https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D3%99%D0%B9%D3%99%D0%BC%D0%BC%D2%AF%D0%BC 2026-04-21T06:12:39Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D3%99%D0%B9%D3%99%D0%BC%D0%BC%D2%AF%D0%BC&diff=32269&oldid=prev 2025-04-25T18:14:00Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D3%99%D0%B9%D3%99%D0%BC%D0%BC%D2%AF%D0%BC&diff=32268&oldid=prev 2014-05-05T08:38:52Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Тәйәммүм''' - [[су]] болмаған кезде немесе су бола тұрып пайдалана алмаған кезде қолдарын таза топыраққа соғу арқылы<br /> жүзін және екі қолын шынтаққа дейін<br /> мәсіх ету.<br /> <br /> Тәйәммүмнің алыну тәртібі төмендегідей:<br /> Ғұсылы жоқ немесе дәреті болмаған адам<br /> екі қолын топырақ түрінен таза нәрсеге бір<br /> рет ұрып, жүзін мәсіх етеді. Осыдан кейін<br /> екі қолын топыраққа қайта ұрып, осымен<br /> екі қолын (сол алақанымен оң қолын, оң<br /> алақанымен сол қолын) шынтақтарына<br /> дейін мәсіх етеді. Тәйәммүм ниет пен екі<br /> мәсіхтен тұрады.<br /> <br /> Тәйәммүм һижраның алтыншы жылында<br /> Бәни Мұсталық ғазауатында [[Аллаһ]] Елшісі (с.а.у.) мен мың шақты [[Ислам]] әскері<br /> таң намазына су таба алмаған кезде мына<br /> аятпен білдірілген: ''«Егер науқастанып<br /> қалсаңдар, яки сапарла болсаңдар, не<br /> болмаса біреу түзге отырып келсе, яки<br /> әйелдеріңе жақындасын, су таба алмасаңдар, таза жерге тәйәммүм соғып, беттеріңді, қолдарыңды сипаңдар»''.<br /> <br /> ==Тәйәммүмнін себептері==<br /> '''Тәйәммүмнін себептері:'''<br /> <br /> * 1. Су таба алмаған немесе жеткілікті су<br /> болмаған кезде, судың жолында қауіп бар<br /> кезде, судың бір мильден (1848 м) алыста<br /> немесе судың қымбаттығынан, я болмаса<br /> сатып алар ақшасы болмаған жағдайларда<br /> Тәйәммүм алынады. Бірақ егер су бар екенін<br /> ұмытып Тәйәммүммен намаз оқып, біткеннен кейін<br /> есіне түссе, Имам Ағзам мен [[Имам]] [[Мұхаммед]] бойынша, қаза етпейді. Бірақ намазда<br /> есіне түссе, намазын бұзып, сумен қайта<br /> дәрет алып оқиды.<br /> <br /> * 2. Суды пайдалануға шамасы жетпеу. Қапаста қалу, жабайы аңдардан, ұрлықтан<br /> қорқу, т.б. себептермен суды пайдалана<br /> алмаған адам Тәйәммүм алады.<br /> <br /> * 3. Суды пайдалана, ауруға шалдығуынан<br /> яки науқасының қозатынынан қорыққан<br /> адам Тәйәммүм алады.<br /> <br /> * 4. Судың аса қатты суық болуы. Суды пайдалану мүшеге қатты зиян немесе ауруға<br /> шалдықтыратын жағдайда Тәйәммүм алады.<br /> <br /> ==Тәйәммүм сүннеттер==<br /> '''Тәйәммүм сүннеттері:'''<br /> * 1. Тәйәммүмді [[Аллаһ]] атымен бастап, тазалануға<br /> ниет ету.<br /> <br /> * 2. Екі қол саусақтарының арасын ашық ұстап, таза топыраққа ұрып, ары-бері қозғау.<br /> <br /> * 3. Қолдарындағы артық шыңды қағыс тастап, бетті мәсіхз ету.<br /> <br /> * 4. Қолдарын қайта топыраққа соғып, сосын саусақтарын қағып, сол алақанымен<br /> оң қолын, оң алақанымен сол қолын шынтақтарына дейін түгелдей мәсіх ету.