https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%82Трахит - Түзету тарихы2026-04-18T14:59:52ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%82&diff=19633&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:01:51Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:01, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%82&diff=19632&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: -Санат:Химия; ±Санат:Геология→Санат:Тау жыныстары (HotCat құралының көмегімен)2015-02-25T06:19:37Z<p>-<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Химия (мұндай бет жоқ)">Санат:Химия</a>; ±<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F" title="Санат:Геология">Санат:Геология</a>→<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A2%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Тау жыныстары (мұндай бет жоқ)">Санат:Тау жыныстары</a> (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&action=edit&redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Mineraly.sk - trachyt.jpg|right|thumb|300px|Трахит]]<br />
'''Трахит''' (грек. ''trachys'' – бұдыр) – кайнотиптік [[эффузия]]лық ортаның [[тау жынысы]]; сиениттің эффузиялық сыңары. Құрамында 60%-дай кремнийлі қышқылдар мен 10%-ға дейін сілтілер болады. Олардан басқа әрқайсысы 1 – 5%-дай Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>, CaO, MgO кездеседі. Түсі қызғылт, ашық сұр; бітімі шәмбал, ағынды, кеуекті, бадамтасты; құрылымы порфирлі. физикалық қасиеті [[сиенит]]ке ұқсас, жанартау атқылағанда түзілетін сирек кездесетін тау жынысы. Трахиттың туф және шыны тәріздес Трахит (обсидиандар, пемзалар) деген түрлері бар. Минералдық құрамының өзгеруіне қарай Трахиттер біртіндеп [[липарит]], [[андезит]], [[базальт]]пен байланысады. Трахиттер [[порфир]] түйірлерінің құрамы бойынша: авгит трахиті, гиперстен трахиті, биотит трахиті, т.б. деп аталады. Трахит – [[Кавказ]]да, [[Италия]]да, [[Франция]]да, т.б. жерлерде кездеседі. Қазақстанда трахит [[Сарыарқа]]ның төменгі девонындағы қышқыл эффузияларынан табылған. Трахит қышқылға төзімді материал ретінде құрылыста қолданылады.Трахит — калийлі дала шпаттарын, кейде орташа құрамды плагиоклаздарды және бір немесе бірнеше түсті минерал түйіршіктерін кіріктіретін, әдетте порфирлі не сеппелі болып келетін кайнотипті эффузиялық тау жынысы. Безендіргіш әшекей тас.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том</ref><ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология. А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
[[Санат:Тау жыныстары]]<br />
<br />
{{Geology-stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов