https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2026-04-18T21:17:33Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=45089&oldid=prev 2025-04-25T18:25:27Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B&diff=45088&oldid=prev 2011-08-22T06:34:37Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:HematitaEZ.jpg|300px|right]]<br /> '''Темір кентастары''' – [[темір]] металын бөліп алу [[экономика|экономикалық]] жағынан тиімді саналатын табиғи [[минерал|минералдық]] түзілімдер. Темір кентастары минералдық құрамы, темірінің мөлшері, пайдалы және зиянды қоспалары, түзілу жағдайлары, өндірістік қасиеттері жағынан әр түрлі болып келеді. 300-дей минералдарының ішінде кентас құрайтындары: магнетит, [[гематит]], магномагнетит, мартит, [[гетит]], гидрогетит, сидерит, сидероплезит, шамозит, тюрингит, липидокрокит, титаномагнетит. Өндірістік кентастардағы темір мөлшері 16 – 70% аралығында. Пайдалы қоспаларына Nі, Co, Mn, W, Mo, Cr, V тағы басқа; зиянды қоспаларына S, P, Sn, Pb, As, Cu, тағы басқа жатқызуға болады. <br /> Темір кентастары бай (Fe50%), орташа (Fe30 – 50%), жұтаң (Fe25%) болып бөлінеді. Магматогендік, экзогендік және метаморфогендік процестерге байланысты қалыптасқан кендерді магниттік, сеперациялық, гравитациялық әдістермен өндіреді.<br /> Магмотогендік тип магмалық, жапсарлық-метасоматикалық (скарндық), гидротермалдық болып жіктеледі (Соколов, Сарыбай кендері). Экзогендік типтегі шөгінді кендер теңізге, көлге, өзен маңайына көшіріліп әкелінген тау жыныстарынан немесе хим. тұнбалардан түзіледі (Кривой Рог, [[Курск]] магнит аномалиясының кендері). Метаморфогендік типтің кендері шөгінді, жанартаутекті тау жыныстарының жоғары темп-ра мен қысым жағдайында күшті өзгеруінен және минералдардың өзара ауысуынан қалыптасады. Темір кентастарынан негізінен шойын, болат, ферроқорытпа балқытылады. Қазақстандағы темір кентастарының басты белдемдері: [[Атасу]], [[Қостанай]], Қарсақбай, [[Жуантөбе]].<br /> <br /> ==Пайдаланылған әдебиет==<br /> *[[Қазақ энциклопедиясы]], 8 том<br /> <br /> [[Санат: Металлургия]]<br /> [[Санат: Химия]]<br /> <br /> {{wikify}}</div>

Nick jan