https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%BE%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 2026-04-19T07:31:37Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80&diff=46299&oldid=prev 2025-04-25T18:25:35Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%BE%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80&diff=46298&oldid=prev 2015-12-22T19:42:13Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:%D0%92%D0%9D%D0%98%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95!.png&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:ВНИМАНИЕ!.png (мұндай бет жоқ)">ВНИМАНИЕ!.png»</a> дегенді аластады, бұны <a href="/index.php?title=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Ортаққор (мұндай бет жоқ)">Ортаққордың</a> қатысушысы <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Sealle" class="extiw" title="commons:User:Sealle">Sealle</a> <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%92%D0%9D%D0%98%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95!.png" class="extiw" title="commons:File:ВНИМАНИЕ!.png">жойған</a>, себебі: Mass dele</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''''Токсиндік металдар''''' деп токсиндік қасиетке ие, қоршаған орта мен тірі ағзаларға залал келтіретін металдарды айтады. Олардың қатарына [[қорғасын]], [[никель]], [[хром]], [[сынап]], [[кадмий]] және [[мышьяк]] кіреді.<br /> <br /> == Сынап ==<br /> '''Сынап''' – өте қауіпті әрі жоғары токсинді [[элемент]]. Ол [[өсімдік]]тердің, жануарлардың және адамдардың ағзасында жинала алады. Тағамдарда сынап үш күйде кездеседі: атомдық, қышқылдық және алкилсынап - сынаптың қосылысы. Сынаптың [[токсин]]дігі оның қосылыстарының түріне байланысты, себебі олар әртүрлі жолмен енеді және ағзадан әртүрлі шығарылады. [[Ғалым]]дардың айтуынша, сынаптың алкильді қосылыстары аса қауіпті болып табылады. Сынап ақуыздың қасиеттерін өзгертеді, өмір сүруге қажет [[фермент]]тердің белсенділігін төмендетеді. Ол жасушаға ену арқылы [[ДНҚ]] құрылымын бұза алады және келешек [[ұрпақ]]қа берілуі мүмкін. Қатты уланғанда [[бүйрек]] пен [[асқазан]]ға зақым келеді, құсу, [[әлсіздік]] байқалады. Бұл кейде [[өлім]] жағдайына да әкеледі.<br /> <br /> == Мышьяк ==<br /> '''Мышьяк''' - токсиндік қасиетке ие [[металлоид]]. Оның көптеген қосылыстары улы болып келеді. [[Мышьяк]] тағамдардың басым бөлігінде және барлық дерлік тұщы суларда кездеседі.Ол асқынған да, созылмалы да уланулардың себепкері болады. Созылмалы улану тәбеттің жоғалуына, жүдеуге, [[іш]]тің бұзылуына, кейде тері ісігіне де әкеліп соғады.<br /> <br /> == Кадмий ==<br /> '''Кадмий''' - [[табиғат]]та кеңінен таралған және өнеркәсіпте жоғары қолданысқа ие токсиндік [[металл]]. Ағзаға тағам, сусындармен және [[шылым шегу]] кезінде енеді. Ол [[қан]] арқылы тасымалданып, [[бауыр]] мен бүйректерде жиналады. Әдетте, кадмий лоқсуды, құсуды, іш және бас ауруын тудырады. Ауыр жағдайларда [[диарея]] мен шок болып, сүйектердің [[минерал]]ды құрамы өзгеруі мүмкін.<br /> <br /> == Никель ==<br /> '''Никель''' - өте мықты металл. Ағзаға түсу арқылы кейбір [[фермент]]терді активтендіреді. Оның өзі адамға көп қауіп төндірмейді, бірақ қосылыстары [[жұтқыншақ]], [[өкпе]] ауруын және т.б. тудырады. Әсіресе, никель [[карбонил]]інің токсиндігі жоғары. Ол шылым шеккенде өкпе ісігіне әкеле алатындай көлемде пайда болады.<br /> <br /> ==Қорғасын ==<br /> '''Қорғасын''' - көпшілікке белгілі улы [[метал]]дар қатарына жатады. Ол барлық аймақтарда шағын [[көлем]]дерде кездеседі. Қазіргі уақытта қоршаған ортадағы [[уландырғыштар]] ретінде қорғасынның тетраэтилқорғасын секілді қосылыстары шығады. Қорғасын төрт мүшелер жүйесіне залал келтіреді: қанайналым, жүйке, [[ас қорыту]] және [[зәр шығару]] жүйелері.<br /> <br /> == Хром ==<br /> '''Хром''' - өте қатты, [[морт]] металл. Ол көптеген тамақтарда, сусындарда болады. Адам ағзасында ішек-қарын жолында [[адсорбция]]ланады, шаш пен бауырда қорға жинақталады. [[Хром]]мен және оның қосылыстарымен жұмыс істейтін адамдарда аллергиялық [[экзема]], созылмалы жаралар, өкпе және [[тыныс алу]] жолдарының обыры жиі байқалады. Хром тұздарының екі түрі бар: үшвалентті хром тұздары, алтывалентті хром [[тұз]]дары. Олардың басты айырмашылығы токсиндік қасиеттерінде; алты[[валент]]ті хром қосылыстары аса улы болып келеді.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> http://studopedia.ru/3_93793_toksichnie-metalli.html<br /> [[Санат:Химиялық элементтер]]<br /> [[Санат:Химия]]</div>

CommonsDelinker