https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%92%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2026-04-18T22:18:19Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%92%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8&diff=72923&oldid=prev 2025-04-25T19:07:28Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:07, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%92%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8&diff=72922&oldid=prev 2014-10-26T15:51:02Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Сәдуақас Сәлменұлы Ғылмани''' ([[1890]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау]] маңындағы Малтабар ауылы—[[1972]], [[Алматы]]) — ел арасында '''Сәкен қалпе''' атанған көрнекті қоғам және дін қайраткері, аудармашы, [[хадис]]ші, ақын. <br /> <br /> Ерейментаудағы бірнеше [[мешіт]]тің [[имам]]ы. 1952—1972 жж. [[Қазақстан]] қазиятының қазысы, [[Орта Азия]] және [[Қазақстан]] діни басқармасының мүшесі болған.<br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Сәдуақастың өмірбаяндық жырларынан оның анасынан 11 жасында айырылғаны, алғаш [[араб тілі]]н өз бабасынан үйренгені, кейін Шарықты жайлауында Байдүйсен [[хазірет]]тен сабақ алғаны, 14 жасында «бала» молда атанып, Тасбақа, Өмірзақ ауылдарында шәкірт оқытқаны белгілі болды.<br /> <br /> 15 жасқа жеткенде бұрынғы оқуына көңілі толмай, бір қыс Төре ауылындағы Айтмағамбет молдадан «Бұғар Зада», «Тұхфаны» меңгереді.<br /> <br /> [[1916 жыл]]ғы көтеріліске қатысқанын «надандық салдарынан» деп түсіндіріп, соған өлең жолдарын арнаған:<br /> {{start citation}}<br /> Әлекке кездестірді қараңғылық,<br /> <br /> Айтқанға тіл алмадық соңына еріп.<br /> <br /> «Күлің көкке ұшады» десе дағы,<br /> <br /> Жүре бердік «айтақ» деп мазақ қылып.<br /> {{end citation|қайнары=}}<br /> <br /> Ағартушы өткен ғасырдың 70-жылдары «[[Құран]] туралы жала мен өтіріктерге қарсы» атты кітапты, 110 мыңға жуық сөзден құралған «Арабша-қазақша түсіндірме сөздікті», «Ел аузынан жиған-тергендер» деген еңбектерді жазды. Құран [[аят]]ары мен хадистердің [[тәпсір]]лерін, мәуліт өлеңдерін, діни сауалдарға жауаптар мен діни уағыздарды әзірледі. 14 тараудан тұратын «Калила мен Димнаны» қазақшаға аударды. [[Қазақстан ғылым академиясы]]ның тапсырысымен [[әл-Фараби]] шығармаларын тікелей араб тілінен қазақшаға аударуға атсалысты. Қайтыс болар алдындағы өсиетке қарағанда, ол Ислам діні туралы 42 кітапша жазған.<br /> <br /> [[2006 жыл]]дан бастап [[Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті|Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ]] «Алаш» мәдениет және рухани даму институты Сәдуақас Ғылманидің соңында қалған қомақты поэзиялық мұрасын жинақтап, сараптап, [[2010 жыл]]ы «Ел-шежіре» баспасынан жеке кітап қылып шығарды.&lt;ref&gt;«Қазақстан әйелдері» журналы, 09/2011, «Сәдуақас Ғылмани — діндар тұлға» — Дихан Қамзабекұлы, ЕҰУ «Алаш» мәдениет және рухани даму институтының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Ислам тұлғалары]]<br /> [[Санат:1890 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Ақмола облысында туғандар]]<br /> [[Санат:1972 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Қазақстан ақындары]]<br /> [[Санат:Ислам уағызшылары]]</div>

Esetok