https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2026-04-19T16:14:41Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=46731&oldid=prev 2025-04-25T18:25:54Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=46730&oldid=prev 2014-06-09T09:15:07Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[file:Gagarin in Sweden.jpg|right|150px|Юрий Алексеевич Гагарин]]<br /> [[Сурет:Aubakirov tohtar.gif|right|150px|Тоқтар Әубәкіров]]<br /> [[Сурет:Talgat Musabayev.jpg|right|150px|Талғат Мұсабаев]]<br /> '''Физика және техника'''<br /> [[20 ғ.]] ғылыми-техникалық [[революция]] ғасыры деп аталады. Өткен дәуірлерге қарағанда біздің заманымыздың өзіне тән екі ерекшелігі бар.<br /> <br /> ''Біріншіден'', [[ғылым]] мен техника үлкен қарқынмен дамып келеді.<br /> <br /> ''Екіншіден'', ашылған ғылыми жаңалықтар адамзат игілігіне айналып, жедел түрде [[өнеркәсіп]] пен тұрмысқа енгізіліп отыр.<br /> <br /> Техниканың қарышты дамуына [[физика]]ның қосқан үлесі орасан зор. Сондықтан да '''техниканың негізі - физика''' деген пікір берік қалыптасқан. Физикалық білімнің техникада қолданылуын көрсететін көптеген мысалдарды келтіруге болады. Олардың қатарында күнделікті тұрмыста пайдаланып жүрген сан алуан электрлік, электрондық құралдар және басқа да күрделі техникалар бар.<br /> <br /> 20 ғ. ғылым мен техника саласындағы көптеген айтулы жетістіктері физикаға тікелей байланысты. Тарихтан белгілі «[[Әлемнің жеті кереметі]]не» парапар, 20 ғ. физика мен техникаға байланысты төрт ғажайып жетістігін атауға болады.<br /> <br /> * Физиктер атом ядросындаеы энергияны алу жолын тапты. Жер қойнауындағы жағылатын отындар ([[көмір]], [[мұнай]], газ, шымтезек, ағаш) қоры жылдан-жылға азайып барады. Міне, сондықтан атом энергиясының көзін табу - адамзат үшін айтарлықтай оқиға болды.<br /> <br /> * 20 ғ. адамзат физика мен техника жетістіктерінің арқасында ғарышқа көтерілді. Тұңғыш жасанды Жер серігі біздің еліміздегі [[Байқоңыр (ғарыш алаңы)|Байқоңыр]] ғарыш айлағынан [[1957]] жылы ұшырылды. Адамзаттың тұңғыш ғарышкері, орыс азаматы Ю.А. [[Гагарин]] [[1961]] жылы Байқоңырдан ұшты. Ғарышқа сапар шеккен біздің отандастарымыз - Т. [[Әубәкіров]] пен Т. [[Мұсабаев]]-тар да аса күрделі ғарыштық техниканы басқаруда ерлік пен біліктілік үлгісін көрсетті.<br /> <br /> Ғарыштың адамзатқа берері мол. Сондықтан Жер бетін де, ғарыш кеңістігін де ұқыпты пайдаланып, үнемі қорғап отыру біздің әрқайсымызға жүктелген үлкен міндет, жауапты борыш.<br /> <br /> * 20 ғ. ғажайыптарының бірі - '''[[лазер]]дің''' өмірге келуі. 60 жж. басында осындай айтулы жаңалықты ашып бергені үшін [[Ресей]]дің физик-ғалымдары Н.Г. [[Басов]] пен A.M. [[Прохоров мәдениеті|Прохоровқа]] және [[АҚШ]]-тың физигі Ч. [[Таунске]] [[Нобель сыйлығы|Нобель сыйлықтары]] берілді.<br /> <br /> Қазір лазерлік техника мен технология ғылымда да, өмірде де кең қолданыс табуда.<br /> <br /> * Адамзат ақыл-ойының 20 ғ. қол жеткен ең ірі табыстарының бірі - '''[[кибернетика]]''' және оған байланысты электпрондық есептеуіш техникасы.<br /> <br /> '''Кибернетика''' ғылымының табыстарын өмірге жаппай енгізу жағынан біздің еліміздің алдында зор міндеттер түр. Әлемдік деңгейдегі кибернетика мен ақпараттық(информациялық) технология салаларындағы жетістіктер таңдай қақтырады.<br /> <br /> Мысалы, «[[Интеллект|жасанды зерде]]» (интеллект) болып табылатын қазіргі кездегі суперкомпьютерлердің өз бетінше «ойлау» дәрежесі үш жасар баланың ойлау деңгейіне жетіп отыр. Міне, 20 ғ. ең басты төрт ғылыми-техникалық ғажайыптары осындай. Бұлардың барлығының да ғылыми негізі физикалық білім болып табылады.<br /> 20 ғ. үлесіне тиетін басқа да тамаша физикалық-техникалық жаңалықтар толып жатыр. Олардың қатарында алып мұхит кемелері мен сүңгуір қайықтарын, ұшақтарды, өндірістік және ауыл шаруашылық техникаларын, т. б. атауға болады.<br /> <br /> '''Техниканың жетістіктері'''<br /> &lt;gallery&gt;<br /> Сурет:Space Shuttle Columbia launching.jpg<br /> Сурет:LAPD Bell 206 Jetranger.jpg<br /> Сурет:ALMS Prototypes.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> Физика мен техниканың дамуына басқа ғылымдар да игі әсерін тигізуде. Соның ішінде [[астрономия]], [[математика]], [[химия]], [[биология]] сияқты жаратылыстану пәндерінің орны мен қызметі айрықша зор.&lt;ref&gt;Физика және астрономия. - Алматы: Атамұра,2007.ISBN 9965-34-634-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Физика]]<br /> <br /> <br /> {{Phys-stub}}</div>

ArystanbekBot