Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:25:07Z

1 түзету

Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB

2017-02-15T09:07:26Z

clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB

Жаңа бет

[[Image:Möbius strip.jpg|thumb|240px|[[Möbius strip]]s, which have only one surface and one edge, are a kind of object studied in topology.]]

'''Топология''' ({{lang-en|topology}}; [[Грек тілі|грек]]нен τόπος, “орын”, және λόγος, “оқу”) - [[математика]] ғылымының кеңістіктегі нүктелердің қасиет-сипаттарын зерттейтін бөлімі, мысалы ''қисындылық'' немесе ''ойға қонымдылық''.

[[Image:Trefoil knot arb.png|thumb|A three-dimensional depiction of a thickened [[trefoil knot]], the simplest non-[[trivial knot]]]]

== Тарихы ==
[[Image:Konigsberg bridges.png|thumb|left|240px|The [[Seven Bridges of Königsberg]] is a famous problem solved by Euler.]]

[[Эйлер Леонард|Леонард Эйлер]]дің 1736 жылғы Кёнинсбергтің жеті көпірі атты ғылыми мақаласына негізделген теориядан тарайды.<ref>Euler, Leonhard, [http://www.math.dartmouth.edu/~euler/docs/originals/E053.pdf Solutio problematis ad geometriam situs pertinentis]</ref> Бүгінгі күнгі топология ғылымында ең алғашқы ғылыми трактат саналады.

[[Image:Mug and Torus morph.gif|thumb|right|240px|A continuous deformation (a type of [[homeomorphism]]) of a mug into a doughnut ([[torus]]) and back.]]

{| class="wikitable" border=1
|-
! colspan="2" | Equivalence classes of the English alphabet:
|-
! Homeomorphism
! Homotopy equivalence
|-
| style="vertical-align: top" | [[Image:alphabet homeo.png|270px]]
| style="vertical-align: top" | [[Image:alphabet homotopy.png|300px]]
|}

==Сілттемелер==
{{reflist|colwidth=30em}}

==Арғы оқылымдар==

* Rysxard Engelking, ''General Topology'', Heldermann Verlag, Sigma Series in Pure Mathematics, желтоқсан 1989, ISBN 3885380064.
* [[Nicolas Bourbaki|Bourbaki]]; ''Elements of Mathematics: General Topology'', Addison–Wesley (1966).
* {{cite book
| first = E.
| last = Breitenberger
| year = 2006
| chapter = Johann Benedict Listing
| title = History of Topology
| editor = I.M. James
| publisher = North Holland
| isbn = 978-0-444-82375-5
}}
* {{cite book
| first = John L.
| last = Kelley
| author-link = John L. Kelley
| year = 1975
| title = General Topology
| publisher = [[Springer Science+Business Media|Springer-Verlag]]
| isbn = 0-387-90125-6
}}

* Waclaw Sierpinski, ''General Topology'', Dover Publications, 2000, ISBN 0486411486
* {{cite book
| last = Pickover
| first = Clifford A.
| author-link = Clifford A. Pickover
| year = 2006
| title = The Möbius Strip: Dr. August Möbius's Marvelous Band in Mathematics, Games, Literature, Art, Technology, and Cosmology
| publisher = Thunder's Mouth Press (Provides a popular introduction to topology and geometry)
| isbn = 1-56025-826-8
}}

== Сыртқы сілттемелер ==
{{commons|Топология}}
{{Wikibooks}}
* {{springer|title=Topology, general|id=p/t093200}}
* [http://www.pdmi.ras.ru/~olegviro/topoman/index.html Elementary Topology: A First Course] Viro, Ivanov, Netsvetaev, Kharlamov
* {{dmoz|Science/Math/Topology}}
* [http://www.geom.uiuc.edu/zoo/ The Topological Zoo] at [[The Geometry Center]]
* [http://at.yorku.ca/topology/ Topology Atlas]
* [http://at.yorku.ca/i/a/a/b/23.htm Topology Course Lecture Notes] Aisling McCluskey and Brian McMaster, Topology Atlas
* [http://www.ornl.gov/sci/ortep/topology/defs.txt Topology Glossary]
* [http://www.ams.org/online_bks/hmath1/hmath1-whitney10.pdf Moscow 1935: Topology moving towards America], a historical essay by [[Hassler Whitney]].

{{Математика}}

[[en|Topology]]

[[Санат:Топология]]
[[Санат:Математика]]

← Ескі түзетулер	18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Топология - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Sibom: clean up, replaced: December → желтоқсан using AWB