https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2026-04-18T16:12:32Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=25449&oldid=prev 2025-04-25T18:05:24Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=25448&oldid=prev 2014-05-01T05:45:17Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>==Техникалық алмас==<br /> [[Солтүстік Қазақстан облысы|Солтүстік Қазақстанда]] ([[Көкшетау ауданы]]) техникалық алмастың қоры бойынша бірегей құмдыкөл кенорны барланған. Кенорын микроалмас концентрациясының кеңістікте әркелкілігі бойынша ерекшеленеді және ол жойқын мөлшерге дейін<br /> жетеді. Кенорын өнеркәсіптік игеруге даярланған. Ауданда құмдыкөлдік типті жаңа бес алмасты белдем ([[Кенеткөл]], [[Шығыс]] және [[Батыс Қарлыңкөл]], [[Ащыкөл]] және<br /> [[Баршын]]) анықталған.<br /> Түрпі (абразив) тастар - корунд, микрокварцит, анартас. Қазақстанда қоры бойынша өте ерекше Семізбүғы<br /> корунд кенорны орналасқан. Одан 50 жыл ішінде ([[1926]]-[[1977]] жж) 150 мың тоннаға жуық жоғары сапалы корунд<br /> кені өндірілген. Кенорын консервацияда. Корундтың<br /> қалдық қоры - 11,5 мың тонна. Корундты делювийлік<br /> шашылымнан алу да резерві бар (15 мың тонна шамасында).<br /> [[Орталық Қазақстан]]ның Мойынты ауданында алдын<br /> ала дерек бойынша екі ірі - Шешенқора (қоры 60 мың<br /> тонна) және Жанет (75 мың тонна) кенорындары кеніндегі корундтың мөлшері төмен.<br /> Табиғи түрпілерге Қазақстанда кең дамыған халцедонның кейбір сорттары (халцедон шақпақтастар) жатады. Халцедонның басты кенорындары (Ақмамедбүлақ, Белтабай, Приозерное, Шабақты, Қайназар, Көктал,<br /> т.б.) Қаратауда орналасқан. Түрпілік халцедонның жалпы қоры 30 мың тонна шамасында. Шикізаттың бір бөлігі<br /> әр түрлі бұйымдар даярлау үшін (түйгіш, матрица және<br /> т.б.) техникалық тас ретінде пайдаланыла алады. Халцедонның әсем нақышты түрлестері зергерлік-әшекей<br /> тас болып табылады, олардың қоры дербес есептелген.<br /> Микрокварцит түрпі ретінде Бурылбайтал кенорнында<br /> алдын ала бағаланған (400 млн. тонна шамасында).<br /> Кварц-далашпат шикізатының түрпі ретінде есептелген қоры негізінен Шығыс Қазаңстандағы Қалба сирек<br /> металды пегматит кенорындары (Жоғарғы Баймырза,<br /> Бакенді, Қалайытапқан, Ахметкино, Жоғарғы Лабоксай, т.б.) үлесіне тиеді. Бұл қордың жиынтық шамасы<br /> 10 млн. тоннаны құрайды. Шикізат тантал кенін өндіргенде ілеспе түрінде айырып алынады.<br /> Қазақстанда түрпілік қасиеттері бар альмандин анартасының бірқатар кенорындары мен кенбілінімдері белгілі<br /> ( Қайыңды , Қараүңгір, Бірғыз, Қасқасу, т.б.). Кенбілініміердін барлығы нашар зерттелген, таужыныстардан анарт а с т ы айырып алу мүмкіндігі төмен (30-85%).<br /> ==Оптикалық материал (пьезооптикалық шикізат)== <br /> Шикізаттың Бұл түріне пьезо- және оптикалық кварц (оның<br /> ішінде балқытуға жарамды) пен оптикалық [[флюорит]] жатады. Қазақстанда пьезооптикалық шикізаттың бірнеше<br /> кенорны барланған. [[Орталық Қазақстан]]да - [[Ақтас]], [[Надырбай]], т.б. (пьезокварц, тау хрусталі, балқытылатын<br /> кварц), Қатпар (пьезокварц пен оптикалық [[флюорит]]),<br /> Кент (оптикалық [[флюорит]]); Шығыс Қазақстанда -<br /> Ақжайлау (пьезокварц пен оптикалық [[флюорит]]), Друзовое (тау хрусталі); Батыс Қазақстанда - [[АҚШ]] оқы, Талдық,<br /> Қайыңды, Төлепсай (оптикалық шыны қайнатуға жарамды кварцтың қоры ондаған мың тонна); [[Оңтүстік Қазақстан]]да - Сарыкөл (оптикалық кварц), Қызылбелдеу (оптикалық [[флюорит]], оның ішінде балқытуға да жарамды), т.б.<br /> кенорындар анықталған. Кенорындардың көпшілік бөлігі игерілмеген.&lt;ref&gt;Пайдалы қазбалар. Оқулық. - Астана: Фолиант, 2008. - 440 б. ISBN 9965-35-411-1&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Пайдалы қазбалар]]</div>

ArystanbekBot