https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2026-04-18T19:10:23Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B9&diff=67443&oldid=prev 2025-04-25T19:05:07Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B9&diff=67442&oldid=prev 2015-03-08T10:24:50Z

<p>clean up, replaced: Б. Майлин → Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Сомадай.''' Мұның түсінігі — үлкен, дәу, еңгезердей.<br /> «Төр алдында сомадай боп отырған Жауғашар отағасы<br /> бірер күрсініп қояды» ([[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]).<br /> Сөздің төркіні боларлықтай, мағынасы — ұзын, биік;<br /> тұлғасы —«сама» қалпындағы сөзді араб тілінен кездестіргенмен, «сомадай» сөзін<br /> онымен жағыстырудың қисыны келмейді. Сондықтан<br /> «сомадай» сөзінің арғы тегін [[түркі тілдері]]нен іздестірген<br /> жөн сияқты. Айта кететін нәрсе [[қырғыз тілі]]нде де «сомодой» тұлғасы «ірі, тұлғалы, еңгезердей» мағынасында<br /> жұмсалады. Қазақ және [[Қырғыз тілі|қырғыз тілдерінде]] «бүтін, тұтас» мағыналарына қолданылатын «сом» сөзі бар. Осыған -дай жұрнағы қосылудан «сомадай» тұлғасы туындаған деп<br /> жорамал айта салу да оңай. Бірақ, әрбір тұтас, бүтін<br /> затқа қандай қосымша қоссақ та одан зораю, ірілену<br /> мағынасын беретіндей сөз жасалмайды. Жалпы «сомнан» — сомадай сөзі пайда болды десек, оны тіл заңдылығына сәйкестендіру керек. Демек, бұлай қараудың<br /> мүмкіндігі жоқ. «Сомадай» сөзінің төркіні боларлық тұлғаны, іздестіре келгенде, [[якут тілі]]нен ұшыраттық. Көрсетілген тілде «сомоғо» тұлғалы сөздің бір мағынасы — мұз дәуірінен қалған тау жынысты үлкен домалақ тастар (орысшасы — валун). Сондықтан да тіліміздегі «сомадай» тұлғасы ежелгі заманнан қалыптасып, осы кезге дейін жеткен. Якут тіліне тән жұрнақ түсіріліп, қазақ пен [[қырғыздар]] өздеріне меншікті бірі -дай екіншісі -дой қосымшалары арқылы «сомадай», «сомодой» сөздерін тудырған. Жорамалымыз дұрыс болса «сомадай» -дың сөзбе-сөз мағынасы бейнелеу, ұқсатудан<br /> туған —«үлкен тастай» дегенді білдірмек.&lt;ref&gt;Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Әдебиет]]<br /> [[Санат:Сөздік]]</div>

Kasymov