https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80Сырымбет батыр - Түзету тарихы2026-09-25T13:33:36ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80&diff=137874&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:09:32Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:09, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80&diff=137873&oldid=prev06:45, 2025 ж. қыркүйектің 24 кезіндегі 1nter pares деген2025-09-24T06:45:02Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{мағына|Сырымбет}}<br />
{{Әскери қайраткер<br />
|толық есімі = Сырымбет<br />
|шынайы есімі = Сырымбет<br />
|суреті = <br />
|сурет тақырыбы = <br />
|туған күні = XVII ғасыр <br />
|туған жері = <br />
|қайтыс болған күні = XVIII ғ<br />
|қайтыс болған жері = Қазіргі [[Алматы облысы]]<br />
|лақап аты = <br />
|бүркеніш аты = <br />
|мемлекет = [[Сурет:Flag of the Kazakh Khanate.svg|border|22px]] [[Қазақ хандығы]]<br />
|қызмет еткен жылдары = XVIII <br />
|атағы = Батыр <br />
}}<br />
'''Сырымбет батыр''' (туған-өлген жылы белгісіз) — би, батыр. Арғын руының ішінде бәсентейіннен шыққан , ХVІІІ ғасырда қан майдан, жаугершілікте көзге түскен батырлардың бірі. Жоңғарлармен шайқаста [[Абылай хан|Абылай]], [[Баян батыр|Баян]], [[Малайсары батыр|Малайсары]] батырлармен бірге көптеген жанкешті ерліктер көрсеткен.<br />
<br />
== Тарихи дерек ==<br />
Тарихи деректерде оның атын алғаш рет [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Ш.Уәлиханов]] «Исторические предания о батырах XVIII века» атты еңбегінде жазған. Ол Сырымбеттің ерлігі туралы мәліметті [[Тәтіқара]] ақынның жырларынан алғанын айтады.<br /><br />
Тәтіқара ақынның бізге жеткен төрт толғауының бірінде Сырымбеттің аты аталады:<br /><br />
<br />
...Көп қалмақтың жылқысы,<br /><br />
Тұрымтайдай құнысты <br /><br />
Бәсетиін Сырымбет,<br /><br />
Оны да мен ер көрдім <br /><br />
Оқ жіберіп ұрысты...<br /><br />
<br />
[[Мағжан Жұмабай]] өзінің «Батыр Баян» поэмасында жырға қосқан Сырымбет (1756-1757 жж.), Қытай мен қазақтың соғыстарында Абылайдың жанында серік болған бәсентиін – Сырымбет батыр:<br /><br />
<br />
...Жиылды өңшен ноян, ығай-сығай,<br /><br />
Байжігіт, Тасболат пен би Толыбай,<br /><br />
Ту баста Абылайды хан көтерген <br /><br />
Қамқоры Қарауылдың шешен Қанай.<br /><br />
Ашуы жауған қардай, шөккен нардай <br /><br />
Қарт қыран қанжығалы қарт Бөгенбай. <br /><br />
Бөкеннің жас жолбарыс жеткіншегі <br /><br />
Аузынан жалын шашқан жас Жанатай.<br /><br />
Найзасын нажағайдай ойнататын <br /><br />
Жас барыс бәсентиін Сары Малай.<br /><br />
Балталы, екпінді оттан Оразымбет,<br /><br />
Сіргелі, шапшан оқтан ер Елшібек.<br /><br />
Өзіне тірі жанды тең көрмейтін <br /><br />
Тәкаппар Қошқарұлы ер Жәнібек.<br /><br />
Қалданға ханмен бірге тұтқын болған,<br /><br />
Жолдасы Абылайдың батыр Жәпек.<br /><br />
Майданда от шашқандай оқ шашатын,<br /><br />
Сырттанны Бәсентиін ер Сырымбет-<br /><br />
Осындай өңшен көкжал жиылыста,<br /><br />
Күңіреңіп жолбарыстай – «жау қайда?» — депті. (4, б.168-169)<br /><br />
<br />
Сырымбет батыр ұрпақтары қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Май ауданы]]нда ([[Кеңес (Павлодар облысы)|Кеңес]] мен [[Ямышево (Павлодар облысы)|Ямышево]] ауылдары аралығы) тұрады.<ref>А 31 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет. ISBN 9965-893-73-Х</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақ би-шешендері]]<br />
[[Санат:Қазақ батырлары]]<br />
[[Санат:Орта жүз]]</div>1nter pares