Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:05:04Z

1 түзету

ArystanbekBot: /* top */clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

2016-05-04T10:50:42Z

‎top: clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Османов Төребек
| Мансабы = [[Семей облысы]], [[Аягөз ауданы|Аягөз аудандық]] партия комитетінің I хатшысы
| Суреті = Османов_Тюрябек.JPG
| Партиясы = КОКП мүшесі
|Ұлты = [[Қазақтар|қазақ]]
|Азаматтығы = [[Ресей Империясы]] <br /> [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
| Туған күні = 3.5.1893
| Туған жері = [[Сырдария]] губерниясы ''Перовск'' ([[Ақмешіт]]) уезі, [[Қызылқұм]] кенті
| Қайтыс болған күні = 4.10.1937
| Жұбайы = Османова Фатима
| Балалары = Айткуль, Лаура, Зарима
| Білімі = Ақмешіттегі орыс-түзем мектебі (1906), ''Перовск'' қалалық училищесі (1910), [[Ташкент]] мұғалімдер семинариясы (1914)
}}
'''Төребек Османов''' [3.5.1893, бұрынғы [[Сырдария]] губерниясы ''Перовск'' ([[Ақмешіт]]) уезі, [[Қызылқұм]] кенті – 4.10.1937] – қазақтан шыққан тұңғыш банк қызметкері.

==Өмірбаяны ==
'''Төребек Османов''' 1893 жылы мамыр айында бұрынғы [[Сырдария]] губерниясы ''Перовск'' ([[Ақмешіт]]) уезінің [[Қызылқұм]] кентінде орта шаруа отбасында дүниеге келген.
===Оқу жолы ===
Ақмешіттегі орыс-түзем мектебін (1906), ''Перовск'' қалалық училищесін (1910), [[Ташкент]] мұғалімдер семинариясын (1914) бітірген.
===Жұмыс жолы ===
* [[1914]] – [[1916]] жылдары [[Ташкент]] уезінде мұғалімдікпен қатар банкте несие-сақтық серіктестігінің есепшісі.
* [[1916]] – [[1918]] жылдары Мемлекеттік банктің [[Ташкент]]тегі кеңсесінде ұсақ несие инспекциясының іс жүргізушісі қызметтерін атқарған.
* [[1920]] жылдың басынан «Түрхалұлткомқаржыда» ұсақ несие нұсқаушысы, [[Ақмешіт]]тегі жұмысшылар кооперативінің төрағасы.
* [[1920]] – [[1921]] жылдары Еңбек халық комиссариаты жанындағы азық-түлік комиссары.
* [[1921]] – [[1922]] жылдары тұтынушылар кооперациясының әрі [[Қызылорда]] қалалық «Қосшы» одағының төрағасы.
* [[1922]] –[[1925]] жылдары [[Ташкент]] өлкелік тұтынушылар одағының, Бүкіл қазақтық ауыл шаруашылық одағы басқармасының (әуелі «Қамқор», кейіннен «Қазауыл» одағы) төрағасы.
* [[1925]] –[[1927]] жылдары [[КСРО]] Өнеркәсіптік банкі Қазақ бөлімшесінің басқарушысы.
* [[1927]] – [[1928]] жылдары [[КСРО]] Мемлекеттік банкінің Қазақ өлкелік кеңсесі басқарушысының орынбасары.
* [[1928]] – [[1930]] жылдары Қазақ ауыл шаруашылық банкі басқармасының төрағасы, Бүкілодақтық ауыл шаруашылық кооперативтік ұжымшарлық банкі Қазақ республикасы кеңсесінің басқарушысы.
* [[1930]] – [[1937]] жылдары [[КСРО]] Мемлекеттік банкі Қазақ республикасы кеңсесі басқарушысының орынбасары, Мемлекеттік банктің [[Батыс Қазақстан облысы]] бөлімшесінің басқарушысы болды.
* [[1926]] жылдан Бүкілодақтық Халық шаруашылық кеңсесі төралқасының мүшесі болған.

Османов [[Қазақстан]]да банк, қаржы-несие ісін дамытуға, банк кадрларын даярлауға белсене атсалысты. Оның бастамасымен [[Алматы]]да банк ісі бойынша оқу комбинаты ашылды, осы комбинаттың негізінде 1931 жылы [[Алматы]] есеп-несие техникумы құрылды.

==Отбасы==
Жұбайы — Османова Фатима (1906 жылы туған). Балалары: ажасы — Айткуль, орташасы — Лаура, кішісі - Зарима. Ағасы Мулдабек (1901 жылы туған), барлаушы-бақылаушы, 1943 жылы фронтта қайтыс болған, Украинаның Сумск облысында жерленген.

== Айып және ату жазасы==
1937 жылы жалған жаламен айыпталып, 4 қазан айында ату жазасына кесілді.

===Отбасына қарсы қуғын-сүргін===
Төребек Османовтың әйелі Фатима кеңестік қуғын-сүргін құрығына ілігіп, АЛЖИР-де 9 жыл айдауды бастан кешті. Кіші қызы Зариманы Алматы қаласында нәресте үйіне, ал Айткүл мен Лаураны Алтай аймағының Солонешенск ауданындағы детдомға жіберілді. Кейін қыздары туған-туысқандарымен бірге тұрды.

== Ақталуы==
1958 жылы Төребек Османов және оның отбасы ақталды. Бірақ айып кезінде алынған дүние-мүліктері қайтарылбай, әйелі тек күйеуінің екі - айлық жалақысын алып отырды.

==Османов атында==
[[Қызылорда қаласы]]нда тұңғыш қазақ [[банкир]]і атында көше аталған.

== Сілтемелер ==
Қазақ энциклопедиясы

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Әдебиет]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Төребек Османов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: /* top */clean up, replaced: Туылған → Туған (2) using AWB