is an industry worth over US$400 billion world wide. 80% of this is generated in Europe, though its popularity is growing in the United States. It has been estimated that there were 22 million soccer players in the world in the early 1980s, and that number is increasing. In the United States soccer is now a major sport at both the high school and college levels }}</ref>. Ойынның негізгі мақсаты қарсылас команданың қақпасына аяқпен немесе басқа да дене мүшелерімен (қолдан басқа) қарсылас команда салған саннан көбірек доп салу болып табылады.

== Матч сипаттамасы (ережелері) ==
{{main|Футбол ережелері}}
[[Сурет:Football_pitch_metric.svg|thumb|right|400px]]
Халықаралық футбол ассоцияацияның (IFAB)<ref>{{cite web| url=http://www.fifa.com/worldfootball/lawsofthegame.html| title=Laws Of The Game |publisher=FIFA |accessdate=2 September 2007| archiveurl= http://web.archive.org/web/20070901044035/http://fifa.com/worldfootball/lawsofthegame.html| archivedate= 1 September 2007 | deadurl= no}}</ref> әр түрлі деңгейде және әр түрлі футболшылар топтары үшін (мысалы, жасөспірімдер үшін, әйелдер үшін, мүмкіншілігі шектелгендер үшін, т.б.) ресми түрінде қабылданған ойын шарттарының 17 нұсқасы бар.

Әр командада максималды 11 ойыншы (қосалқы ойыншыларды санамағанда), оның біреуі - қақпашы. Өз айып алаңында қақпашыдан басқа ойыншы допты қолымен ұстауға болмайды.<ref name=LAW301>{{cite web |url=http://www.fifa.com/flash/lotg/football/en/Laws3_01.htm |publisher=FIFA |title=Laws of the game (Law 3–Number of Players) |accessdate=24 September 2007 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070913142527/http://fifa.com/flash/lotg/football/en/Laws3_01.htm  |archivedate = 13 September 2007}}</ref>. Қақпашыдан басқа ойыншылар қорғаушылар, жартылай қорғаушылар, шабуылшылар болып бөлінеді.

Бір ойынның аты - матч, матч екі 45 минуттық бөлімнен (тайм) тұрады. Ойын арасында 15 минуттық үзілісі бар.

Ойын мақсаты - команданың допты қарсылас команданың қақпасына салу (гол) және өз қақпасына салғызбау. Матчта көбірек доп салған команда ұтады.

Егер де матчтың нәтижесінде екі команда да бірдей гол салса - тең ойын деп саналады. Бұл жағдайда тағы қосымша уақыт (15 минуттан екі тайм) берілуі мүмкін. Егер де қосымша уақыттан кейін тең ойын болса - матчтен кейінгі пенальти жүптары өткізіледі<ref>{{cite web|url=http://www.football-info.ru/pravila/08.htm|title=Правило 8. Начало и возобновление игр|publisher=football-info.ru|accessdate=2013-06-14|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HO0CIiBh|archivedate=2013-06-15}}</ref>.

=== Ойын алаңы ===
Ойын ұзындығы 100-110 м, ені 64-75 метрлік тіктөртбұрышты алаңда өткізіледі. Биіктігі 2 м 44 см, ұзындығы 7 м 32 см-лік қақпасы бар. Қақпаның сыртына тор керіледі.

=== Футбол добы ===
[[Сурет:Soccerball.jpg|thumb|left|200px|Футбол добы]]
Футбол добының салмағы 396-453 г, диаметрі 68-71 см.

== Ойын шарттарын бұзу ==
{{double image|right|Yellow card.svg|60|Red card.svg|60|сары карточка мен қызыл карточка}}
Ойын шарттарын бұзушылықты фол деп атайды. Бірінші рет тәртіп бұзған үшін - сары карточка беріледі, ал екінші қайталаған үшін - қызыл карточкамен ойыншыны ойын алаңынан шығарады.
=== Фол (тәртіпті бұзу) ===
Ең жиі болатын тәртіп бұзулар:
* Бәсекелесті аяқпен тебу
* Аяқпен қағу
* Бәсекелеске секіру
* Бәсекелеске шабуыл жасау
* Қолмен итеру
* Бәсекелесті ұрып-соғу т.б.

