https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B3 2026-04-18T23:18:44Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B3&diff=51815&oldid=prev 2025-04-25T18:26:53Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B3&diff=51814&oldid=prev 2015-04-13T15:13:03Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Сплайсинг''' — м[[РНҚ]]-ң жетілген түрінің жасалуы. Ол иРНҚ-ның алғашқы транскриптынан белгілі гендермен кодталған белок түзілуі туралы мәлімет әкелетін участогін (интрондарды) алып тастағанда пайда болады. Бұл жұмысқа екі класты [[фермент]]тер—рестриктазалар және [[лигаза]]лар қатынасады. Рестриктазалар РНҚ алғашқы көшірмелерін кеседі, аллигазалар қалған кесінділерді (экзондарды) бір-біріне жалғайды, сөйтіп РНҚ-ның жетілген түрі пайда болады.&lt;ref&gt;Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. – Алматы, «Ана тілі» баспасы, 1993 жыл. ISBN 5-630-0283-X&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Сплайсинг процесінің механизмі''' == <br /> <br /> <br /> [[Ядро]]дағы РНҚ-лар сплайсигті жүргізетін [[фермент]]терге көмектесіп, к[[офермент]]тер қызметін атқарады. Осы кофермент қызметін атқаратын РНҚ-лар экзондардың ұшын ұстап тұрады. Бұдан кейін [[фермент]] интронды тастап, экзондарды бір-бірімен жалғайды. Осы кезде аРНҚ ешбір ферменттің көмегінсіз өзіне-өзі сплайсинг жүргізе алатындығы [[тәжірибе]] жүзінде дәлелденді. Мысалы, ол үшін аРНҚ-ның генін бактерия плазмидасының құрамына, ал плазмианы бактерия жасушасына енгізген. Нәтижесінде бактерия жасушасында ешбір ферменттер болмаса да, аРНҚ өздігінен [[сплайсинг]] жүргізген. Бұдан біз РНҚ-ның ферменттік те қасиет көрсететінін білеміз.Осындай өзіне-өзі ферменттік ''[[катализ]]'' жүргізетін аРНҚ ''рибозим'' деп аталады. ''Рибо''-[[РНҚ]], ал ''зим''-[[фермент]] дегенді білдіреді.Ж&lt;ref&gt;алпы биология 10 сынып ISBN 978-601-293-067-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:РНҚ]]<br /> <br /> [[Санат:Молекулалық-генетикалық процесстер]]<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> {{Суретсіз мақала}}</div>

Erboldilyara