Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:44Z

1 түзету

YiFeiBot: Перемещение 1 интервики на Викиданные, d:q542419

2015-09-16T07:46:33Z

Перемещение 1 интервики на Викиданные, d:q542419

Жаңа бет

[[Сурет:Дифференциалды термиялық талдаудың схемасы.jpg|right|170px]]
'''Термиялық талдау''' - затта [[температура]]ны бағдарламалы өзгерту шартымен өтетін [[физика]] химиялық және [[химия]]лық процестерді зертгеудің тәсілі. Талданылатын заттан бөлініп алынған үлгіні қыздырған кезде әр түрлі физикалық, физика-химиялық процестер жүруімен қатар жылудың сіңірілуі немесе бөлінуі, үлгі салмағынын өзгеруі мүмкін. Үлгіні бір қалыпты қыздырғандагы [[температура]]ны өлшеп, оның эталонның температурасымен салыстырып, туындаған экзо- не эндотермиялық эффектілерді анықтайтын тэуелділікті алады. Бұл әдісті ''дифференциалдық термиялық'' талдау деп атайды. Үлгінің [[масса]]сын [[температура]]ға тәуелді функция ретінде белгілей отырып, белгілі физикалық, және химиялық процестерді қалыптастыруга мүмкіндік беретін термогравиметрлік қисықты алады. Мұны ''термогравіметрлік талдау'' әдісі дейді. Мұндай қисықтың [[дифференциал]]ды жазылуын [[дифференциал]]ды ''термогравиметрлік талдауға'' жатқызады. 
Таза [[қосылыс]]тарды осы әдіс бойынша талдаған кезде, ол зерттелінетін үлгіні жеткілікті сипаттайтын нәтижелерді береді. Жекеленген [[қоспа]]ларды арнаулы тәсілдер бойынша талдағанда, оларды құрамындагы жай заттарға боліп, [[тазарту]]ға болады. 
Шоқтықтын [[пішін]]і мен орналасуына жылудың берілуі, жылыту [[Жылдамдық|жылдамдығы]], пештің түрі, үлгіге арналган ұяшықтың табиғаты мен кұрылымы, үлгінің табиғаты, өлшемі ықпал етеді. Мұнымен қатар маңызды [[параметрлер]]дің қатарына тіркейтін қондыргының инерциялылығы, пештегі [[атмосфера]], термопардың орналасу орны сияқтылар да жатады. Ал талданатын үлгінің табиғатынан басқа тығыздығы, жылу еткізгіштігі, бөлінетін газдың ерігіштігі, түрлеріндегі жылу, үлгіні қыздырғандағы көлем көбею дәрежесі, бірден булану мен ыдырау қабілеті және тағы басқа сияқты маңызды [[сипаттама]]лары болады. 
ДТТ және ТГТ кисықтарына тәжірибе кезінде көптеген [[фактор]]лар әсер етеді, сондықтан да олар түрлі оптикалық спектрлердегі нәтижені нактылы қайталай бермейді. Демек, әр түрлі [[аспап]]тарда жазылған кисықтар өзара ұқсас бола бермейді. 
[[Термогравиметрия]] сандық талдау әдісі ретінде жиі пайдаланылады. ТГА немесе ДТГТ қиcықтарындағы әр түрлі түзу сызықты бөліктер әуелде алынған үлгінің аралық және соңғы өнімінің термиялық тұрактылығын анықтауға, кұрамдас бөліктердің сандық катынасын білуге мүмкіндік береді. 
Таза үлгінің [[масса]]сы мен оған сәйкес әрбір бөліктің [[масса]]сын біле отырып, берілген сатысындағы қоспаның немесе қосылыстың кұрамын есептеуге болады. Үлгінің белгілі құрамы бойынша берілген [[температура]]лық бөлік үшін, белгілі температуралық аралықта қыздырғанда байқалатын салмақтың кемуі мен әуелгі материалдағы заттың саны арасындағы тәуелділікті анықтайды. Бұл әдіс талдаулық шөгіндіні күйдіру, [[температура]] аралығын анықтау және гравиметрлік түрді алу үшін үлкен де маңызды мәлімет береді. ТГТ автоматты түрде гравиметрлік талдау, талдамдық реагенттердің термиялық тұрақтылығы мен тазалығын айқындау, күрделі қоспа құрамын білу, затты ауада, ауасыз жағдайда. инертті ортада қыздырып зерттеу үшін қолданылады. Термоталдауда соңғы кезде дериватограф деп аталатын жана аспап жиі қолданылуда және оның атына орай осылайша, яғни дериватографиялық талдау әдісі деп аталатын әдіс пайда болды (латынның derivatus - ауытқыған, бұрылған. гректің grapho - жазамын деген сөздерінен шыққан). 
[[Сурет:Термиялық талдауы.jpg|left|170px]]
Физикалық-химиялық түрлену нәтижесінде жүретін жылу эффектілерінің өзгеруімен бір мезгілде не үлгі [[масса]]сының өзгеруі, не заттағы кұбылысты нақтылы сипаттайтын басқа өлшемдер тіркеледі. 
Дериватографтын сезімталдығы темиератураның өзгеру жылдамдығына, үлгінің [[масса]]сы мен агрегаттық күніне. [[Бөлшек]]тердің өлшеміне (дисперстілігіне), [[температура]] мен оны ұстайтын қурылғы
түрі мен өлшеміне, атмосфераға тәуелді. 
Дериватографиялық жылу эффектілері 0,05-0,1 кДж/моль, ал салмақ өзгеруі 0,2-0,3% арасындағы дәлдікпен елшенеді. Дериватография заттардың түрлену ретін айқындауға, аралық [[өнім]]дердің саны мен құрамын анықтауға мүмкіндік береді. Онымен құймаларды, [[минерал]]дарды, [[өсімдіктер]]ді, биологиялық және химиялық заттарды. [[полимерлер]]ді, [[лак]]тарды, [[бояу]]ларды, [[көмір]]ді, тыңайтқыштарды және т.б. зерттеуге болады. Дериватографияны фазалық, құрылымдық, аллотроптық, изомерлік түрлендірулерді. термиялық.
[[ыдырау]]ды, реакция түрлерін зерттеу үшін кеңінен пайдаланады.
<ref>Құлажанов Қ.С.Аналитикалық химия: II томдық оқулық . II - том. Оқулық. Алматы:«ЭВЕРО» баспаханасы, 2005. - 464 б. ISBN 9965-680-95-7</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}

<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}

[[Санат:Аналитикалық химия]]
[[Санат:Химия]]
[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Физика]]

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Термиялық талдау - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

YiFeiBot: Перемещение 1 интервики на Викиданные, d:q542419