Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:40:01Z

1 түзету

00:26, 2024 ж. маусымның 8 кезіндегі Nurken деген

2024-06-08T00:26:21Z

Жаңа бет

{{Театр
|атауы = С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры
|сурет = С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры.jpg
|сурет ені =
|сурет тақырыбы =
|театр типі =
|Негізделгені = [[1972 жыл|1972]]
|Негізін қалаған =
|Жабылды =
|Театр труппасы =
|Жанрлар = музыкалы драма
|марапаттары =
|Орналасуы = {{KAZ}}<br />[[Жезқазған]]
|Мекен-жайы =
|Сыйымдылығы =
|Статус =
|Ведомство =
|Директоры =
|Көркемдік жетекшісі =
|Бас режиссёрі =
|Бас дирижёрі =
|Бас балетмейстері =
|Бас хормейстері =
|Бас суретші =
|Сайты =
|Викиқор =
}}
'''С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры''' – [[Жезқазған]] қаласындағы мәдени-сахналық орталықтардың бірі.

== Тарихы ==
Театр [[1972 жыл|1972]] жылы сол кездегі [[Торғай облысы (Қазақстан)|Торғай облысы]]ның орталығы [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласында белгілі қоғам қайраткері [[Өзбекәлі Жәнібеков |Өзбекәлі Жәнібеков]]тің жетекшілігімен ашылды. Мәскеудегі М.С. Щепкин атындағы жоғары театр училищесін бітірген 17 түлек театрдың алғашқы әртістері болды. Театр шымылдығы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. Әуезов]]тің “Айман — Шолпан” комедиясымен ашылды. Театр труппасына режиссер Ж. Есенбеков жетекшілік етті. [[1974 жыл|1974]] жылы театр труппасына Қазақстанның халық артісі З. Сүлейменов , актер Ә. Теңелбаев келіп қосылды. Театр құрамында [[Шаһарбану Әшімханқызы Есенғұлова|Ш. Есенғұлова]] мен М. Манапов, т.б. жемісті еңбек етті.

== Театр жетістіктері ==
[[1978 жыл|1978]] жылы театр Н. Островскийдің «Құрыш қалай шынықты» спектаклін қойғаны үшін Қазақстан Жастар одағының сыйлығымен марапатталды. 1981 жылы театрға белгілі театр қайраткері, Социалистік Еңбек Ері [[Серәлі Қожамқұлов|Серке Қожамқұлов]]тың есімі берілді. [[1985 жыл|1985]] жылы [[Тбилиси]] қаласында өткен, Ұлы Жеңістің 40 жылдығына арналған ІІ Бүкілодақтық жастар фестиваліне театр Әкім Таразидің «Қыз махаббаты» спектаклімен қатысты.

[[1988 жыл|1988]] жылы Торғай облысының таратылуына байланысты театр [[Жезқазған]] қаласына ауыстырылды. [[1992 жыл|1992]] жылы [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов|Ғабит Мүсірепов]]тің 90 жылдығына арнап [[Алматы]]да өткізілген республикалық театр фестивалінде Ғ. Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян Сұлуын» қойып, Гран-приді жеңіп алды (режиссер ҚР еңбек сіңірген қайраткері [[Жанат Әубәкірұлы Хаджиев|Жанат Хаджиев]]). Осы жеңістің арқасында [[1993 жыл|1993]] жылы театр [[Мысыр]]дың [[Каир]] қаласында өткен халықаралық фестивальге қатысты. [[1994 жыл|1994]], [[1996 жыл|1996]] жылдары республикалық фестивальдерде ІІ орын алса, [[1995 жыл|1995]] жылы Гран-Приді жеңіп алды.

[[1998 жыл|1998]] жылы [[Жезқазған облысы]]ның тарауына байланысты драмалық труппа құрамына бұрынғы облыстық қуыршақ труппасы қосылды.

Театр аз жылда Ф. Эрвенің “Түлкі бикеш”, Б. Майлиннің “Шұға”, У. Гаджибековтің “Аршын мал алан”, М. Кәрімнің “Тастама отты, Прометей!”, Н. Островскийдің “Құрыш қалай шынықты?” (Қазақстан комсомолы сыйлығы, 1978; режисер Тәпенов), О. Бөкеевтің “Құлыным менің”, т.б. секілді күрделі шығармаларын сахналап, көрермендер ықыласына бөленді. Бүгінгі күнге дейін театр сахнасында дүние жүзі мен [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] елдерінің, сондай-ақ, ұлттық драматургиямыздың 200-ден астам таңдаулы туындылары қойылды. Олардың арасында Ж.Б. Мольердің “Әлін білмеген әлек”, У. Шекспирдің “Ромео — Джульетта”, М. Әуезовтің “Таңғы жаңғырық”, “Қара қыпшақ Қобыланды”, “Қарагөз”, Ғ. Мүсіреповтің “Қыз Жібек”, “Қозы Көрпеш — Баян сұлу”, Ш. Хұсайыновтың “Алдаркөсе”, Ә. Нұрпейісовтің “Қан мен тер”, Ш. Мұртазаның “Сталинге хат”, Т. Ахтановтың “Күшік күйеу”, Қ. Мұхаметжановтың “Жат елде”, Д. Исабековтің “Әпке”, Ә. Тәжібаевтың “Көтерілген күмбез”, Ш. Айтматовтың “Арманым, Әселім”, М. Байджиевтің “Жекпе-жек”, С. Асылбековтің “Желтоқсан жаңғырығы”, т.б. көрермендер тарапынан жоғары бағасын алған, өзгеше өрнек, көркемдік шешімін тапқан шығармалар болды.

