https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2026-04-19T20:17:21Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=87623&oldid=prev 2025-04-25T19:23:51Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=87622&oldid=prev 2016-01-22T14:23:10Z

<p>«<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0" title="Санат:Медицина">Медицина»</a> деген санатты аластады; «<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80" title="Санат:Аурулар">Аурулар»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox disease<br /> | Name = Теміртапшылық анемия<br /> | Image = redbloodcells.jpg<br /> | Caption = Қызыл қан жасушалары<br /> | DiseasesDB = 6947<br /> | ICD10 = {{ICD10|D|50||d|50}}<br /> | ICD9 = {{ICD9|280}}<br /> | ICDO =<br /> | OMIM =<br /> | MedlinePlus = 000584<br /> | eMedicineSubj = med<br /> | eMedicineTopic = 1188<br /> | MeshID = D018798<br /> }}<br /> '''Теміртапшылықты анемия''' – [[қан]] сарысуында, [[сүйек]] кемігінде, деподағы [[темір]]дің төмендеуі, осының нəтижесінде [[гемоглобин]], əрі қарай эритроциттер түзілуінің бұзылыстары салдарынан тіндердегі трофикалық бұзылстармен мінезделетін ауру.<br /> <br /> ==Жіктемесі==<br /> ===М.П. Кончаловский жіктемесі бойынша===<br /> *постгеморрагиялық анемияны<br /> *қан түзілу бұзылыстары салдарынан анемияларды (оның ішінде теміртапшылықты)<br /> *гемолитиздік [[анемия]]ларды ажыратады<br /> <br /> ===Патогенез бойынша=== <br /> *жіті<br /> *постгеморрагиялық<br /> *созылмалы<br /> <br /> ===Ауырлық дəрежесі бойынша===<br /> *жеңіл<br /> *орташа ауыр<br /> *ауыр дəреже<br /> <br /> ==Диагностика==<br /> '''Диагностикалық критерийлері.'''<br /> Әйелдерде Hb&lt;120 г/л деңгейінің төмендеуі, &lt;130 г/л - ерлерде; бұл кезде анемия пойкилоцитоз, анизоцитоз, сарысулық темірдің төмен деңгейі жəне жалпы жоғары платентті темірбайланыстырушы қабілетімен қосарланған эритроциттердің полихромазиясымен жүретін гипохромды гиперрегенераторлы мінезде болады.<br /> #[[Гемоглобин]] деңгейінің төмендеуі (110 г/л төмен).<br /> #[[Эритроциттер]] деңгейінің төмендеуі (109 литрге 4 төмен).<br /> #Түсті көрсеткіштің төмендеуі (0.85 төмен).<br /> #Қан сарысуындағы темірдің саны (гемоглобиндік емес темір), қалыпта сағатына 12-30 мкмоль. Темірді бета-фенантронинмен қосу əдістемесімен анықталады.<br /> #Сарысудың жалпы темірбайланыстырушы қабілеті: [[100]] мл немесе [[1]] л қан сарысуын байланыстыра алатын [[темір]] санымен өлшенеді, қалыпта ол 1 литрге 30 - 80 мкмоль тең.<br /> #Сарысудың темірді байланыстыратын абсолюттік қабілеті, калыпта бос сидероферрин 2/3 - 3/4 құрайды.<br /> <br /> ==Теміртапшылық анемияның негізгі себептері==<br /> *созылмалы қан жоғалтулармен көрініс табатын, [[асқазан]]-ішек жолдарының аурулары (асқазан мен ұлтабардың ойық жаралары; асқазан мен [[ішек]] қатерлі ісігі; өңеш қатерлі ісігі; эрозивті эзофагит пен гастрит; диафрагмалды жарықтар; ішек дивертикулезі мен полипозы; өзіндік ерекшеліксіз ойық жаралы колит; [[Крон ауруы]]; геморрагиялық васкулиттің абдоминалды формасы; көтеу, тік ішек сызаты; асқазан - ішек жолдарының ангиомалары мен телеангиэктазиялары);<br /> *темірді сорып алу бұзылыстарымен өтетін, асқазан-ішек жолдарының ауруы (ащы ішек айтарлықтай бөлімінің