https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83Фототыныс алу - Түзету тарихы2026-04-19T00:17:05ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83&diff=51411&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:26:50Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83&diff=51410&oldid=prevGaiJinBot: {{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім2011-11-29T20:19:17Z<p>{{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''ФОТОТЫНЫС АЛУ''', жарықпен тыныс алу — өсімдік [[клетка|клеткасында]] жарықтың әсерінен оттектің сіңіріліп, көмірқышқыл газдың бөліну қарқынының арту процесі. Фототыныс алудың табиғаты [[Митохондрия|митохондриялық]] тыныс алудан ерекше. [[Хлоропласта]] [[фотосинтез]] барысындағы көмірқышқыл газды байланыстыруға жауапты фермент рибулезабифосфаткарбоксилаза СО<sub>2</sub>-нің мөлшері аз немесе О<sub>2</sub>-нің [[Атмосфера|атмосферадағы]] шамасы жоғары болғанда, оксигендік қасиет танытуы нәтижесінде рибулезабифосфат үш және екі көміртекті қосылыстарға тотыға ыдырайды. Түзілген екі көміртекті гликоль қышқылы пероксисомаға өтіп, глиоксиль қышқылына айналады да, глицин амин қышқылын түзуге қатынасады. Ол өз кезегінде митохондрияда серинге айналады. Сонымен Фототыныс алу реакциялары үш органелланың (хлоропласт, пероксисома, митохондрия) қатысуымен жүзеге асады. Фототыныс алу барысында біраз фотоөнім ысырап болады. Кейбір өсімдіктерде Фототыныс алу кезінде фотосинтез барысында түзілген өнімнің тең жартысына дейін пайдаланылады. Бірақ Фототыныс алу нәтижесінде өсімдік тіршілігіне қажетті көптеген аралық өнімдер пайда болады. Кейбір тропиктік өсімдіктерде Фототыныс алу мүлдем байқалмайды.<br />
<br />
==Сілтемелер==<br />
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]], 9 том<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат: Биология]]<br />
[[Санат: Өсімдіктер]]<br />
<br />
{{wikify}}</div>GaiJinBot