[[2000 жыл|2000]] жылы [[Павлодар]] қаласында [[Иса Байзақов]]тың туғанына 100 жыл толу құрметіне арнап өткізілген VІІІ республикалық театр фестиваліне Ә. Тәжібаевтың "Көтерілген күмбез" спекаклін қойып, үшінші мәрте Гран-приге ие болды. 2001–2012 жылдары республикалық театр фестивалдерінде (Қызылжар, Қызылорда, Көкшетау, Қарағанды, Тараз, Қостанай қалаларына) шығармашылық ұжым түрлі номинацияларды бірнеше рет жеңіп алып, талантты әртістері лайықты бағаланды. Театр ұжымы Қарағанды қаласында жыл сайын өтетін аймақтық балалар театрының фестиваліне де қатысып, 2002, 2005, 2009 жылдары І орын алса, 2007 жылы Р. Ибраеваның «Алпамыс батыр» ертегісі Гран-приге лайықты деп саналды.<ref>Қазақстанның мәдени ошақтары. Культурные центры Казахстана: Фотоальбом. – Алматы:«АСА» Баспа үйі» ЖШС, 2012. – 288 б. (қазақ, орыс, тілдерінде) ISBN 978-601-80325-0-9</ref>

== Актерлер жетістіктері ==
* Режисер Жанат Хаджиев сахналаған қойылымдар театр ұжымының ғана емес, отандық театр өнерінің табысы ретінде бағаланды. Олардың ішінде “Қыз Жібектегі” Бекежанды бұрынғы қойылымдардан өзгеше бейнелеген А. Исмағұловқа 1989 жылы [[Бішкек]]те өткен [[Орталық Азия]] республикалары театрларының аймақтық фестивалінде бас жүлде берілді.
* Абайдың 150 жылдығына орай өткен республикалық театрлар фестиваліндегі “Ерте ояндым, ойландым, жете алмадым” қойылымындағы рөлі үшін актер С. Бұлғақбаев бас жүлдеге ие болды.
* Халық артісі [[Досжан Әбдірәліұлы Жанботаев|Д. Жанботаев]] (Жиренше) “ерлер образын” үздік сомдағаны үшін арнаулы жүлде алды.
* Бішкекте өткен “Ш. Айтматов және театр” халықаралық театрлар фестивалінде Хаджиев қойған “Арманым, Әселім” спектаклінде басты рөлде ойнаған Қ. Бегайдаровқа “ерлер образын үздік сомдағаны үшін”, қойылымның музыкасын жазған театрдың музыка бөлімінің меңгерушісі, композитор М. Түсіпбековке “ең үздік музыкасы үшін” арнайы жүлделері берілді. Театр ұжымы Алматы қаласында төрт рет (1974, 1987, 1992, 1995) шығармашылық есеп берді.
* [[2002 жыл|2002]] жылы өткен театрлар фестивалінде Райхан Ибраева "Сиқырлы кітап" ертегісі үшін "Үздік драмалық шығарма", Серік Бұлғақбаев "Ең үздік ер рөлі" номинациясын жеңіп алды.
* [[2009 жыл|2009]] жылдың қыркүйек айында [[Қарағанды]] қаласындағы XYII республикалық фестивальде ҚР халық әртісі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері [[Досжан Әбдірәліұлы Жанботаев|Досжан Жанботаев]] "Қанда бар ғой, қанда!" қойылымындағы рөлі үшін "Ең үздік ер рөлі" номинациясын иеленді. Сондай-ақ, ол аталған рөлі үшін "Жыл әртісі" номинациясы бойынша облыс әкімінің "Алтын қобыз" жүлдесін алды.
* [[2010 жыл|2010]] жылы [[Тараз]] қаласындағы XVIII республикалық театрлар фестивалінде қойылған Сәкен Жүнісовтің "Жаралы гүлдер" спектакліндегі Бақыт рөлі үшін жас актер Кенжетай Әбілдин "Ең үздік ер рөлі" номинациясын иеленді.

Театрдың кәсіби тұрғыдан өсіп, дамуына белгілі режиссер Қ. Жетпісбаев (1974 — 75), Е. Тәпенов (1976 — 79), Ж. Есенбеков (1972 — 82), Жанат Хаджиев (1982 — 88), А. Дүйсебаев, Е. Дүйсенбинов, М. Бекхожин, С. Қарабалин, [[Мұрат Ноянбайұлы Ахманов|М. Ахманов]] елеулі үлес қосты.<ref>"Қазақ Энциклопедиясы"</ref>

== Галерея ==
<gallery>
С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры 1.jpg
С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры 2.jpg
С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры 3.jpg
С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры 4.jpg
</gallery>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан театрлары]]
[[Санат:Жезқазған]]

← Ескі түзетулер	06:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған қазақ музыкалық драма театры - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

00:26, 2024 ж. маусымның 8 кезіндегі Nurken деген