https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B8 2026-04-18T16:49:36Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B8&diff=89597&oldid=prev 2025-04-25T19:26:50Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B8&diff=89596&oldid=prev 2015-04-12T19:36:47Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Medulla oblongata.gif|thumb]]<br /> <br /> '''Сопақша ми (продолговатый мозг)'''; ([[Латын тілі|лат.]] ''medulla oblongata''; ''medulla'' — [[ми]],'' oblongata'' — сопақша) — [[ми]]дың жұлынмен шекарасыз жалғасатын, пішіні сопақша келген артқы бөлігі. Оның алдыңғы жағы ми көпірімен жалғасады. Сопақша [[ми]]дың төменгі бетінде вентральды орталық саңылау ([[Латын тілі|лат.]] ''fissura mediana ventralis'') мен оның екі бүйіріндегі латеральды вентральды сайлар ([[Латын тілі|лат.]]'' sulcus lateralis ventralis'') арқылы бөлінген: оң және сол сопақша ми пирамидалары ([[Латын тілі|лат.]]'' piramis medullae oblongatae'') білеуленіп көрініп тұрады.<br /> <br /> '''Сопақша ми''' пирамидалары үлкен [[ми]] қыртысын жұлынның қозғалтқыш орталықтарымен байланыстыратын пирамидалы жүйке талшықтары аларынан ([[Латын тілі|лат.]]'' fasciculus cerebro-spinalis'') құралған. ( ''Сопақша ми'' пирамидаларының пирамидалы жүйке тал тары будаларынан құралған өткізгіш жолдары - жұлынның бүйір арқаншаларына өтер алдында, оң ми пирамидасының жүйке талшықтары жұлынның сол жақтағы бүйір арқаншасына, ал сол [[ми]] пирамидасының жүйке талшықтары жұлынның оң жақтағы бүйір арқаншасына бағытталып, жүйке талшықтарымен алмасады да, пирамидалар айқасын (лат. decussacio pyramidum) жасайды.<br /> <br /> Сопақша мидың құрылысы біршама жүлынның құрылысына ұқсас, яғни сыртқы жағында — ақ зат, ішкі жағында — сұр зат орналасады. Ол ақ заттық аралықтар арқылы көптеген сұр заттық аралшықтарға, яғни сопақша мидың сұр заттық орталықтарына ([[ядро]]ларына) бөлінеді.<br /> <br /> Бұлар организмнің тіршілігіне тым қажет вегетативтік орталықтар құрайтын нейроцитгер ядролары. Аталган вегетативтік [[ядро]]ларга: <br /> *жүрек соғу<br /> * тыныс алу<br /> *тер бөлу<br /> *сілекей бөлу<br /> *шайнау<br /> *жұту, сору<br /> *көз жасын бөлу<br /> *ас қорыту сөлдерін бөлу<br /> *құсу, <br /> *кекіру<br /> *күйіс қайтару<br /> *тұшкіру<br /> *жөтелу<br /> *көз жыпылықтау орталықтары жатады.<br /> <br /> '''Сопақша мидың сұр заты''' — [[Вегетативтік органдар|вегетативтік]] ядролардан басқа, қызметіне сәйкес топтасқан нейроциттер перикариондарынан (нейроциттер денелерінен) құралған [[ми]] жүйкелерінің сезімтал және қозғалтқыш сүрзаттық ядроларын түзеді. Бұлардың араларында бір-бірімен жалгасып жатқан пішіні әр түрлі нейроциттерден және олардың жүйке талшықтарынан құралған торлы құрылым ([[Латын тілі|лат.]] formatio reticularis) болады. Бұл құрьшым сопақша мидан ортаңғы миға, одан әрі аралық миға дейін созылып жатады. Торлы құрылым — аталған [[ми]] бөлімдері орталықта- рын өзара байланыстырып, үйлестіру қызметін атқарады. Бұған коса, ол тыныс алу және жүрек-тамырлар жүйесінің орталығы қызметін де атқарады.&lt;ref&gt;Биоморфология терминдерінің түсіндірме сөздігі/ - Алматы: &quot;Сөздік-Словарь&quot;, 2009. ISBN 9965-822-54-9&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Бас миы]]<br /> [[Санат:Нейробиология]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

2.132.177.192