https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2026-09-08T01:15:23Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=115440&oldid=prev 2026-06-26T06:26:43Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=115439&oldid=prev 2024-05-17T14:53:22Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Сортаңдық айбатмия<br /> |image = Sphaerophysasalsula2.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Бұршақ тұқымдасы]]<br /> |genus = [[Айбатмия]] (''Sphaerophysa'' )<br /> |species = '''''Сортаңдық айбатмия'''''<br /> |binomial = ''Sphaerophysa salsula''<br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Сортаңдық айбатмия''' ({{lang-la|Sphaerophysa salsula}}) — [[бұршақ тұқымдасы]] [[айбатмия]] туысына жататын биіктігі 1 метрге дейін жететін, көп жылдық, шөп текстес өсімдік.<br /> <br /> == Сипаты ==<br /> [[Сурет:Sphaerophysa_salsula;_Baikonur_03.jpg|thumb|left|180px|Піскен жемісі]]<br /> * Өсімдіктің өн бойын қысқа және сирек түк басқан.<br /> * Тамыр сабағы ұзын [[жіп]] секілді, қосалқы көптеген өрнектері бар.<br /> * Сабағы қысқа, тік өседі.<br /> * Жапырақтары сопақша эллипс тәрізді, кезектесіп орналасқан. Қосалқы жапырақшалары жіңішке әрі өткір болады.<br /> * Гүлдері әр түрлі (көбелекгүл тәрізді, қызыл) ұзындығы 4-10 см-лік шашақ сықылданып шоғырланып тұрады. Гүл тостағаншасы 5 қалақшадан тұрады.<br /> * Жемісі — сопақша, шар тәрізді, ішінде ұсақ дәнектері бар, буылтық қауызды мәуе. Шөлді және сортаңды жерлерде, армшөп ретінде егістіктердің арасында өсе береді.<br /> <br /> == Емдік қасиеті ==<br /> * Дәрі жасау үшін сортаңдық айбатмияны жемісімен, гүлдерімен қоса жинап алады. <br /> * Құрамында 0,4 процентке дейін [[алкалоидтар]] бар. Олардың ішінен сферофизия атты алкалоид бөлініп алынады. Бұл алкалоидтің қан қысымын төмендететін, жатырдың бұлшық еттерін жиылдыратын қасиеттері бар. Осыған байланысты әйелдердің босануын тездету үшін және босанғаннан кейін жатырдан кеткен қанды тоқтату үшін қолданылады. <br /> * Сферофизин қанның қысымын тұрақтандырып, ұзақ уақытқа төмендете алады. <br /> * Өсімдік [[у]]лы болғандықтан тек дәрігердің бақылауымен ғана қолданылады.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{Дереккөздер}}<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Дәрілік өсімдіктер]]<br /> <br /> [[Санат:Бұршақтар тұқымдасы]]<br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Nurken