<br /> <br /> * 5. Алдымен жүзді, одан кейін қолдарды мәсіх<br /> ету. Бұларда жасаған кезде көп кідірмеу.<br /> <br /> 6. Тәйәммүмді намаз уақыты кіргеннен кейін жасау.<br /> <br /> ==Тәйәммүм шарттары==<br /> '''Тәйәммүм шарттары:'''<br /> <br /> * 1. Ниет. Ниет тәйәммүмде парыз. Тәйәммүм алатын кісі қолын Тәйәммүм соғылатын топыраққа<br /> қойған кезде, яки Тәйәммүм ала бастағанда, намаз<br /> немесе басқа дәретсіз жасауға болмайтын<br /> ғибадатты іске асыру мақсатымен алу қажет. Мұндай ниеті болмаған кісі Тәйәммүммен<br /> намаз оқи алмайды. Яғни, әр ғибадатқа ар-<br /> найы ниет шарт.<br /> <br /> * 2. Тәйәммүмді қажет ететін үзір. Қалада тұрып судан бір миль (1848 м) қашықта болу. Ауру,<br /> қауіпті суық, дұшпан, су болмау қаупі, су<br /> шығаратын құралдың жоқтығы. Жаназа на-<br /> мазы немесе айт намазының өтуінен қорқу<br /> секілді себептерғе байланысты Тәйәммүм алуға бо-<br /> лады.<br /> <br /> * 3.Тәйәммүм топырақ, тас, тозаң, құм секілді<br /> нәрселерден алынуы тиіс. Күл, алтын,<br /> отын, темір секілді нәрселермен іске аспайды.<br /> <br /> * 4. Тәйәммүм ететін мүшел ерді түгелдей мәсіх ету.<br /> <br /> * 5. Қолдарды топыраққа екі рет соғу. Бірінші<br /> жүзін екінші, екі қолын шынтақтарына<br /> дейін мәсіх ету.<br /> <br /> * 6. Хайыз немесе нифастың бітуі.<br /> <br /> * 7. Дененің мәсіх етуге кедергі жасайтын<br /> май секілді нәрселерден таза болуы.<br /> Тәйәммүм уақыты. Намаз уақыты кірмей тұрып Тәйәммүм<br /> соғуға болады. Бірақ су табылып қалар деп<br /> үміт еткен адамның Тәйәммүмді кешіктіріп алуы -<br /> мәндүп. Ханафилерде уақыттың шығуынан<br /> қорыққанда, мына кездерде Тәйәммүм соғуға болады. Жүніпте болса, жаназа, не айт намазына үлгере алмаудан қорыққан [[адам]] Тәйәммүм<br /> соғып, имамға ұйи алады. Өйткені бұл екі<br /> намаздың қазасы жоқ. Ибн Аббас былай<br /> дейді: ''«Кенеттен жаназа намазын көріп,<br /> оны өткізіп алудан қорықсаң, тәйәммүм ал<br /> да, жаназа намазын оқы»''. ''«Кусуф»'' намазы<br /> да сол секілді.<br /> <br /> ==Тәйәммүмді бұзатын нәрселер==<br /> '''Тәйәммүмді бұзатын нәрселер:'''<br /> <br /> * 1. Дәрет пен ғұсылды бұзатын нәрселер<br /> Тәйәммүмді де бұзады. Өйткені Тәйәммүм - сол екеуінің уақытша өкілі. Бірақ жүніп адам Тәйәммүм алғаннан<br /> кейін дәреті бұзылса, оның тек дәреті ғана<br /> бұзылады.<br /> <br /> * 2. Тәйәммүм соғуды қажет еткен себептер<br /> жоғалғанда. Яғни, дұшпанның кетуі,<br /> науқастық айығуы, т.б. сумен дәрет алу<br /> мүмкіндіктерінің пайда болуы.<br /> <br /> * 3. Суды көру яки бір дәретке болсын жететін су табылса, Тәйәммүмнің қызметі аяқталады.<br /> Намаз оқып тұрған адам суды көрсе, Тәйәммүм намазбен бірге бұзылады.&lt;ref&gt;Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС,<br /> 2010 ISBN 9965-26-322-1&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Дін]]<br /> [[Санат:Ислам]]<br /> <br /> <br /> {{Islam-stub}}</div>

ArystanbekBot