https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A4%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%B9 2026-04-18T10:34:28Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%B9&diff=74939&oldid=prev 2025-04-25T19:08:40Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A4%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%B9&diff=74938&oldid=prev 2015-03-25T01:34:01Z

<p>Removing Link FA template (<a href="/index.php?title=D:Wikidata:Development_plan&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:Wikidata:Development plan (мұндай бет жоқ)">handled by wikidata</a>)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Фидий, Хармид''' ұлыгректің б. э, бұрынғы V ғ. [[данышпан]] мүсіншісі. Оның творчествосына афинылық құл иеленушілік демократияның шарықтап гүлденген шағындағы эстетикалық мұраттары аса айқын көрінісін тапты. Фидий б. э. бұрынғы 500 ж. шамасында Афиныда туды; оның [[ұстаз]]дары арасында мүсінші Агелад пен кескінде- меші Полигнот есімдері аталады. Мүсіншінің балалық және жастық шағы грек-парсы соғысы тұсында өткендіктен ол бүкіл өмірін дерлік парсыларды жеңген грек халқын мадақтайтын [[ескерткіш]]тер жасауға арнады. Ежелгі жазушылар мәліметтері бойынша, Фидий алғашқы туындыларын — Пеллена қаласына (Пелопоннес) арнап алтын мен піл сүйегінен сомдалған Афина мүсіні мен тәңірияның Платеядағы [[алтын]]мен апталған ағаштан, мәрмәрден жасалған алып тұлғасын б. э. бұрынғы V ғ. 70-інші жылдарында жүзеге асырғаны белгілі. Ол сол тұста Дельфыда афинылықтар тапсырмасымен Марафон шайқасының [[құрмет]]іне көп пішінді мәрмәр мүсіндер тобын жасап, құдайлар мен [[қаһарман]]дар арасында қолбасшы Мильтиадты бейнеледі. Б. э. бұрынғы 460 ж. шамасында Фидий Аполлонның қола мүсінін құйып, ал 460—450 жж. даңққа бөленген Жеңімпаз [[Афина]]ның Афины акрополіне арналған Мүсінін жасады, Көп ұзамай туған елінен шалғай Лемнос аралында тұратын афинылықтардың сауалы бойынша, шебер тәңірияның акропольге қойылған екінші мүсінін сомдады. Периклдың тапсыруы бойынша, ұлы мүсінші Акропольдегі храмдар мен мүсіндер [[Ансамбль|ансамблін]] жасауға басшылық етіп, 447—439 жж. Парфенонға арнап Афина [[Парфенос]]тың мүсінін алтын мен піл сүйегінен қаз тұрғызды. Фидий сол техникамен Олимпия храмы үшін [[Зевс]]тің он үш метрлік тұлғасын сомдады, мұны гректер ғаламның жеті ғажайыптарының бірі деп есептеді. Б. э. IV ғ. бұл мүсіндердің екеуі де Константинопольге әкелініп, сонда опат болды. Периклдың дұшпандары оның досы Фидийді Парфенондағы Афина мүсінінің қалқанына өзі мен [[Перикл]] бейнесін салып күпіршілік жасады, тәңірге тіл тигізді, әрі киелі алтынды ұрлады деп айыптады. Мүсінші түрмеге қамалып, б. бұрынғы 431 жылы ақталып үлгерместен қайтыс болды. Римдік мәрмәр көшірмелері арқылы тек «''Аполлон''» (Кассель), «''Амазонка''» (Ватикан), «''Афина Лемния''» (кеудесі Дрезденде, басы Балоньеде), «Афина — Парфенос» (Афины, Ұлттық музей) қалқан бедерімен (Странгфорд қалқаны, Британия [[музей]]і) сақталған.&lt;ref&gt;Өнердің ықшам тарихы—Антик өнері — Алматы, «Өнер» баспасы, 1988.—360 бет ISBN 5-89840-030-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Тарих]]<br /> [[Санат:Өнер]]</div>

Dexbot