резекциясы; созылмалы энтерит, мальабсорбция синдромының дамуына алып келетін ішек амилоидозы жəне басқа аурулар; [[ұйқы безі]]нің сыртқы секреторлық функциялары бұзылыстарымен созылмалы панкреатит);<br /> *[[бауыр]] мен порталды жолдар аурулары (өңештің кеңейген көктамырларынан қан кетулермен Бадда-Киари синдромы; өңеш, асқазан көтеу түйіндерінен қан кетулермен асқынған, бауыр циррозы мен бауырдан тыс порталды гипертензия);<br /> *микро - жəне макрогематуриямен асқынған [[бүйрек]] аурулары, (IgA-нефропатия немесе Бурже ауруы; алкогольдік нефропатия; геморрагиялық васкулиттің бүйректік формасы; созылмалы нефрит пен пиелонефриттің гематуриялық нұсқалары; қуық полиптері мен қатерлі ісіктері; гипернефроидты қатерлі ісік; зəртас ауруы; бүйрек туберкулезі);<br /> *[[жүрек]]-қантамыр жүйесінің аурулары (мұрыннан қан кетулермен гипертониялық ауру; қолқаның қабатталған аневризмасы);<br /> *тыныс алу ағзаларының аурулары (қан кетулермен жүретін - [[өкпе]] қатерлі ісігі, [[туберкулез]], бронхоэктаздармен бронх аурулары);<br /> *қан жүйесі аурулары (қан кетулермен асқынған гемобластоздар мен гипопластиялық анемиялар, гемосидеринуриямен жəне гемоглобинуриямен Маркиафав-Микель ауруы);<br /> *геморрагиялық диатез (тромбоцитопениялар, гемофилия, Рандю-Ослер ауруы, коагулопатиялар, ДВС-синдромының геморрагиялық фазасы, геморрагиялық васкулит);<br /> *[[гипотиреоз]];<br /> *уыттанумен қатар жүретін аурулар (созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен бүйрек аурулары; созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен бауыр аурулары жəне т.б.);<br /> *[[анылық без]] функциясының бұзылыстары, фибромиома, жатыр денесі мен мойнының қатерлі ісігі, эндометриоз, босану, түсіктер, көлемді жəне ұзақ етеккір кезіндегі меноррагиялар мен метроррагиялар;<br /> *[[жүктілік]] пен сүттену кезеңі;<br /> *тағаммен бірге темірді жеткіліксіз пайдалану;<br /> *кез-келген орналасудағы [[қатерлі ісік]];<br /> *глисттік инвазиялар;<br /> *өте көп [[қан беру]] (донорлық)<br /> <br /> == Клиникалық көрінісі ==<br /> * Әлсіздік, бас айналуы, көз алдында щыбын-шіркейлерді көрі. <br /> * Талмалар болуы мүмкін, ентікпе, шаштары сынғыш, түседі және тырнақтын сынғыштығы (кейді қасық тәрізді ішке ойылуы). <br /> * Тәбеттің бұрмалануы, кейде науқастар жерді, шикі ет, қамыр, мұзды жейді. Иіс сезу бұрмалануы: керасин, зәр, ацетон. Түңгі диурез болуы мүмкін. <br /> * Обьективті: тері сары – бозғылт. Температура субфебрильді, жүрек шекарасы сол жаққа ығысуы. Кейде тілдің шырышты қабатының атрофиясы байқалады және кариес дамуы ықтимал. <br /> * Сидеропениялық синдром: шаш түсуі, тырнақ сынғыштығы, тері құрғақтығы.<br /> <br /> == Профилактикалық шаралар ==<br /> *Темір тапшылығын шақырған себептерді жою.<br /> *Құрамында темір көп диета ([[ет]], [[бауыр]] жəне басқалар.).<br /> *Темір препараттарын ұзақ қабылдау (4-6 ай).<br /> *Темірдің парентералды препараттары (көрсетімдер бойынша).<br /> *Ауыр анемия кезінде эритроцитарлық масса құю.<br /> *Қауіп-қатер тобындағыларға темір препараттарын профилактикалық қабылдау<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Анемия]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Аурулар]]<br /> [[Санат:Гематология]]</div>

Kasymov