=== Тәртіпсіздік ===
Футболда тәртіпсіздікке:
* төбелес шығару
* түкіру
* балағат сөздер мен қылықтар т.б. жатады

== Тарихы ==
[[Сурет:Fu%C3%9Fballgeschichte_(1872).jpg|thumb|right|200px|Англия мен Шотландия арасындағы матч, 1872 жыл]]
Футбол тарихы XII ғасырдан басталады. Алғаш рет [[Англия]]да дамыды.
[[Саяхатшы]] Гастон де Фуа өз заманында футболды бар ынтасымен бақылап, ''«Ағылшындар футболды ойын деп есептесе, онда төбелесті не дейді?»'' деп жазып кеткен екен.
Футболға қарсылық көрсеткендер болды. Мысалы, шіркеудегі діндарлар, феодалдар футболға тыйым салынуын талап еткен екен. Өйткені, бүгінгі күнге дейін футбол өте қауіпті ойын саналып келеді.
* [[1313]] жылы белгілі [[Мысыр|феодал]] Эдуард II қала ішінде футбол ойнауға шектеу қойған. Тіпті, [[1314]] жылдың 13 ақпанында король Лондон қаласында футболға қарсы шаралар қолданған деседі.
* [[1389]] жылы Ричард II патша сарайы маңында доп тепкендерді өлім жазасына кескен. Патшаға бірнеше мәрте рұқсат сұрап барған футбол жанкүйерлері әрқашан жағымсыз жауап алып отырған.
* Футболға тыйым салған патшалар тізімі төмендегідей: Генрих IV 1399-1401, Генрих, V [[1413]] - [[1433]] ж, Генрих VI 1449-1451 ж, Эдуард IV 1471 ж, Генрих VII 1491 ж, ал Генрих VIII ойыншыларға шектеу қойып қана қоймай, алаң иелеріне тыйым салып, салық салған. Бұндай қатаң қағидаларға мойымаған халық футбол ойнаудан бас тартқан жоқ.
* Тек [[1908]] жылы футбол олимпиадалық ойындар тізімінен орын алды.
* Ал, [[1863]] жылы [[Лондон]]да футболдың жаңа шарттары белгіленді. Жобаға енгізілген ережелерді арнайы комиссия жіті қараған.
* [[1872]] жылдан бастап футболдан халықаралық кездесулер өткізілді. Доданы Англия мен [[Шотландия]] футболшылар ашты.
* Ойынды бар ынтасымен тамашалаған жанкүйерлер үшін ойын сәтсіз аяқталды. Өйткені, алғашқы кездесуде есеп ашылған жоқ.
* [[1884]] жылы [[Ұлыбритания]]да алғашқы ресми кездесу өтті. Жарысқа Англия, Шотландия, [[Уэльс]] және [[Ирландия]] командалары қатысып, бақ сынасты. Ойын жеңімпазы - шотландықтар болды.
* [[1920]] жылы еуропалық футбол бәсекесінде [[Бельгия]] мен [[Чехословакия]] кездесті. Онда чех футболшыларын ойсырата жеңген бельгиялықтар олимпиада чемпионы болып танылды.
* Ал [[1924]] жылы [[Мысыр|Оңтүстік Америкада]] ашылған олимпиадада алтынды [[Уругвай]] құрамасы ұтты. Олар [[Югославия]], американ, француз, голланд пен Швейцария ойыншыларын қапы қалдырды. Ағылшындардан футболды үйренген Уругвай футболшылары әлдеқайда ширақ еді.
* [[Италия]] мен [[Испания]], [[Мажарстан]], [[Аустрия]], [[Мысыр|Чехословакия]] да футболдың қыр-сырларын тең меңгере білді. Бұны [[1934]]-38 жылдары Италия құрамасының екі рет әлем чемпионаты атанғаны дәлелдейді.
* Ежелгі Шығыс елдерінде (антикалық дәуірде [[Мысыр]], [[Қытай]],) ([[Грекия]], [[Рим]]), тіпті [[Франция]], [[Мысыр|Италия]], [[Мысыр|Англияда]] футболға ұқсас ойын болған.
* [[Мысыр|Ежелгі Мысырдағы]] футбол тектес ойын біздің эрамызға дейін 1900 жылы танылған.
* 19 ғасырдың аяғында футбол [[Еуропа]] мен [[Латын Америка]]да қарқынды дамыды.
* [[1904]] жылы Белгия, [[Дания]], [[Нидерланд]] мен [[Швейцария]] елдері футбол қауымдастығынан халықаралық федерацияның ([[FIFA]]) құрылуына мұрындық болды.
* [[1923]] жылы [[Ресей]] құрамасы [[Скандинавия]] турнирінде [[Швеция]] мен [[Норвегия]] командаларын қапы қалдырды. Одан кейін бірнеше мәрте [[Түркия]] ойыншыларын сан соқтырды.
* [[1946]]-48 жылдары Оңтүстік Америка үш рет қатарынан аргентиналықтардан басым түсті.
* [[1950]]-60 жылдары футболдан үздік мектептер саналғандар мыналар еді: [[Лев Яшин]] мен [[Игорь Нетто]], [[Альфредо ди Стефано]] мен [[Франсиско Хенто]], [[Раймон Копа]] мен [[Жюст Фонтэн]], [[Полеи Диди]], [[Гарринча]] және [[Жильмар]], [[Драгослав Шекуларац]] пен [[Драган Джаич]], [[Иозеф Масопуст]] пен [[Ян Поплухар]], [[Бобби Мур]] мен [[Бобби Чарльтон]], [[Герд Мюллер]], [[Уве Зеелер]] мен [[Франц Беккенбауэр]], [[Ференц Вене]] мен [[Флориан Альберт]], [[Джачинто Факкеттии]], [[Джанни Ривера]], [[Жаирзиньо]] және [[Карлос Альберте]].
* [[1956]] жылы [[КСРО|Кеңес Одағының]] футболшылары алғаш рет олимпиада чемпионы атанды. Төрт жылдан кейін олар Еуропа кубогының жеңімпазы танылды<ref>{{cite web | url=http://aladop.kz/?p=5778 | title=Футбол тарихы}}</ref>.

