https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2026-04-18T13:03:44Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=95925&oldid=prev 2025-04-25T19:37:28Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:37, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D2%AF%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=95924&oldid=prev 2015-06-17T11:51:06Z

<p>«<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B" title="Санат:Оңтүстік Қазақстан облысы географиясы">Оңтүстік Қазақстан облысы географиясы»</a> деген санатты аластады; «[[Санат:Шардара ауданы|Ш...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Сүткент қалашығы.tif|thumb|right|200px|]]<br /> '''Сүткент''' – [[Орта ғасырлар|ортағасырлық]] [[қала]] орны. <br /> <br /> [[Оңтүстік Қазақстан облысы]] [[Шардара ауданы]] [[Сүткент]] ауылынан шығысқа қарай 3 км жерде, [[Сырдария]]ның сол жағалауында орналасқан. <br /> <br /> X - XI ғасырлардағы [[Араб жазбалары|араб]] және [[Түркі тілдері|түркі]] жазба деректерінде Фараб округінің [[Мауераннахр]]мен шекарасындағы қала ретінде аталады. Ол туралы араб тарихшысы әрі географы ибн Хаукаль: “Сүткент Шаштың батысында, онда мешіт бар. Мешітке [[ислам]]ды қабылдаған түркілер жиналады”, – деп жазған. Сүткенттің аты XI ғасырдың соңынан XV ғасырдың басына дейінгі деректерде кездеспейді. Тек 1404 – 05 ж. [[Әмір Темір]]дің [[Отырар]]ға жорығы кезінде қайта аталады. Қаланы 1900 ж И.В. Руднев, 1951 ж. [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] да (жетекші А.Н. Бернштам) зерттеген. Шардараның маңында қаланың атын осы күнге дейін сақтап қалған екі қалашық бар.<br /> <br /> * Солардың алғашқысы Сүткент-1 - Сырдариядан 2 км жерде, [[Қаракөл]] сайында солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 800 м, солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 900 м аумақты алып жатыр. Оны қоршаған ені 4 – 6 м, биіктігі 1 м-ге жуық [[дуал]]дың бойында орнатылған 30 [[мұнара]]ның орындары сақталған, дуалды сыртынан қоршай қазылған [[ор]]дың тереңдігі 1 – 1,5 м, ені 8 – 10 м. Қалашықтың шығыс шетінде су жинайтын үлкен тоғанның орны бар. Оның өлшемі 100 ÷ 350 м, тереңдігі 1 м. Су Сырдариядан арнайы қазылған [[арық]] арқылы әкелінген. [[Цитадель|Цитаделдің]] орны қалашықтың солтүстік-батыс шетінде. Оның өлшемі 150÷150 м, биіктігі 7 – 8 м. Цитаделді қоршаған қорғаныс қабырғасы мен мұнаралардың орындары сақталған. Оларды сыртынан терең ор бөліп жатыр. Қалашықтың шығыс шетінде қала маңындағы жеке иеліктердің қираған орындары байқалады.<br /> * Сүткент-2 осы аттас ауылдың ортасында орналасқан. Үсті біркелкі тегіс төбенің қабырғаларының өлшемі оңтүстігінде 60, батысында 200, солтүстігінде 280, шығысында 200, оңтүстік-шығыста 240 м, биіктігі 1,5 м және бұрыштарында мұнаралардың орындары бар. Қалашықтың ішкі жағында бір түзудің бойында жүйелі орналасқан тұрғын [[үй]]лер мен басқа да [[ғимарат]]тардың орындары байқалады. Үстінен табылған [[ыдыс]] сынықтарының басым көпшілігі орта ғасырға тән.<br /> Зерттеушілердің пайымдауынша Сүткент қаласының бастапқы орны Сүткент-1 болған, XV - XVIII ғасырларда Сүткент-2-ге ауысқан. Археологиялық материалдар Сүткент-1 XI - XV ғасырларда, Сүткент-2 XV - XVIII ғасырлар аралығында өмір сүргендігін көрсетеді.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан көне қалалары]]<br /> [[Санат:Шардара ауданы]]</div>

Нұрлан Рахымжанов