https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5 2026-04-18T10:14:26Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5&diff=67229&oldid=prev 2025-04-25T19:05:05Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5&diff=67228&oldid=prev 2016-01-31T08:48:13Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Қазақ мәдениеті (мұндай бет жоқ)">Санат:Қазақ мәдениеті</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96" title="Санат:Қазақстан мәдениеті">Санат:Қазақстан мәдениеті</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Терме'''-[[қазақ]] халық [[поэзия]]сында қалыптасқан [[лирика]]лық өлең<br /> түрі. [[Ғибраттылық]] мәні бар [[мораль]]дық идеялар тұрғысынан әр<br /> нәрсені теріп айтып, бір нәрседен<br /> екінші нәрсеге еркін ауысып отыру термеге тән қасиет. Ол [[Нақыл сөздер|нақыл сөз]]<br /> үлгісінде құрылып, әдетте өнегелі.<br /> нұсқалы сөздердің тізбегіндей болып келеді. [[Ырғақ]]тық құрылысы<br /> жағынан жеті-сегіз буынды жыр<br /> үлгісінде айтылады. [[19 ғ.|19 ғ]]асырдың соңы<br /> мен [[20 ғ.|20 ғ]]асырдың басында жедел қарқынмен дами басталы. Терме пішіні<br /> мен мазмұны толғауға біршама жақын. [[Толғау]]да қоғамды-әлеуметтік сарындар басым болса. Термеде көбіне<br /> күнделікті тұрмыс-тіршілікке қатысты жәйттер сөз болады.Терме сөз<br /> бен [[әуен]] сабақтасып келгендіктен.<br /> Ол [[синкретті өнер]]ге жатады. Сөздің мағынасы, әсерлілігі, ырғағы<br /> ширақ келуі қандай маңызды болса, әуеннің, аспаптық ([[домбыра]]) сүйемелдің де үлкен мәні бар.<br /> Терме сөзді айқын, анық жеткізуге<br /> лайық қысқа қайырылатын, жеңіл<br /> желдірмелі әуенмен ([[регитатив]])<br /> айтылады. Терме, термелеп айту<br /> дегеннің өзі жырды - өлеңді жеңіл<br /> әуенмен айту, орындау тәсілін де<br /> көрсетеді. Осы кеңірек мағынасында<br /> термелеп айтқан [[жыр]], өлең ([[дастан]] да) термешілік өнер қатарында<br /> қаралады. Терме - қазақпен қатар,<br /> [[Қарақалпақтар|қарақалпақ]], [[қырғыз]], [[Өзбектер|өзбек]] халық<br /> шығармашылығында да [[тарих]]и орны бар<br /> жанрлық қазақстанның батыс аймағы<br /> мен Сыр бойында терме дәстүрі әсіресе<br /> мол дамыған. Халықтық [[дәстүр]]лер<br /> негізінде қазіргі кезде терме [[айтыс]]<br /> өнері қайтадан жаңғырып, жандана<br /> түсті. Термешілік өнердің кең құлаш<br /> жаюына [[теледидар]], [[радио]], [[ақындар айтысы]]ның өткізілуі зор мүмкіндік<br /> туғызып отыр.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br /> {{wikify}}<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Әдебиет]]<br /> [[Санат:Қазақстан мәдениеті]]</div>

Нұрлан Рахымжанов