=== Футболдың таралу тарихы ===
Футболдың алғаш [[1863]] ж. [[Англия]]да арнаулы [[ереже]]сі бекітіліп, тұңғыш [[қауымдастық]] құрылды. Сондықтан Англия аталмыш спорт түрінің отаны болып есептеледі. Бірақ Футболға ұқсас аяқдоп ойынының түрлері ежелгі [[Мысыр]], [[Қытай]], [[Грекия]], [[Рим]]де, ал онан кейінірек [[Франция]] мен [[Италия]]да дамыған. Кейін бұл [[спорт]] түрі біраз өзгерістерге ұшырап, футбол деген атаумен бізге жетті.

19-ғасырдың соңына қарай футбол [[Еуропа]] мен [[Латын Америкасы]] елдеріне кеңінен тарай бастады. [[1904]] жылы халықаралық футбол федерациясы (FIFA), [[1954]] жылы [[Еуропа футбол қауымдастықтары одағы]] (УЕФА) құрылды. [[1900]] жылдан бастап олимпиялық ойындар бағдарламасына енген. [[1930]] жылдан бастап төрт жылда бір рет әлем чемпионаты және 1958 жылдан бастап Еуропа кубогы үшін жарыстар өткізіліп тұрады.
=== Қазақстан футболының таралу тарихы ===
[[Қазақстан]]ға футбол [[1909]]-[[1910]] жылдары келді. Әуелі [[Орал]], [[Атырау]], [[Ақтөбе]], [[Павлодар]], [[Семей]], [[Петропавл]] қалалары жастарының ермегіне айналған өнер, бара-бара бұқаралық сипат алды. Қолда бар деректер бойынша алғаш команда құру 1911 жылдан басталған. [[Семей]]де М.[[Сайдашев]], А.[[Кәрімов]], Ю.[[Нығматулин]], т.б. жергілікті қазақ және татар жастарынан тұратын ''“[[Жарыс]]”'' командасын құрып, көптеген өнерпаздар мен спортшылардың елге танылуына себепкер болды. Сол команданың құрамында ұлы жазушы, ғұлама ғалым [[Мұхтар Әуезов]] жартылай қорғаушы болып ойнаған. [[1914]] жылы семейліктер алғаш рет [[Томск]] қаласының политехникалық институты студенттерімен жолдастық кездесу өткізді. Бұл [[Қазақстан]] футболының кіндігі кесілген жыл болып есептеледі. 20 ғасырдың 30-жылдарына дейін әр қала өздерінше күш сынасып жүрді, алайда республикалық деңгейде жарыстар болмағандықтан, шеберлік баяу дамыды. [[1937]] жылы Алматының динамошылары ''“Шығыс қалалары”'' тобында 3-орынды иеленді. Сол жылдың қазан айында жолдастық кездесулер өткізу үшін Одессадан ''“Консервщик”'' командасы келді. Одессалықтар [[Алматы]], [[Семей]], [[Петропавл]] қалаларында болып, республиканың ең таңдаулы командаларын ойсырата жеңді. Осы жеңілістен қорытынды шығару мақсатында, ''“[[Динамо]]”'' командасын күшейту жөнінде шешім қабылданды. Жергілікті командалардан ағайынды Вячеслав пен Павел Трофимовтар, А.[[Вяшняков]], А.[[Громов]], Ф.[[Ткаченко]], [[Ақтөбе]]ден Н.[[Писяуков]], И.[[Шариков]], П.[[Луценко]] шақырылды. Одессаның “Консервщик” командасының ойыншылары ағайынды Константин мен Георгий Бедрицкийлер, Н.Чернец, Г.[[Ананченко]] және П.