https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A4%D1%83%D0%BA%D0%BE_%D0%BC%D0%B0%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D1%96 2026-04-18T13:05:05Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D1%83%D0%BA%D0%BE_%D0%BC%D0%B0%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D1%96&diff=48547&oldid=prev 2025-04-25T18:26:07Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D1%83%D0%BA%D0%BE_%D0%BC%D0%B0%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D1%96&diff=48546&oldid=prev 2013-03-11T14:52:00Z

<p><a href="/index.php?title=M:User:Addbot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="M:User:Addbot (мұндай бет жоқ)">Bot:</a> Migrating 43 interwiki links, now provided by <a href="/index.php?title=D:&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D: (мұндай бет жоқ)">Wikidata</a> on <a href="/index.php?title=D:q178841&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:q178841 (мұндай бет жоқ)">d:q178841</a> <a href="/index.php?title=M:User:Addbot/WDS&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="M:User:Addbot/WDS (мұндай бет жоқ)">(translate me)</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Foucault pendulum animated.gif|right|thumb|Жердің оңтүстіктің жартысында орналасқан Фуко маятниктің қалыбы]]<br /> [[Сурет:Pendule de Foucault.jpg|thumb|Париждегі Пантеон күмбезіне ілінген Фуко маятнигі]]<br /> '''Фуко маятнигі''' — [[Жер|Жердің]] [[тәулік|тәуліктік]] айналу фактісін дәлелдеу үшін қолданылатын құрал. Фуко маятнигінің жоғарғы ұшы маятниктің кез келген тік жазықтықта тербелуіне мүмкіндік беретіндей сымға немесе жіпке ілінген ([[мыс]], кардандық [[шарнир]] көмегімен) салмақты жүк болып табылады. Егер Фуко маятнигін бастапқы жылдамдықсыз тік қалыптан ауытқытып жіберсе, онда маятниктің жүгіне әсер ететін ауырлық күші мен жіптің керілу күші барлық уақытта маятниктің тербелу жазықтығында жатады да, оны жұлдыздарға қатысты (жұлдыздармен байланысты инерц. санақ жүйесіне қатысты) айналдыра алмайды. Жерде тұрған және онымен бірге айналған бақылаушы Фуко маятнигінің тербеліс жазықтығы жер бетіне қатысты Жердің айналу бағытына қарама-қарсы жаққа қарай жайлап бұрылғандығын көреді. Жердің тәуліктік айналу фактісі осымен расталады. Бұл тәжірибені тұңғыш рет 1851 ж. француз ғалымы [[Фуко, Жан Бернар Леон|Жан Бернар Леон Фуко (1819 — 1868)]] Париждегі Пантеон күмбезіне ілінген биіктігі 67 м маятникпен жасаған. [[Ресей|Ресейдің]] [[Санкт-Петербург]] қаласында [[Исаакиев соборы|Исаакиев соборында]] биіктігі 98 м болатын маятник орнатылған. <br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> [[Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;]], 9 том<br /> <br /> [[Санат: Физика]]<br /> [[Санат: Аспаптар]]<br /> <br /> {{wikify}}</div>

Legobot