https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96Тоқтықара кесенесі - Түзету тарихы2026-09-09T03:33:05ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133607&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133606&oldid=prev07:39, 2025 ж. қазанның 30 кезіндегі Салиха деген2025-10-30T07:39:59Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Тоқтықара кесенесі<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = <br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Қазақстан <br />
|lat_dir = |lat_deg = 45|lat_min = 35 |lat_sec =31 <br />
|lon_dir = |lon_deg = 62|lon_min = 00 |lon_sec =18 <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = <br />
| сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет<br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = [[Қызылорда облысы]] <br />
| мекен жайы = [[Қазалы ауданы]], [[Мұратбаев (Қызылорда облысы)|Мұратбаев]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км.<br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = ХІХ ғасыр<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = сақталған биіктігі – 4,84 м<br />
| төбесі = <br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = 8,92х8,59 м<br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Тоқтықара кесенесі''' – [[Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген ХІХ ғасырдың сәулет өнері ескерткіші. <br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Қазалы ауданы]], [[Мұратбаев (Қызылорда облысы)|Мұратбаев]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км жерде, каналдың сол жағалауында орналасқан.<br />
<br />
== Сипаты ==<br />
Кесене тікбұрышты қам кесектерден тұрғызылған, жоспарындағы аумақтық өлшемдері – 8,92х8,59 м, сақталған биіктігі – 4,84 м, қабырғасының қалыңдығы – 1,1 м. Ескерткіш бір бөлмелі, орталықтанған типтегі кесенелердің бір түріне жатады.<br><br />
Шаршы пішінді болып келген жерлеу камерасының негізгі аумағы цилиндрлі күмбез асты барабанына қондырылған күмбезбен (қазіргі уақытта қираған) көмкерілген. Кіреберіс ойығы оңтүстік-батыс қабырғаның ортасында орналасқан. Ескерткіштің тартымды ерекшелігі – оның бүйірлік қасбеттерінің аркалық қуысты кең жауырыншалар түрінде болуы.<br><br />
Камераның шаршы пішінді негізінен күмбезге өту жергілікті құрылыстарға тән дәстүрде – камераның бұрыштарындағы қаландыдан шығарылған парустар арқылы іске асырылған. Қабір үсті ескерткішінің қалдығы, сірә, күмбездің құлап түскен үйіндісінің астында жатса керек.<br><br />
Ескерткішті [[1986 жыл|1986]] жылы "Қазжобақалпынакелтіру" институтының экспедициясы зерттеген.<ref>Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011. – 504 б. ISBN 9965-26-382-5</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]</div>Салиха