[[Щербаков]] ''“[[Динамоның]]”'' (''Алматы'') құрамында ойнауға тілек білдірді. [[1939]] жылы динамошылар [[Қазақстан]] чемпионы әрі кубогының иегері атанды. Қазақстандықтар сол жылы КСРО кубогы жолындағы бәсекеде Киевтің динамошыларын тізе бүктірді. Келесі жылы [[2004]] команда қатысқан ұжымдар арасындағы кубок бәсекесінде топ жарды. Шешуші сында Таганрогтің ''“[[Торпедо]]”'' командасын 3:1 есебімен жеңген алматылық динамошылар КСРО кубогын иемденді. Қазақстан футболының атын шығарған команданың құрамындағы 8 ойыншы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Трофимов, Громов, В.Шаповалов сынды футболшылар қан майданнан оралған жоқ. Команда [[1947]] жылдан бастап КСРО чемпионатында “Б” класында өнер көрсетті. Республикамыздың бас командасы әр жылдары “Динамо”, “Локомотив”, “Урожай”, ал [[1956]] жылдан бері ''”[[Қайрат]]”'' деп аталды. ''“Қайрат”'' өзінің алғашқы халықаралық кездесуін ''[[1957]]'' жылғы 30 қазан күні [[Финляндия]]ның ''“[[Ваrса]]”'' командасымен өткізді. Қайраттықтар 4:0 есебімен жеңіске жетті. “Қайрат” командасы КСРО чемпионатының “А” класына [[1960]] жылы көтерілді. Олар алғашқы матчын Ленинградтың ''“Адмиралтеец”'' командасымен өткізіп, 0:0 есебімен тең түсті. “Қайрат” командасының сапында Т.[[Сегізбаев]], Қ.[[Ордабаев]], С.[[Байшақов]] сынды өнер көрсеткен қазақ жастары болды. 20 ғ-дың 50-жылдары “Б” класына Қазақстан командалары көптеп өте бастады. [[1958]] жылы [[Қарағандa|Қарағандының]] ''“[[Шахтер]]”'', ал келесі жылдары Шымкенттің “Еңбек”, Өскеменнің “Восток”, Жамбылдың “Металлист”, Павлодардың “Трактор”, Ақтөбенің “Актюбинец”, Целиноградтың “Целинник”, Жезқазғанның “Еңбек” командалары әуелі “Б” класында, кейіннен “А” класында өнер көрсетті. КСРО тарағаннан кейін, [[1992]] жылы Қазақстан дербес мемлекет ретінде Халықаралық футбол федерациясына ''([[ФИФА]])'' мүше болды. Сол жылдан бері ҚР-ның өз чемпионаты өтуде. 1992 жылы “Қайрат” (Алматы, [[1993]] ж. ''“Ансат”'' ''(Павлодар)'', [[1994]]-[[1995]] жылдары ''“Елім-ай”'' (Семей), [[1996]] жылы ''“[[Тараз]]”'' (Тараз), [[1997]] жылы ''“Ертіс”'' (Павлодар), 1998 жылы ''“Елімай”'' (Семей), 1999 жылы “Ертіс” (Павлодар), 2000-01 жылдары “Жеңіс” (Астана), 2002-03 жылдары “Ертіс” (Павлодар), 2004 жылы “Қайрат” (Алматы), 2005 жылы “Ақтөбе” (Ақтөбе), 2006 жылы “Астана” (Астана) командалары чемпион болды. Ел кубогы жолындағы бәсекеде 1992 жылы “Қайрат”, 1993 жылы “Достық” (Алматы), 1994 жылы “Восток” (Өскемен), 1995 жылы “Елім-ай”, 1996-97 жылы “Қайрат”, 1997-98 жылдары “Ертіс”, 1998-99 жылдары “Қайсар” (Қызылорда), 1999-2000 жылдары “Қайрат”, 2000-01 жылдары “Жеңіс”, 2001 жылы “Қайрат”, 2004 жылы “Тараз”, 2005 жылы “Жеңіс”, 2006 жылы “Алма-Ата” (Алматы) командалары кубок иегері атанды. 2002 жылы [[Қазақстан футбол одағы]] (ҚФО) [[Азия футбол конфедерация]]сынан (АФК) шығып, [[Еуропа футбол одағы]]на (УЕФА) мүшелікке өтті. [[КСРО]] құрама сапында Е.Яровенко 24-Олимпия ойындарының ([[1988]], [[Сеул]], [[Корея]]) чемпионы болды<ref>{{cite web | url=http://el.kz/4881 | title=Футбол}}</ref>.

