https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86-%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96Франц-Иосиф жері - Түзету тарихы2026-04-18T21:18:58ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86-%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=17731&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T17:59:59Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86-%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=17730&oldid=prevShymnis 7b dayana: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */2015-10-02T10:58:26Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Земля Франца-Иосифа.png|thumb|right|300px|Франц-Иосиф жері]]<br />
[[Сурет:Franz Josef Land MODIS.jpg|right|thumb|250px|Ғарыштан сурет]]<br />
'''Франц-Иосиф жері''' — [[Баренц теңізі|Баренц теңізінің]] солтүстігіндегі топарал. Әкімшілігі жағынан Ресейдің [[Архангельск облысы|Архангельск облысына]] қарайды. Аудандық 16,1 мың км. Франц-Иосиф жері кең әрі терең бұғаздар арқылы үш бөлікке бөлінеді: Шығысы басқалардан [[Австрия]] бұғазы арқылы бөлінген. Ірі аралдары — Вильчек жері, Греэм-Белл және Ла Ронсьер; Орталығы Австрия бұғазы мен Британ каналының аралығында, аралдардың көпшілігі осында; Батысы— Британ каналынан батысқа қарай, мұнда Франц-Иосиф жеріндегі ең ірі арал — Георг Жері мен Александра жері орналасқан. Топаралдың 90%-ын мұздықтар алып жатыр. Ең биік жері — Винер-Нойштадт аралында (620 м). Франц-Иосиф жерінің жер бедері — базальт жабындылардан тұратын тілімделген үстірт; жағалаулары — бұғаз суымен шайылған құламалы жартастар. Юра кезеңінен қалған қоңыр көмір қабаттарының шөгінділері кездеседі. Климаты мұхиттық, суық. Қаңтардың орташа температурасы –24°С, шілдеде — 1,5 — 0,7°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері- 500 — 700 мм, көбіне қар түрінде түседі. Жазда мұздан босаған аумақтарда грунт 40 см-ге дейін ериді. Өсімдік түрі мардымсыз — мүк, қына, полюс көкнәрі, полюс талы, тасжарған өседі. Жануарлардан ақ аю, полюс түлкісі, суларында итбалық, теңіз қояны, морж мекендейді, оңтүстігінде құс базары кездеседі. Франц-Иосиф жерін 1873 ж. К.Вайпрехт және Ю.Пайер басқарған Австрия-Венгрия экспедицияны ашып, Австрия императоры Франц-Иосифтің есімін берген. Топарал 1926 ж. [[КСРО]] аумағына енді.<br />
<br />
==Сілтемелер==<br />
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]]<br />
<br />
<br />
[[Санат:Аралдар]]<br />
[[Санат: Топаралдар]]<br />
<br />
{{wikify}}</div>Shymnis 7b dayana