https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%29Толағай (аңыз) - Түзету тарихы2026-09-08T13:39:42ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_(%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7)&diff=121682&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:38:12Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:38, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_(%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7)&diff=121681&oldid=prevҚабиболла Мерей: Қажет емес тасымалдау дұрысталды2026-02-16T19:56:05Z<p>Қажет емес тасымалдау дұрысталды</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''"Толағай"''' - халық аңызы.<br />
[[Шығыс Қазақстан облысы]] Тарбағатай<br />
ауданындағы тау атауына байланысты аңызда бұрынғы өткен заманда,<br />
үлкен өзен бойында [[Саржан Томанышұлы]] деген<br />
аңшы өмір сүргендігі, жылдар жылжып, күндер өткенде оның әйелі<br />
Айсұлу өмірге ұл әкелгендігі, қуанған әкешеше дүбірлетіп той өткізіп, балаға<br />
Толағай деген ат қойғандығы айтылады. Ертегі желісіндегідей [[сюжет]]тер бой көрсетіп, Толағай ай санап<br />
емес, күн санап өседі. Төрт жасында нағыз батырға айналып, жетіге келгенде белдесуге шақ адам табылмайды. <br />
Әкесімен бірге аңға<br />
шығып, атақты аңшыға айналады.<br />
Бірде олардың мекеніне жұт келеді. Жауын жаумай, қуаңшылық болады. <br />
Шөлден мал қырылып, адам<br />
өледі. Күннің ыстығынан киіз үйді паналап, анасымен әңгімелесіп,<br />
Толағай одан жаңбырлы жерді сұрайды. Анасы қиыр шетте өткен<br />
жастығын еске алып, ешқашан<br />
[[құрғақшылық]]ты білмейтін, шөбі<br />
шүйгін мекеннің бар екенін айтады,<br />
таулары аспан тіреген жер жаннаты<br />
[[Тарбағатай]] жайлы ұзақ әңгімелейді.<br />
Ол көп жүріп шыңдарын қар басқан<br />
асқар тауларды тауып алады, оған<br />
биік тоғайлы, құстары сайрап, төбесін бұлт жапқан бір ғана тау<br />
ұнайды. Ол осы тауды құшағына<br />
алып, қатты ырғайды да арқасына<br />
салып, кері еліне қарай қайтады.<br />
Ол шаршамай ұзақ жүреді. Халық<br />
жылжып келе жатқан үлкен тауды<br />
көреді. Оны көтеріп келе жатқан<br />
Толағай екенін біледі. [[Найзағай]]<br />
ойнап, күн күркіреп, жауын селде-<br />
теді. Халық "Толағай" деп ұрандап,<br />
қуанышпен қарсы алады. Қуарған<br />
шөп көтеріліп, жан-жануар мөңіреп-<br />
азынап шулайды. Шаршаған батыр<br />
тау астынан шыға алмай "Апа!" деген жалғыз ауыз сөзге ғана шамасы келеді де, мәңгіге тау астында қалады. Бақытты ана айғайлы<br />
жылауға басады, халық қайғы жамылып, тау да бұған шыдай алмай<br />
көзінен жас бұлақ болып ағады. Содан бері бұл тау "Толағай" деп аталады. Аңызды Шығыс Қазақстан мемлекеттік<br />
университеті қазақ әдебиеті кафедрасының<br />
[[фольклор]]лық экспедициясы Тарбағатай өңірінен жазып алған. <br />
[[Қолжазба]] нұсқасы осы кафедраның арнайы қоры мен Әдебиет және өнер<br />
институтының қолжазба және [[мәтінтану]]<br />
бөлімінде сақтаулы.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан әдебиеті]]<br />
[[Санат:Аңыздар]]</div>Қабиболла Мерей