== Футбол ұйымдары ==
=== Халықаралық ұйымдар ===
[[Сурет:2014 FIFA Announcement (Joseph Blatter) 5.jpg|thumb|right|170px|ФИФА президенті Зепп Блаттер.]]
Футболдың таралуын, басқаруын және бақылауын менгеретін бір қатар халықаралық ұйымдары бар. Негізігісі болып Цюрихта (Швейцария) орналасқан ФИФА ұйымы болып есептеледі. ФИФА халықаралық жарыстарды, яғни Футболдан Әлем чемпионаттарын<ref>{{cite web|url=http://slovari.yandex.ru/%D0%A4%D0%B8%D1%84%D0%B0/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A4%D0%98%D0%A4%D0%90/|title=ФИФА|publisher=[[Большая советская энциелопедия]]|accessdate=2013-06-15|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HP9UtPzM|archivedate=2013-06-16}}</ref>.) ұйымдастыру мйселесімен айналысады.

Құплықтық деңгейлерді халықаралық жарыстармен 6 ұйым айналысады:[[КОНКАКАФ]], [[КОНМЕБОЛ]],[[УЕФА]], [[КАФ]], [[АФК]] (Африка), [[ОФК]] (Океания).

Негізі футболдың ең қатты дамыған жері - Еуропа. Ең бақуатты 20 футбол клубтары осы еуропада орналасқан. 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысқан 700 футболшының 102 - Англиядан, 74 — Германиядан, 60 — Италиядан, 58 —Франциядан болған.

=== Клубтар ===
Футболшылар командалары дара ұйымдарға біріктірілген. Бұл ұйым, яғни футбол клубы, футболшылар мен басқа ұйымдардың арасындағы байланысты жасайтын буын.

=== [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионатында]] жеңіске жеткендер: ===
* [[Бразилия]] құрамасы - Бес рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1958|1958]], [[Футболдан әлем чемпионаты 1962|1962]], [[Футболдан әлем чемпионаты 1970|1970]], [[Футболдан әлем чемпионаты 1994|1994]] және [[Футболдан әлем чемпионаты 2002|2002]] жылдарындағы чемпионаттарды жеңді.
* [[Италия]] құрамасы - төрт рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1934|1934]], [[Футболдан әлем чемпионаты 1938|1938]], [[1982]] және [[Футболдан әлем чемпионаты 2006|2006]].
* [[Германия]] құрамасы - төрт рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1954|1954]], [[Футболдан әлем чемпионаты 1974|1974]], және [[Футболдан әлем чемпионаты 1990|1990]], [[Футболдан әлем чемпионаты 2014|2014]]
* [[Аргентина]] құрамасы - екі рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1978|1978]] және [[Футболдан әлем чемпионаты 1986|1986]].
* [[Уругвай]] құрамасы - екі рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1930|1930]] және [[Футболдан әлем чемпионаты 1950|1950]].
* [[Англия]] құрамасы - бір рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1966|1966]].
* [[Франция]] құрамасы - бір рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 1998|1998]].
* [[Испания Ұлттық футбол құрама командасы|Испания]] құрамасы - бір рет: [[Футболдан әлем чемпионаты 2010|2010]].

[[1977]] жылы [[Тунис]]те алғаш рет жасөспірімдер арасында әлем чемпионаты өтті. Жасы 19-ға дейінгі жас футболшылар 16 ұлттық құрамадан алынды. Жастар арасындағы чемпионат тізімінің тұсауын [[КСРО]] футболшылары кесті.<ref>Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

== Сілтемелер ==
* [http://www.fifa.com FIFA, Халықаралық Футбол Қауымдастықтарының Федерациясы] {{ref-en}}
* [http://ru.uefa.com UEFA, Еуропа Футбол Қауымдастықтарының Одағы]
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]], 9 том

{{ФИФА}}
{{Портал футбол}}

{{wikify}}

[[Санат:Футбол]]

Футбол - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Arystanbek: 95.58.114.95 (т) өңдемелерінен Sibom соңғы нұсқасына қайтарды

← Ескі түзетулер	18:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)