https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D2%9B%D0%B0%D0%BF%D1%8BТопқапы - Түзету тарихы2026-04-18T10:57:29ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D2%9B%D0%B0%D0%BF%D1%8B&diff=75775&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:12:44Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:12, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D2%9B%D0%B0%D0%BF%D1%8B&diff=75774&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Ұлы Османлы Мемлекеті → Ұлы Османлы Мемлекеті (2) using AWB2016-12-23T11:50:28Z<p>clean up, replaced: <a href="/index.php?title=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96&action=edit&redlink=1" class="new" title="Ұлы Османлы Мемлекеті (мұндай бет жоқ)">Ұлы Османлы Мемлекеті</a> → <a href="/index.php?title=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Османлы империясы (мұндай бет жоқ)">Ұлы Османлы Мемлекеті</a> (2) using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Топқапы <br />
| шынайы аты = {{lang-tr|Topkapı}}<br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = <br />
| суреті = Topkapı - 01.jpg<br />
| ені = 200px<br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = <br />
| сәулет стилі = <br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = <br />
| мекен жайы = <br />
| қала = [[Ыстамбұл]] <br />
| мемлекет = {{Байрақ|Түркия}}<br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы басталды = [[1465 жыл]]<br />
| құрылысы аяқталды = [[1478 жыл]]<br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = <br />
| төбесі = <br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = <br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = Алаеддин, Дәуіт аға, [[Мимар Синан]] <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
<br />
'''Топқапы''' ({{lang-tr|Topkapı}}; түрік тілінен аударғанда "Зеңбіректі қақпа" деген мағынаны білдіреді) — [[19 ғасыр|XIX ғасырдың]] орта кезеңіне дейін [[Османлы империясы|Ұлы Османлы Мемлекеті]]нің басты сарайы болған ғимарат. Қазіргі кезде мұражай статусына ие. Сонымен қатар бұл ғимарат "Сераль" деген атауымен де белгілі. Мұражайдың ауданы — 700 000 м². 1400 м болатын [[қоршау]]мен жан-жақтан қоршалған.<br />
<br />
==Тарихы==<br />
[[1453 жыл]]ы [[II Мехмет]] бастаған османлы әскері Константинополь қаласын басып алды. Сол кезде Топқапы орнында Византия императорларының сарайы болған. Бұл сарайдың қазіргі уақытта қалдықтары қалған жоқ. II Мехмет жеңістен кейін Византия сарайының орнына осы Топқапы сарайын салдыртқан. Ең алғашқы 50 жыл бойы бұл сарай сұлтандардың басқару резиденциясы болған.<br />
<br />
Алғашқы 50 жылда Топқапы сарайы сұлтандардың тек жұмыс орталығы ғана болған, осы жағдай [[II Баязит]] сарайы кезінде де орын алған. [[I Сүлеймен]] сарайды қайта салған. Бұл II Мехмет негізін қалағаннан кейін болған ең үлкен өзгерістердің бірі.<br />
<br />
[[1854 жыл]]ы бұл сарайдың құрылысы жалғастырылған, 400 жыл бойы [[Османлы империясы|Ұлы Османлы Мемлекеті]]нің басты сарайы болып қалған. [[1923 жыл]]ы [[мұражай]] атанды.<br />
<br />
==Құрылысы==<br />
Топқапы төрте бөлінген. Қақпа жұмысшыларға арналған бөлікте болған. Екінші бөлікте Дуан кеңесі өткізілген және қазына болған. Үшінші бөлігінде сұлтанның бөлмесі болған, ал ең соңғы бөлікте мешіт және басқа құрылыстар болған.<br />
<br />
==Қазіргі жағдайы==<br />
Қазіргі уақытта Топқапы ең танымал мұражайлардың бірі. Жәдігерлер саны 65 мыңды құрайды. Бұл Топқапы мұражайының оннан бір бөлігін ғана құрайды.<br />
<br />
==Галереясы==<br />
<gallery mode="traditional" widths="px" heights="px"><br />
Сурет:Imperial Council Hall Topkapi 2007 003.jpg|thumb|Дуан кеңесінің залы.<br />
Сурет:Istanbul.Topkapi036.jpg|thumb|Сағадат қақпасы.<br />
Сурет:Topkapi Palace Bosphorus.JPG|thumb|Босфордан көрінісі.<br />
Сурет:Imperial Sofa Topkapi March 2008pano2.jpg|thumb|Сұлтан бөлмесі.<br />
Сурет:Ворота во дворец Топ Капы.JPG|thumb|Сәлемдесу қақпасы.<br />
Сурет:Дворец Топкапы.JPG|thumb|Дуан кеңесіне кіру.<br />
Сурет:Дворец Топкапы2.JPG|thumb|Сағадат қақпасы.<br />
Сурет:Дворец Топкапы6.JPG|thumb|Фатих павильоны. Қазына.<br />
Сурет:Топкапы8.JPG|thumb|Кітапхана.<br />
Сурет:Топкапы11.JPG|thumb|I Әбділмәжит киоскі.<br />
Сурет:Топкапы14.JPG|thumb|Бақшадағы бұрқақ.<br />
Сурет:Топкапы15.JPG|thumb|Сұлтанның ресми қабылдау залы.<br />
Сурет:Топкапы20.JPG|thumb|Сұлтан күркесі.<br />
Сурет:Топкапы21.JPG|thumb|Реван павильоны.<br />
</gallery><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
# '''↑''' Осман империясының тарихы: В 2 т = Osmanli devleti ve medeniyeti tarihi. — М.: Шығыс әдебиеті, 2006. — Т. 1: Осман мемлекетінің және қоғамының тарихы. — С. 112—113. — XXXII+602 с. — 2000 экз. — ISBN 5-02-018509-4.<br />
<br />
[[Санат:Сарайлар]]</div>ArystanbekBot