https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D2%B1%D0%B7_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2026-04-18T14:54:45Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D2%B1%D0%B7_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=25473&oldid=prev 2025-04-25T18:05:25Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D2%B1%D0%B7_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=25472&oldid=prev 2015-10-16T11:55:41Z

<p>+<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Структуралық геология (мұндай бет жоқ)">Санат:Структуралық геология</a>; ±<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:География (мұндай бет жоқ)">Санат:География</a>→<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0" title="Санат:Тектоника">Санат:Тектоника</a>; ±<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Мұнай (мұндай бет жоқ)">Санат:Мұнай</a>→<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80" title="Санат:Пайдалы қазбалар">Санат:Пайдалы қазбалар</a> (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Тұз тектоникасы''' - [[жер қойнауы]]ның терең деңгейіндегі [[тұзды қабат]]тардың беткі [[тау жыныстары]] аймағына қарай көтерілу процесі. <br /> <br /> <br /> Осы процесс нәтижесінде [[тұз күмбездері]], тұзды штоктар, тұзды белестер мен тұзды дөңдер қалыптасады.<br /> [[Сурет:ZagrosMtns SaltDome ISS012-E-18774.jpg|right|360px]]<br /> Тұз тектоникасының көрініс беруі тұзды қатқабатты көмкерген тау жыныстары тығыздығының әр түрлі болуынан туындайтын қысым айырмашылықтары, іргетас бетінің кедір-бұдыр болуы, терең жарылымдардың ұшырасуы, т.б. факторлармен сипатталады. Біртіндеп жоғары көтерілген тұз жас тау жыныстарының беткі қабатын теседі. [[Күмбез ядросы]] жер бетіне шығып, кейде тау жынысы қабаттарымен жабылады. Осы тау жыныстары әр түрлі бағыттағы жарылымдармен (лықсулар) тілінгенде, қатпарлық төмендеп, [[грабен]] тәрізді құрылымдар пайда болады. Тұз күмбездері мен антиклиналдарының төбелерінде және қанаттарында мұнай мен газ кендері орналасады; тұз ядросынан [[тастұз]], [[калий тұзы]] өндіріледі. <br /> <br /> Тұз тектоникасы [[Каспий маңы ойысы]]нда, [[Мексика шығанағы]] ойысында, жағалауларда ерекше күшті дамыған. Осы аймақтардың тұз күмбездерінде үлкенді-кішілі мұнай-газ кендері бар. Тұз тектоникасы платформалардың қалың тұз қабаттарын кіріктірген шөгінді тысының көлденең қимасында жиі көрініс береді.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{бастама}}<br /> <br /> [[Санат:Тектоника]]<br /> [[Санат:Пайдалы қазбалар]]<br /> [[Санат:Структуралық геология]]</div>

Нұрлан Рахымжанов