Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:08:36Z

1 түзету

Dexbot: Removing Link GA template (handled by wikidata)

2015-03-25T13:28:08Z

Removing Link GA template (handled by wikidata)

Жаңа бет

[[Сурет:Music band in Montmartre.jpg|right|thumb|[[Монмартре]]дегі [[музыкант]]тар тобы]]
'''Франция музыкасы''' - қазіргі [[Франция]] аумағында бұрынғы замандарда тұрған [[галл]] және [[франк тайпасы|франк тайпалары]] [[фольклор]]ынан бастау алады. Француз музыкасының іргетасын кұрған — халық ән мәдениеті және [[галло-рим мәдениеті]] болған. Соның ішінде [[шіркеу музыкалары]] көп орын алған. IV ғасырда христиандардың табыну формасы шыға бастады, бірақ VIII—IX ғасырлар бұл формаларды [[григориандық литургия]] ығыстырып жіберді. IX ғасырда шіркеу музыкасының жаңа формалары, соның ішінде [[секвенция]] ([[проза]]), [[тропа]]лар пайда болды. [[Литургиялық драма]] да осы кезде пайда болды.

==XIV-XVIII ғасырлардағы Француз музыкасы==
[[Сурет:Attribué à Joseph Aved, Portrait de Jean-Philippe Rameau (vers 1728) - 001.jpg|left|thumb|[[Рамо, Жан-Филипп]]]]
XIV ғасырда [["Ars nova"]] жаңа бағыты пайда болды. Оның идеологі — [[Филипп де Витри]]. XV—XVI ғасырлар француздың музыкалық мәдениетінде үлкен орын алған [[франко-фламан]]дық мектептің сазгерлері: Ж.[[Беншуа]], Г.[[Дюфаи]], И.[[Окегем]], Я.[[Обрехт]], Ж.[[Депре]].
XVII ғасырда Парижде италиялық сазгерлер мен әншілер жұмыс істеді. Ең алғаш ұлттық операларды жарыққа шығарған Э.[[Жаке де ла Гер]] ("Махаббат триумфы"), сазгер Р.[[Камбер]] және ақын П.[[Перрен]] (Пастороль) болған. 1671 жылы "[[Музыка және бидің корольдық академиясы]]" ашылды. Басшысы хореограф Ж.Б. [[Люлли]] болды.
Ж.Б.Люлли — [[Ұлттық опера мектебі]]нің лирикалық трагедия жанрына көп үлес қосқан адам. XVIII ғасырда [[опера]] басты жанр болған, сол кезде [[Рамо]] операға жаңа реформалар жасап, [[гармония]] туралы ұғым енгізді. XVIII ғасырда ортасында [[Жәрмеңке театр]]лардың өткір сатиралық койылымдары ерекше орын алды.

==XIX-XX ғасырлардағы Француз музыкасының бағыты мен сазгерлері==
[[Сурет:Roussel Albert 1913.jpg|right|thumb|[[Альбер Руссель]]]]
80—90-жылдары француз музыкасында XIX ғасырда кең тараған жаңа [[импрессионизм бағыты]] пайда болды. Көптеген француз сазгерлері орыс музыкасына көп көңіл аудара бастады, бүкіл әлемдік көрме кезінде [[Париж]]де өткен (1889) орыс концерті Франция өмірінде үлкен оқиға болды. XIX ғасырда аяғы — XX ғасырда бірінші жартысында А.[[Руссель]]дің, Ш.[[Кеклен]]нің, Ж.[[Роже-Дюкас]]тың, Л.[[Обер]]дің және т.б. шығармалары жаксы дамып жатты.
XX ғасырда алғашқы он жылдығында [[урбонизм эстетикасы]]н жақтаған бунтарлық — антибуржуазиялық көзқарастағы Э.[[Сати]] және Ж.[[Кокто]] өздеріне көп көңіл аудартты. Олардың басқаруымен сазгерлердің шығармашылық бірлестігі — "[[Алтылық]]" ашылды. Бұл бірлестікке шығармашылық көзқарастары әр түрлі болса да ұлттық дәстүрге деген "махаббаты" жаңалыққа, сонымен бірге карапайымдылыққа ұмтылыс біріктіріп отырған Д.[[Мийо]], А.[[Онеггер]], Ф.[[Пуленк]], Ж.[[Орик]], Л. [[Дюрей]], Ж. [[Тайфер]] тәрізді сазгерлер кірді. "Алтылық" ыдырап кеткеннен кейін Сати жаңадан жас сазгерлер тобын құрды, яғни "Аркеи" мектебін ашты, бұл мектепке өліатағы шықпаған А. [[Соге]], Д. [[Дезормьер]], М. [[Жакоб]], т.б. сазгерлер кірген еді.
Француз музыкасының XX ғасырда ортасындағы ірі өкілі, опералық [[ораториялық жанр]]да жазған Онеггер және барлық дерлік жанрда жазған Мийо болған. 30-жылдары кейбір сазгерлердің шығармасында модернистік тенденциялары күшейе түсті.

==Париждегі музыканың дамуы==
[[Сурет:Palais Garnier.jpg|left|thumb|[[Опера Гарнье]]]]
1918 жылы Парижде американдық [["Фонтенбло" консерваториясы]] және т.б. музыкалық ғылыми зерттеу орталықтары, Париж университеті жанындағы музыкатану институты пайда болды. 1935 жылы [[Ұлттық музыкалық федерация]] қалыптасты, бұған А. [[Руссель]], Ш. [[Кеклен]], Л. [[Дюрей]], Д. [[Мийо]], А. [[Онеггер]], т.б. және жазушылар Л. [[Арагон]], Л. [[Муссинак]] енді. 1967 жылы [[Франция радиосында жаңа филармониялық оркестр]] ашылды.
1977 жылы [[Ұлттық сазгерлер бірлестігі]] ашылды. Париж — [[ЮНЕСКО]] жанындағы Халықаралық музыкалық кеңес резиденциясы. Францияда [[Халықаралық пианистер мен скрипкашылар конкурсы|Халықаралық пианистер мен скрипкашылар конкурстары]] өтеді. 1964 жылы [[Халықаралық гитара аспабында ойнау конкурсы]] өтті. [[Тулуз қаласында вокалистер конкурсы]] өтеді (1954 жылдан бері), 1951 жылдан бері [[Безансон]]да [[Жас дирижерлер фестивалі]] өтеді.
Көптеген Франция қалаларында 60-жылдары опера театрлары, [[симфониялық оркестр]]лер, [[музыкалық оку орыны|музыкалық оку орындары]] ашылды.<ref>Өнер: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулык/Қ.Болатбаев, Е.Қосбармақов, А.Еркебай. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. ISBN 9965-33-998-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
:Өнер
{{wikify}}

[[Санат:Өнер]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Француз музыкасы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Dexbot: Removing Link GA template (handled by wikidata)