https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A2%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%8B 2026-04-18T12:59:48Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=22905&oldid=prev 2025-04-25T18:04:14Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A2%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=22904&oldid=prev 2015-04-18T16:35:47Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/AsylbekAsylkhanov" title="Арнайы:Үлесі/AsylbekAsylkhanov">AsylbekAsylkhanov</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:AsylbekAsylkhanov&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:AsylbekAsylkhanov (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:Dexbot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:Dexbot (мұндай бет жоқ)">Dexbot</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Тау жыныстары''' — жер қабығында бірнеше тектен қосылған минералдық тау жыныстары, [[минерал]]дардың немесе органикалық заттың қатқан немесе қатпаған жиынтығы. Тау жыныстары шығу тегіне қарай мынадай үш үлкен топқа бөлінеді:<br /> <br /> *[[магмалық тау жыныстары]]<br /> *[[шөгінді тау жыныстары]]<br /> *[[метаморфтық тау жыныстары]]<br /> <br /> Минералдардың барлығы «мономинералды» және «полиминералды» болып екіге бөлінеді. Мономинералды дегеніміз — тек бір ғана химиялық қосылыстан (мысалы, [[кварц]], [[пирит]]), ал полиминералды дегеніміз — бірнеше химиялық қосылыстан (минералдардың басым көпшілігі) тұратын минерал. Минералдар жиынтығының құрылуының бірнеше жолы бар:<br /> # [[Жер]] бетіндегі үдерістердің кезіндегі шөгінді тау жыныстарын құрайтын дәндердің қосылып өсуі немесе бөлінуі;<br /> # Атпалы тау жыныстарын құрайтын магманың кристалдануы; және<br /> # Сыртқы жағдайдың (мысалы, [[қысым]] мен [[температура]]) өзгеруі нәтижесінде метаморфозды тау жынысын құрайтын заттың қатты күйіндегі қайта кристалдануы.<br /> <br /> Тау жыныстың осы үш түрі бір-бірінен дәндерінің арасындағы қарым-қатынасымен (текстурасымен) ерекшеленеді. <br /> <br /> Шөгінді тау жыныстары келесі сипаттармен ерекшеленеді:<br /> # Дәнаралық шөкпе немесе ұсақ дәнаралық лай ұстап тұрған жұмыр немесе қырлы дәндер;<br /> # Ұзын біліктерінің негізгі бағытын көрсететін саз минералдардың ұсақ жиынтықтары;<br /> # Дәндердің арасында түзу шеттері мен үштік жалғастарды көрсететін минералдардың кристалды жиынтығы (мысалы, кәлсит);<br /> # Кәлситтің кесекаралық шөкпесі немесе ұсақ кесекаралық лай ұстап тұрған қазбалы кесектердің жиынтығы;<br /> # Органикалық заттың жиынтығы (мысалы, [[лигнит]] немесе [[көмір]]).<br /> <br /> Барлық атпалы тау жыныстар байланыспалы текстурасын көрсететін минералдардың жиынтығымен ерекшеленеді. <br /> <br /> Метаморфозды тау жыныстары келесі сипаттармен ерекшеленеді:<br /> # Ұзын біліктерінің негізгі бағытын көрсететін кристалды минералдардың жиынтықтары;<br /> # Теңмөлшерлі және еркін бағытты теңмөлшерлі емес минералдардың кристалды жиынтығы;<br /> # Жапсарлы, ангедралды, кейде сорайған минералдардың өте ұсақ дәнді жиынтығы.<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Геология]]</div>

Нұрлан Рахымжанов